II SA/Sz 277/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2013 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lipca 2013 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z dnia 14 października 2013 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Sądu z dnia 26 lipca 2013 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Sądu z dnia 29 stycznia 2013 r., wydane w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis zarządzenia z dnia 14 października 2013 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego, tj. adwokatowi P. W. w dniu 21 października 2013 r. (k. 493 akt sądowych), natomiast R. S. odpis zarządzenia doręczony został (do wiadomości) w dniu 5 listopada 2013 r. (k. 494 akt sądowych). W dniu 12 listopada 2013 r., R. S. złożył osobiście w biurze podawczym Sądu zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 14 października 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Jednocześnie R. S. zwrócił się z wnioskiem o ograniczenie zakresu pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi, poprzez kierowanie pism procesowych bezpośrednio do skarżącego, w szczególności ze względu na "niegodne zachowania procesowe pełnomocnika (...) na szkodę i krzywdę mocodawcy". Skarżący podał, że uwzględnienie ograniczenia pełnomocnictwa umożliwi mu wnoszenie "odwoławczych pism procesowych" w terminie, a także ograniczy wydawanie kolejnych zarządzeń przez Sąd w sprawie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia R. S. podał, że jego integralną treścią są wszystkie pisma skarżącego w tej kwestii, w szczególności wniosek z dnia 12 listopada 2013 r. o ograniczenie pełnomocnictwa adwokatowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Sąd w pierwszej kolejności bada, czy istniał powód do jego złożenia tzn. czy czynność w postępowaniu sądowym, której dotyczy, została dokonana z uchybieniem przewidzianego dla niej w ustawie terminu. W drugiej kolejności weryfikacji podlega wystąpienie podstaw do uwzględnienia żądania strony. Stosownie do art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia orzeczenia, które zażaleniu podlega. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, należy dopełnić czynności, której strona nie dopełniła w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Jak wynika z art. 67 § 5 P.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. Tak więc, data doręczenia pełnomocnikowi pism procesowych rozpoczyna bieg terminów do wniesienia środków zaskarżenia, zaś doręczenie stronie na jej żądanie, nie jest doręczeniem procesowym i nie wywołuje skutków procesowych, stan taki trwa do czasu poinformowania Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (vide postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008r. I FZ 504/08, opubl. w Lex nr 564251). W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jak wynika z pisma z dnia 7 grudnia 2010 r. (k. 69 akt sądowych), Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył adwokata P. W., pełnomocnikiem z urzędu R. S. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10. Z tego też względu, wszelkie pisma kierowane do strony, doręczane są za pośrednictwem jej pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 21 października 2013 r. doręczono pełnomocnikowi R. S. zarządzenie Sądu z dnia 14 października 2013 r. W tej sytuacji oczywistym jest, że wniesienie zażalenia przez R. S. w dniu 12 listopada 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 194 § 2 P.p.s.a., gdyż termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 28 października 2013 r. Jednakże skarżący wraz z zażaleniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a zatem należało ustalić, czy wniosek ten został złożony w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia R. S. odpisu zarządzenia z dnia 14 października 2013 r., które skarżący otrzymał do wiadomości w dniu 5 listopada 2013 r. wraz z informacją, że bieg terminu do wniesienia zażalenia na wskazane zarządzenie, liczony będzie od daty doręczenia zarządzenia pełnomocnikowi. Biorąc pod uwagę udokumentowaną w aktach sprawy okoliczność powzięcia przez skarżącego informacji o wydaniu kwestionowanego zarządzenia oraz niezaistnienie okoliczności przeciwnych, należało przyjąć, że wniosek (z dnia 12 listopada 2013 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na przedmiotowe zarządzenie został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd przystąpił do oceny podstaw wniosku R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Według skarżącego, przyczyną niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jest okoliczność powołana w jego wniosku o ograniczenie zakresu pełnomocnictwa adwokatowi wyznaczonemu z urzędu, a mianowicie – jak to określił skarżący - "niegodne zachowania adwokata (...), na szkodę i krzywdę mocodawcy". Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że skoro w sprawie skarżącego reprezentuje pełnomocnik, z tego też tytułu doręczeń wszystkich pism procesowych dokonuje się ze skutkiem prawnym temu pełnomocnikowi, do czasu wypowiedzenia pełnomocnictwa. Jest to konsekwencja założenia, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżący może wprawdzie złożyć samodzielnie środek odwoławczy, lecz tylko w terminie, którego bieg wyznacza data doręczenia pełnomocnikowi kwestionowanego zarządzenia. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku skarżącego. Powołana przez R. S. argumentacja, będąca w istocie opinią skarżącego co do sposobu prowadzenia jego sprawy przez pełnomocnika, nie stanowi o istnieniu okoliczności określonej w art. 87 § 2 P.p.s.a., od której zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Wyznaczenie pełnomocnika przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności, stanowi wykonanie wydanego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Strona ponosi konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w jej imieniu, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Okoliczności związane z realizacją stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa, to jest relacje między mocodawcą i pełnomocnikiem, pozostają bez wpływu na bieg terminów procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt FZ 218/10 opubl. w Lex nr 643227). Żądanie R. S. o ograniczenie pełnomocnictwa adwokatowi z urzędu, poprzez doręczanie pism sądowych wyłącznie do rąk skarżącego, z uwagi na "zachowania pełnomocnika", jest niedopuszczalne. Pominięcie udziału pełnomocnika w postępowaniu sądowym, w sposób wnioskowany przez skarżącego, byłoby sprzeczne z celem ustawodawcy, który powołując instytucję prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, chciał zapewnić osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, faktyczną realizację konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Także niezadowolenie skarżącego ze sposobu prowadzenia sprawy przez adwokata, nie może uzasadniać pominięcia przez sąd administracyjny wyznaczonego pełnomocnika. Kwestia rezygnacji pełnomocnika, cofnięcia pełnomocnictwa lub ewentualnej zmiany pełnomocnika (dochodzonej przez właściwym organem samorządu korporacyjnego), nie leży w kompetencjach sądu, ale zależy od wyłącznej woli samych zainteresowanych (skarżącego i jego pełnomocnika). Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 zdanie drugie w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak na wstępie.