II SA/Sz 279/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-06-28

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód z tytułu alimentów, przyznanych na mocy ugody z klauzulą wykonalności, powinien zostać wliczony do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, jeśli alimenty te nie zostały faktycznie otrzymane i nie podjęto egzekucji?
Ratio decidendi
Dochód z tytułu alimentów, przyznanych na mocy ugody z klauzulą wykonalności, powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego jedynie w wysokości faktycznie otrzymanej. Organy administracji miały obowiązek szczegółowo zbadać, czy alimenty zostały faktycznie uiszczone, a nie opierać się jedynie na istnieniu tytułu wykonawczego i braku wniosku o egzekucję.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na okres od 2017 r. do 2018 r. Wcześniej przyznano jej świadczenie na dzieci A. i S. O. na okres do 2018 r. Wnioskodawczyni przedłożyła ugodę z ojcem dzieci, M. O., dotyczącą alimentów, która uzyskała klauzulę wykonalności. M. O. nie płacił alimentów, a skarżąca nie wszczęła egzekucji. Organy odmówiły przyznania świadczenia na pierwsze dziecko (R. K.) i przyznały na pozostałe dzieci, wliczając do dochodu rodziny alimenty wynikające z ugody, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżąca kwestionowała wliczenie alimentów, których nie otrzymała.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] r. K. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta K. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz R. K., A. O. i S. O.. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta K. przyznał K. K. świadczenie wychowawcze na rzecz dzieci R. K. oraz A. i S. O., na okres od dnia [...] r. do [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie. W dniu [...] r. K. K. złożyła wniosek o ustalenie świadczenia wychowawczego na okres od [...] r. do [...] r. Do wniosku załączyła, oprócz dokumentów obrazujących jej sytuację dochodową, zawartą w dniu [...] r. przed notariuszem ugodę z ojcem A. i S. O. – M. O., z której wynika, że zobowiązuje się on do dobrowolnego łożenia na rzecz synów, tytułem alimentów, kwotę po [...] zł na rzecz każdego z nich, począwszy od [...] r. Ponadto M. O. zobowiązał się do spłaty zadłużenia z tytułu alimentów ([...] zł na rzecz A. O. i [...] zł na rzecz S. O.), w ratach miesięcznych w wysokości po [...] zł na rzecz każdego z synów, począwszy od dnia [...] r. W dniu [...] r. Sąd Rejonowy w K. nadał aktowi notarialnemu klauzulę wykonalności, tytuł wykonawczy został wydany K. K.. K. K. w dniu [...] r. złożyła oświadczenie, z którego wynika, że M. O. w okresie tym nie zapłacił należnych alimentów. Pomimo tego nie złożyła do komornika wniosku o wszczęcie egzekucji ani w roku 2015, ani w roku 2016. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta K., po rozpatrzeniu wniosku K. K. z dnia [...] r., odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz R. K. i przyznał świadczenie wychowawcze w wysokości po [...] zł miesięcznie na rzecz A. O. na okres od [...] r. do [...] r. i S. O. na okres od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.p.w.d." i wyjaśnił, że K. K. wskazała we wniosku, iż jej rodzina składa się z 4 osób – jej i trzech synów. Podała również, że w roku kalendarzowym 2016 i po tym roku uzyskiwała dochód. Dalej organ wskazał, że w związku z tym, iż wnioskodawczyni przedłożyła dokument, z którego wynika, że utraciła dochód z tytułu zatrudnienia w [...] nie został on uwzględniony przy obliczeniu dochodu rodziny. Uwzględniono natomiast dochód z tytułu pobieranej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty pobieranej przez okres 12 miesięcy, w wysokości [...] zł. Organ ustalił, że dochód z tego tytułu, w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał na to, że K. K. uzyskała roku 2016 nieopodatkowany dochód z tytułu alimentów, w wysokości [...] zł, co podzielone przez 12 miesięcy daje miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Według obliczeń organu, po uwzględnieniu dochodu z tytułu renty, dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i kwota ta jest wyższa od kwoty określonej w art. 5 ust. 3 u.p.w.d. Końcowo Prezydent Miasta K. wywiódł, że zgodnie z art. 2 ust. 14 u.p.w.d. "pierwsze dziecko" oznacza jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia, w przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia, miesiąca i roku, będących najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2. Z uwagi na to, że R. K. w miesiącu maju 2018 r. kończy 18 rok życia, tym samym od miesiąca czerwca 2018 r. pierwszym dzieckiem w rodzinie, w świetle ustawy, będzie A. O., zatem świadczenie na jego rzecz zostało przyznane jedynie do [...] r. K. K., nie zgadzając się z decyzją prezydenta Miasta K. