II SA/Sz 276/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. i J. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Czaplinku z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr XLVII/443/18 w przedmiocie zbycia nieruchomości stanowiących własność Gminy Czaplinek postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz skarżących E. S. i J. S. kwotę [...] złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Rada Miejska w Czaplinku podjęła, w dniu 30 sierpnia 2018 r. uchwałę nr XLVII/443/18 w sprawie zbycia nieruchomości stanowiących własność Gminy Czaplinek. W § 1 uchwały wskazano, że zgoda na zbycie dotyczy nieruchomości gruntowej położonej w obrębie [...] K. D., oznaczonej numerem działki [...] oraz nieruchomości gruntowej położonej w obrębie [...] C. , oznaczonej numerem działki [...]. Pismem z dnia 1 lutego 2019 r. E. S. i J. S. zaskarżyli powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem skarżących zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny, a ponadto jest rażąco sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, a w rezultacie narusza art. 5 k.c. W sposób oczywisty narusza poczucie sprawiedliwości i jest przejawem dyskryminacji i nierównego traktowania podmiotów. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że od dnia 20 marca 2003 r. są właścicielami działki nr [...] położonej w obrębie K. D.. Dojazd do ich działki odbywa się z drogi stanowiącej własność Gminy C. o dotychczasowym numerze [...] na całej długości krótszego boku ich działki, czyli około [...]. Obecnie wydzielono z tej drogi jedną z działek o numerze [...], którą zamierza Gmina C. sprzedać właścicielowi nieruchomości sąsiedniej o nr [...]. Powyższe skarżący wywodzą z faktu, że to na wniosek właściciela tej działki nr [...] działka o nr [...] została wydzielona i której dotyczy zgoda na sprzedaż. Zdaniem skarżących, Rada Miejska podejmując uchwałę o wydzieleniu i sprzedaży działki nr [...] w sposób rażący działała na ich szkodę. W wyniku tego podziału wjazd na ich działkę zredukowany zostanie do [...] mb, co w przypadku obecnych [...] m jest drastycznym ograniczeniem swobody korzystania z ich nieruchomości. Dodatkowo wyjaśnili, że przez prawie całą długość ich działki przebiega rów melioracyjny do rzeki D., co powoduje naturalny podział ich działki na dwie części. W wyniku sprzedaży drogi skarżący pozbawieni zostaną dostępu do drugiej części działki w miesiącach "mokrych", co na tym terenie stanowi więcej niż pół roku. Skarżący podkreślili, że drastyczne zmniejszenie dostępu ich działki do drogi gminnej ([...] w bardzo dużym stopniu wpłynie na wartość ich nieruchomości, znacząco ją obniżając. Końcowo skarżący podnieśli, że uchwalenie uchwały i powierzenie jej wykonania Burmistrzowi może być niezgodne z obowiązującym prawem, co wynika z faktu, że Burmistrz na sesji Rady w dniu [...] r. podał nieprawdziwe informacje, które przesądziły o sposobie głosowania nad zaskarżoną uchwałą. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w C. wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie jako bezzasadnej. Zarządzeniem z dnia 25 marca 2019 r. Sąd zwrócił się do Rady Miejskiej w C. o wskazanie, czy Gmina C. nadal jest właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie [...] K. D., jak również, czy zostało zakończone postępowanie nadzorcze prowadzone przez Wojewodę Z., jeżeli tak to jaki był jego wynik. Ponadto zobowiązano organ do nadesłania wskazanej w odpowiedzi na skargę - uchwały Rady Miejskiej w Czaplinku nr XLVIII/465/18, podjętej w dniu 27 września 2018 r., którą uchylono zaskarżoną uchwałę nr XLVII/443/18 z dnia 30 sierpnia 2018 r. W piśmie z dnia 5 kwietnia 2019 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie, organ podał, że Gmina C. nadal jest właścicielem działki nr [...] położonej w K. D., co potwierdził wydrukiem z księgi wieczystej stanowiącym załącznik do pisma. Odnosząc się z kolei do kwestii postępowania nadzorczego dotyczącego zaskarżonej uchwały wyjaśnił, że zostało ono zakończone na etapie zawiadomienia przez Wojewodę Z. o wszczęciu postępowania nadzorczego. Ponadto Rada Miejska w C. przesłała organowi nadzoru wskazaną wyżej uchwałę, na mocy której uchylono zaskarżony w niniejszej sprawie akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim unormowaniem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz.994 - dalej jako: "u.s.g."), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że dopiero naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) wnoszącego skargę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi, zaś niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, że skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co skutkuje jej odrzuceniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych, ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada, zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Tym samym dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest więc wykazanie przez stronę, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków. Przedmiot skargi stanowi uchwała wyrażająca zgodę na zbycie dwóch nieruchomości gruntowych stanowiących własność Gminy C. o numerach: [...] położonej w K. D. oraz [...] położonej w C.. Bezspornie skarżącym nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości, których dotyczy zbycie. Skarżący źródła własnego interesu prawnego w zaskarżaniu uchwały upatrują w przysługującym im prawie własności do działki nr [...] położonej w obrębie K. D., która sąsiaduje z gruntem podlegającym zbyciu (działka nr [...] w K. D.). Z kolei naruszenia interesu prawnego wywodzą z negatywnego wpływu uchwały na to prawo i przysługujących mu uprawnień. Sąd dokonując w niniejszej sprawie oceny legitymacji do wniesienia skargi, uznał, że skarżący, jako właściciele działki nr [...] sąsiadującej z nieruchomością, której m.in. dotyczy kwestionowana uchwała (działka nr [...]), niewątpliwie posiadają interes prawny, jednakże nie wykazali, aby interes ten został naruszony. Natomiast zaskarżając uchwałę w całości, a zatem również w zakresie działki gruntu nr [...] położonej w obrębie C. nie wykazali swojego interesu prawnego w kwestionowaniu uchwały w tym zakresie. Wskazać należy, że wbrew przekonaniu skarżących uchwała w żaden sposób nie ogranicza wykonywania przysługującego im prawa własności do nieruchomości nr [...], ani też nie nakłada na nich jakiegokolwiek obowiązku. Wyrażenie bowiem zgody przez Radę Miejską w C. na zbycie nieruchomości nr [...] stanowiącej własność Gminy C. nie zmienia w żaden sposób sytuacji prawnej skarżących, a w szczególności nie pozbawia należącej do nich nieruchomości dostępu do drogi publicznej, co potwierdza mapa załączona do zaskarżonej uchwały oraz jak wynika z twierdzeń samych skarżących. Odnosząc się do stanowiska, że uprzednio działka (krótszym bokiem) w całości przylegała do drogi publicznej, wskazać należy, że wydzielenie działki nie stanowi przedmiotu zaskarżonej uchwały, w tej sytuacji powyższa argumentacja pozostaje bez znaczenia dla oceny legitymacji skargowej. Podobnie nie ma wpływu na wykazanie naruszenia interesu prawnego okoliczności dotyczące nieprawnego podjęcia zaskarżonego aktu. Ponadto kwestia ewentualnego zmniejszenia wartości nieruchomości skarżących nie przesądza o możliwości skutecznego kwestionowania uchwały, gdyż świadczy co najwyżej o interesie faktycznym, a nie prawnym. Podkreślenia wymaga, że obawa skarżących w zakresie pojawienia się dodatkowych uciążliwości, czy też obniżenia wartości własnej nieruchomości dotyczy wyłącznie sytuacji hipotetycznej. A jak już wyżej wskazano tylko aktualne i realne naruszenie interesu prawnego, daje prawo do skarżenia uchwały. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wedle oświadczenia złożonego przez organ w piśmie z dnia 5 kwietnia 2019 r. Gmina C. nadal jest właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] K. D., co zostało potwierdzone wydrukiem z księgi wieczystej. Ponadto zaskarżona uchwała została uchylona w całości na mocy uchwały nr XLVIII/465/18 podjętej przez Radę Miejską w Czaplinku w dniu 27 września 2018 r. (k. 41 akt). Podsumowując stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali istnienia związku pomiędzy ich własną sytuacją prawną a skarżoną uchwałą, w tym ingerencji przedmiotowego aktu w prawo własności do działki nr [...] położonej w K. D.. Takiego związku nie dostrzegł także Sąd. Skarżący nadal mogą bowiem korzystać z nieruchomości i nią dysponować, a żadne związane z tym uprawnienia nie zostały postanowieniami uchwały naruszone. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka dopuszczalności skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., co uniemożliwia dokonanie kontroli legalności kwestionowanego aktu Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 §1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. W przedmiocie zwrotu wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.