II SA/Sz 289/18

Dnia 9 maja 2018 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zastępczo wniesionej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia radcy prawnego lub adwokata M. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą kwotę zastępczo wniesionej opłaty za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej za miesiące od maja do sierpnia 2017 r. W skardze zawarto wniosek o ustanowienie pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł netto miesięcznie, a jego zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: alimenty dla byłej żony [...] zł, bieżące koszty utrzymania mieszkania [...] zł, alimenty płacone matce [...] zł, koszty ugody zawartej z [...] w związku z zadłużeniem [...] zł, leczenie wnioskodawcy [...] zł. Wezwaniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. (doręczonym 18 kwietnia 2018 r.) starszy referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do przedłożenia, w terminie 7 dni: - dowodu potwierdzającego aktualną wysokość emerytury, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawcy, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania (woda, energia elektryczna, gaz, telefon itp.) oraz leczenie, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - kopii dokumentu potwierdzającego obowiązek alimentacyjny wobec matki i byłej żony (wyrok sądu, ugoda sądowa) oraz dowodów potwierdzających spełnienie tego obowiązku, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - kopii ugody z [...] i dowodu, że w okresie ostatnich trzech miesięcy raty zostały zapłacone. Skarżący na wezwanie nie odpowiedział. W myśl art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć, ponieważ skarga dotyczy decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930) Jak wynika z pkt. III zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 marca 2018 r. w niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. Oceniając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata lub radcy prawnego należało zauważyć, że z wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód w postaci emerytury wynosi [...] zł miesięcznie netto. Deklarowane stałe wydatki wynoszą natomiast [...] zł miesięcznie, ale skarżący nie wykazał, by rzeczywiście były to niezbędne wydatki dla jego utrzymania. Nie udokumentował wydatków na utrzymanie mieszkania, deklarowanych kosztów leczenia, nie wykazał, by rzeczywiście obciążał go obowiązek alimentacyjny wobec matki i byłej żony. Stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne i zgodne z prawdą dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie wnioskodawcy o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, co uzasadniało wezwanie do przedłożenia dodatkowych dowodów. Skarżący na wezwanie to nie odpowiedział. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 58/15 ). W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Na obecnym etapie postępowania udział takiego pełnomocnika nie jest zresztą niezbędny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wniosek w tym zakresie oddalić.