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów postępowania, skutkujące wydaniem wadliwej decyzji. Skarżąca wskazała, iż organ wadliwie uznał, że alimenty stanowiły jej dochód, bowiem stanowią one dochód nieopodatkowany jedynie wówczas, gdy zostały uiszczone zgodnie z treścią tytułu wykonawczego. W jej przypadku świadczenie alimentacyjne nie jest regulowane i stanowi jedynie wierzytelność, a nie dochód. Z kolei na rzecz R. K. alimenty nie zostały zasądzone, ponieważ jego ojciec nie żyje. Stąd w ocenie skarżącej zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia na jego rzecz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K.. Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu zgromadzonej dokumentacji uznał, że w badanej sprawie prawidłowo dokonano wyliczenia dochodu rodziny K. K., który jest wyższy od ustawowego kryterium, co powoduje, że nie spełnia ona przesłanek do nabycia prawa do świadczenia na rzecz R. K.. Kolegium podkreśliło, że ma obowiązek ścisłego przestrzegania zasad obliczania dochodu i orzekania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Końcowo organ poinformował stronę, że powinna się zwrócić do komornika sądowego o zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji, co z kolei może stanowić podstawę do nieuwzględnienia w dochodzie rodziny alimentów na rzecz dzieci. K. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami odwołania i wskazując, że w jej ocenie doszło do naruszenia art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem organy orzekały w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Nie wyjaśniono na jakiej podstawie faktycznej ustalono, że otrzymała alimenty na dzieci. Powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia [...] r. sygn. akt II SA/Sz [...], skarżąca dowodziła, że warunkiem uzasadniającym zaliczenie alimentów na rzecz dzieci do dochodu jest ustalenie, że zostały faktycznie wypłacone, samo prawo do alimentów nie tworzy bowiem przychodu po stronie uprawnionego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 – j.t. ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła sąd do przekonania, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. w przedmiocie prawa do świadczenia wychowawczego. Aktem tym odmówiono skarżącej świadczenia wychowawczego na rzecz pierwszego dziecka – R. K., a na rzecz A. O. przyznano świadczenie za niepełny okres przyjmując, że z chwilą ukończenia przez R. K. 18 roku życia stanie się on pierwszym dzieckiem w rodzinie. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ pierwszej instancji, że dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kryterium, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. To z kolei ustalenie było konsekwencją uwzględnienia w dochodzie rodziny alimentów na rzecz A. i S. O., o których mowa w zawartej przed notariuszem i stanowiącej tytuł wykonawczy ugodzie. Organ pozyskał co prawda w toku postępowania oświadczenie skarżącej, że ojciec dzieci alimentów nie płaci oraz, że nie podjęła działań zmierzających do wszczęcia ich egzekucji, ale dokumentu tego nie ocenił. Nie wyjaśnił skarżącej z jakich względów nie uznał jej oświadczenia za wiarygodne, ani w jaki sposób obliczył kwotę alimentów, które następnie wliczył do dochodu jej rodziny. Organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do twierdzeń skarżącej w tym zakresie uznając, że dochód jej rodziny został obliczony prawidłowo. Tym samym organ nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżącej, która w odwołaniu kwestionowała taki sposób obliczenia dochodu podnosząc, że alimentów nie otrzymała. Rzeczą organu było zatem szczegółowe wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z jakich względów uznaje, że alimenty, co do których skarżąca konsekwentnie wywodziła, iż nie mogą stanowić dochodu, należało w dochodzie rodziny uwzględnić. Z wywodu organu odwoławczego zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należałoby wywieść, że alimenty mogą zostać pominięte w dochodzie rodziny jedynie wówczas, gdy strona ubiegająca się o przyznanie świadczenia przedłoży zaświadczenie, z którego będzie wynikało, że ich egzekucja jest bezskuteczna. Stanowisko to jednak nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Żaden przepis tej ustawy nie uzależnia uwzględnienia bądź nieuwzględnienia alimentów w dochodzie rodziny od tego, czy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, ani od tego czy jest ono bezskuteczne. Wprowadzony do ustawy, nowelą z dnia 1 sierpnia 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) ust. 2 art. 8 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mówi jedynie o tym, że świadczenie wychowawcze na dane dziecko nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz tego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że: 1) drugie z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone; 4) sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka; 5) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 1 sierpnia 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin wynika, że założeniem proponowanego przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest, by świadczenie wychowawcze na dziecko było przyznawane osobie samotnie wychowującej dziecko dopiero po wyczerpaniu możliwości dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od drugiego rodzica dziecka, chyba że z przyczyn obiektywnych, tj. np. gdy drugi z rodziców nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany, jest to niemożliwe. Jednocześnie jednak należy zwrócić uwagę na to, że literalne brzmienie przepisu wskazuje, iż warunkiem koniecznym do ubiegania się o świadczenie na pierwsze dziecko jest samo ustalenie alimentów. Ustawodawca nie uzależnił zatem możliwości wypłaty świadczenia na pierwsze dziecko przez rodzica samotnie je wychowującego od tego, czy podjął on działania zmierzające do wyegzekwowania alimentów, ale od tego, czy alimenty takie zostały w ogóle ustalone. Odrębną kwestią pozostaje określenie w jakich sytuacjach i jakie kwoty alimentów powinny być do dochodu rodziny wliczane, czy w wysokości ustalonej orzeczeniem sądu, czy do kwot faktycznie otrzymywanych przez rodzica samotnie wychowującego dziecko. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, iż do dochodu wliczane winny być kwoty alimentów faktycznie otrzymane, a nie kwoty, które co prawda zostały orzeczeniem sądu przyznane, ale których strona nie otrzymała. Taka wykładnia art. 2 pkt 1 u.p.w.d. w związku z art. 3 pkt 1 lit.c) ustawy z dnia 28 listopada 20023 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.", wynika chociażby z faktu, iż stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Dz. U. z 2018 r. poz. 200 – j.t. ze zm.), opodatkowaniu podlegają dochody faktycznie uzyskane. Wskazać w tym miejscu należy, że z mocy art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. a) cytowanej ustawy, wolne od podatku dochodowego są alimenty na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25. roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną. Wykładnia przytoczonych przepisów prowadzi zatem do wniosku, że alimenty na rzecz dzieci są wliczane do dochodu rodziny, jako dochód nieopodatkowany, ale skoro opodatkowaniu podlega dochód faktycznie osiągnięty, to również zwolnieniu z podatku podlega dochód, który zostały uzyskany, a nie dochód, który hipotetycznie mógł zostać uzyskany (por. wyroki WSA w Olsztynie z 20 października 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 853/15, WSA w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1297/16, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Takiej wykładni sprzyja również konstrukcja przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i przepisów wykonawczych do tej ustawy, w których wymienia się dokumenty, za pomocą których strona ubiegająca się o przyznanie świadczenia może udowadniać swoją sytuację materialną. W art. 13 ust. 4 u.p.w.d. wskazano, że do wniosku dołącza się odpowiednio: 1) zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.) dotyczące każdego członka rodziny; 2) zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego, dotyczące członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające informacje odpowiednio o: a) formie opłacanego podatku, b) wysokości przychodu, c) stawce podatku, d) wysokości opłaconego podatku - w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego; 3) zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego: a) zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka, b) prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację, c) orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka, d) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku. Z kolei w § 5 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1465) wskazano, że ustalając prawo do świadczenia wychowawczego, poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2-4, uwzględnia się również odpowiednio dokumenty stwierdzające wysokość dochodu rodziny, w tym odpowiednio w przypadku gdy osoba uprawniona nie otrzymała alimentów albo otrzymała je w wysokości niższej od ustalonej w orzeczeniu sądu, ugodzie sądowej lub ugodzie zawartej przed mediatorem lub innym tytule wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd: – zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów, lub – informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą, jeżeli dłużnik zamieszkuje za granicą. W przytoczonych przepisach przewidziano zatem sposób dowodzenia przez stronę, iż przysługujące na rzecz dzieci alimenty nie są uiszczane w ogóle, bądź są uiszczane w niższej, aniżeli orzeczona wysokości. Brak jest jednak w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci takiej regulacji, która pozwalałaby na wliczenie do dochodu alimentów w pełnej wysokości, w przypadku nieprzedłożenia takiego zaświadczenia. Nie ulega wątpliwości, że zaniechanie dochodzenia alimentów przez rodzica o niskich dochodach z jednej strony może świadczyć o działaniu na niekorzyść dziecka, z drugiej zaś strony rodzić uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości składanych w zakresie osiągniętego dochodu oświadczeń. Tym bardziej zatem zadaniem organu jest wnikliwe zbadanie sprawy i ustalenie rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny, w przypadku, gdy rodzic dziecka ubiega się o przyznanie świadczenia, do którego prawo uzależnione jest od wysokości dochodu i nieprzekroczenia kryterium dochodowego określonego w ustawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy wskazać zatem należy, że organ co prawda zażądał od skarżącej zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji i takiego zaświadczenia nie otrzymał, skarżąca przedłożyła natomiast oświadczenie, z którego wynika, że nie otrzymała należnych alimentów i nie składała wniosku o wszczęcie egzekucji ani w 2015, ani w 2016 r. Organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego i przyjął, że skoro nie była prowadzona egzekucja alimentów, to do dochodu należy wliczyć je w pełnej wysokości. W konsekwencji Prezydent Miasta K. ustalił, że dochód z tytułu alimentów za rok 2016 wynosi [...] zł, nie przedstawiając w uzasadnieniu decyzji sposobu wyliczenia tej kwoty. Stanowisko organu pierwszej instancji poparło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., przy czym organ ten nie ustosunkował się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów, iż alimentów nie faktycznie nie otrzymała, nie zweryfikował również sposobu obliczenia dochodu przez organ pierwszej instancji. W ocenie sądu, za zasadne należy uznać zarzuty skargi kwestionujące zaskarżone orzeczenie z tego powodu, iż zostało ono oparte na niepełnym materiale dowodowym. Organy obu instancji nie poczyniły w tej sprawie żadnych własnych ustaleń w zakresie faktycznych dochodów rodziny, opierając się wyłącznie na dokumentach dotyczących uzyskanych przez skarżącą dochodów i ich utraty, zasiłku na rzecz R. K. i oświadczeniu skarżącej odnośnie alimentów, przy czym organy te nie potrafiły przekonująco uzasadnić z jakich względów uznały oświadczenie skarżącej w tym zakresie za niewiarygodne i z jakich względów przyjęły, że otrzymała ona alimenty w pełnej wysokości, wynikającej z zawartej z ojcem dzieci ugody, stanowiącej tytuł wykonawczy. W szczególności organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, z jakich względów skarżąca, pomimo tego, że wystąpiła o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności, nie złożyła wniosku o wszczęcie egzekucji. Nie podjął również działań zmierzających do uzyskania, bezpośrednio od zobowiązanego do alimentów ojca A. i S. O. informacji w przedmiocie tego, czy w latach 2015 i 2016 łożył na utrzymanie dzieci. Oparcie się wyłącznie na oświadczeniu skarżącej, bez dokładnego wyjaśnienia powyższych okoliczności należy uznać za niewystarczające, bowiem w praktyce znane są przypadki, gdy jeden z rodziców płaci alimenty i posiada na to stosowne dowody (wyciągi z konta bankowego, pokwitowania, przekazy), a drugi z rodziców temu zaprzecza. Nie można również wykluczyć sytuacji, w której zaniechanie złożenia wniosku egzekucyjnego w sytuacji, gdy ojciec dzieci nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, było konsekwencją szczególnych okoliczności, co z kolei powinno podlegać ocenie organu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego ma o tyle istotne znaczenie, że od tego czy i w jakiej wysokości alimenty na rzecz A. i S. O. były uiszczane, uzależniona jest wysokość dochodu rodziny, a w konsekwencji prawo do świadczenia na pierwsze dziecko. W przypadku bowiem, gdy z poczynionych przez organ ustaleń wynikać będzie, dochód rodziny nie przekracza kryterium, o którym mowa w art. 5 ust. 3 u.p.w.d. świadczenie na pierwsze dziecko będzie przysługiwało na rzecz R. K. do ukończenia przez niego 18 roku życia, a na rzecz A. O. przez cały okres zasiłkowy. Na obecnym etapie postępowania sąd nie przesądza o istnieniu bądź braku istnienia podstaw do przyznania świadczenia na pierwsze dziecko, bowiem jak już wyżej wskazano kwestie związane z prawidłowym ustaleniem dochodu rodziny winny zostać w toku prowadzonego postępowania szczegółowo wyjaśnione i poddane wnikliwej ocenie, a uzasadnienie wydanej w tej sprawie decyzji winno zawierać szczegółowe wyjaśnienie jakimi względami kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, jakie składniki zostały uwzględnione w dochodzie i dlaczego. Z tych względów, uznając że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta K. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł o ich uchyleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło