II SA/Sz 291/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-05-24

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić rejestracji pojazdu, jeśli dokument własności budzi wątpliwości co do jego autentyczności, a kwestia własności wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może samodzielnie rozstrzygać o prawie własności pojazdu, jeśli kwestia ta jest sporna i wymaga postępowania przed sądem powszechnym. W przypadku wątpliwości co do autentyczności dokumentu własności, organ powinien zawiesić postępowanie i wyznaczyć stronie termin do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie prawa własności. Uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu bez takiego działania jest nieuprawnione.
Stan faktyczny
Skarżący A. Ć. złożył wniosek o rejestrację pojazdu, przedkładając umowę sprzedaży. Starosta K. zarejestrował pojazd. Następnie, w wyniku wznowienia postępowania z powodu sprzeciwu Prokuratora, Starosta C.-T. uchylił decyzję o rejestracji pojazdu na poprzedniego właściciela (M. B.), uznając umowę sprzedaży za zawierającą nieprawdę. Starosta K. uchylił następnie decyzję o rejestracji pojazdu na rzecz A. Ć., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie jego wniosków dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o rejestracji pojazdu oraz odmowy rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...], [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego A. Ć. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Starosta K. po rozpatrzeniu wznowionego z urzędu w dniu [...] r. postępowania w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], numer [...], rok produkcji – [...], przez A. Ć. orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] r. dotyczącej rejestracji tego pojazdu i odmówił zarejestrowania wyżej wymienionego samochodu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. A. Ć. złożył wniosek o rejestrację opisanego wyżej pojazdu przedkładając niezbędne dokumenty stanowiące podstawę do rejestracji samochodu: - umowę sprzedaży samochodu zawartą w dniu [...] r. pomiędzy nim i M. B. - dowód rejestracyjny nr [...] wystawiony na M. B., - kartę pojazdu nr [...], - dwie tablice rejestracyjne o numerze: [...], - dowód opłaty za zarejestrowanie pojazdu w wysokości [...] zł. Starosta K. orzekł o rejestracji wyżej wymienionego pojazdu i w związku z tym najpierw z urzędu został on zarejestrowany czasowo i zostało wydane wnioskodawcy pozwolenie czasowe numer [...] i nalepka kontrolna nr [...] oraz zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] tablice rejestracyjne o numerze: [...], a potem na stałe i w dniu [...] roku właściciel otrzymał dowód rejestracyjny nr [...] i kartę pojazdu nr [...]. Następnie organ wyjaśnił, że pozyskał informację, iż Starosta C. – T. wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu w związku ze złożonym przez Prokuratora Rejonowego w T. sprzeciwem od decyzji o rejestracji pojazdu na nazwisko M. B. Organ wskazał, że w dniu [...] r. Starosta C. – T. wydał decyzję orzekającą o uchyleniu własnej decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i odmowie jego zarejestrowania. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] r. Dalej organ zrelacjonował przebieg postępowania i wyjaśnił, że z zebranego przez prokuraturę materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie zawierającego nieprawdę dowodu własności – umowy sprzedaży pojazdu zawartej pomiędzy K. M. i M. B. Umowa ta zawierała dane niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem ze złożonych przez M. K. na Komisariacie Policji w T. zeznań wynika, iż był on faktycznym nabywcą i użytkownikiem samochodu, natomiast umowa sprzedaży została sporządzona na nazwisko M. B. z uwagi na możliwość skorzystania z posiadanych przez niego zniżek przy ubezpieczeniu pojazdu. Organ podkreślił, że powyższe ustalenia oznaczają, że przedłożone Staroście C. –T. w trakcie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o cechach identyfikacyjnych podanych na wstępie decyzji – dokumenty poświadczają nieprawdę i, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że w orzecznictwie i doktrynie za prawdziwy uważa się dokument, który łącznie posiada trzy cechy, a mianowicie: został wystawiony przez osobę lub instytucję mającą kompetencje jego wystawienia, dokument którego treść odpowiada rzeczywistości oraz dokument posiadający treść niezmienioną - tj. taką, którą nadał mu wystawca (wyrok WSA Wrocławiu z dnia 11 lutego 2009 roku, sygn. III SA/Wr 481/2008, LexPolonica nr 2305466). W ocenie organu oznacza to także, że M. B. nie nabył prawa własności przedmiotowego samochodu, a co za tym idzie nie mógł go dalej skutecznie zbyć A. Ć., który wystąpił do Starosty K. z wnioskiem o jego zarejestrowanie. Starosta K. podkreślił, że organ rejestrujący pojazd dokonuje rejestracji wyłącznie na podstawie dokumentów, które bezspornie potwierdzają stan prawny w sferze stosunków własnościowych, a ustalenia w kwestii istnienia lub nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego w sferze własności należą wyłącznie do właściwości sądów powszechnych. W podsumowaniu organ stwierdził, iż podstawę rejestracji wymienionego wyżej samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym: [...] może stanowić tylko udokumentowanie prawa własności zgodnie ze stanem rzeczywistym w oparciu o odpowiednie dokumenty (jednym z nich jest dowód własności pojazdu), które nie budzą wątpliwości co do swojej rzetelności lub autentyczności. W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków - tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja takiego samochodu. Natomiast w tym przypadku, ponieważ nastąpiła już rejestracja tego pojazdu i wydano stosowną decyzję w tej kwestii, a dokumenty nie spełniają wymaganych prawem warunków - zaistniała sytuacja wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, zaszły okoliczności wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a., które nakładają obowiązek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i następnie po przeprowadzeniu takiego postępowania wydania nowej decyzji w tym przedmiocie. Organ podkreślił jednocześnie, że funkcjonowanie decyzji o rejestracji pojazdu wydanej na podstawie nieprawdziwych dokumentów może prowadzić do poważnej szkody dla interesu społecznego, pozostawienie takiej decyzji zagraża bowiem pewności obrotu w przypadku przedmiotowego samochodu, a ponadto podważa zaufanie do dokumentów urzędowych. W odwołaniu od decyzji Starosty K. skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 § 1 k.p.a., przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, a następnie umorzenie postępowania, w razie stwierdzenia braku podstaw do wewnątrzinstancyjnego uchylenia zaskarżonej decyzji, po przesłaniu akt Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto o: - przeprowadzenie dowodu z akt sprawy administracyjnej prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w K. zakończonej zaskarżoną decyzją na okoliczność rażącego naruszenia art. 75 par. 1 kpa, art. 77 par, 1 kpa, art. 78 par. 1 kpa, a także na okoliczność złożenia wniosków dowodowych przez pełnomocnika wnioskującego, które nie zostały rozpatrzone, - przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odwołania, to jest pisma z dnia 14 listopada 2016 r., stanowiącego potwierdzenie zapoznania się przez pełnomocnika z aktami sprawy i zapowiedź złożenia wniosków dowodowych oraz pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 19 listopada 2016 r., w którym wywodził on, że pojazd został nabyty w imieniu własnym przez M. B., działającego w imieniu i na rzecz M. K. Na powyższą okoliczność skarżący przedłożył oświadczenia złożone przez M. B. i M. K. oraz dwie umowy sprzedaży pojazdu zawarte pomiędzy K. M. i M. K., a następnie pomiędzy M. K. i A. Ć. W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, że w chwili wydania decyzji o rejestracji pojazdu na jego rzecz nie było żadnych braków formalnych, nie było też żadnych wątpliwości co do jego własności. Wątpliwość taka powstała później. Jedyną przeszkodą jaka stała na drodze do utrzymania w mocy decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu była wątpliwość co do jego własności, a raczej brak dowodu własności, o którym mowa w art. art. 72 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późniejszymi zmianami). Wskutek wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu na rzecz M. B., a w konsekwencji wskutek ostatecznej decyzji Starosty C.-T. nr [...] z dnia [...] r. o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zarejestrowania pojazdu i odmowy zarejestrowania pojazdu na M. B. powstała wątpliwość, czy wnioskujący A. Ć. nabył skutecznie jego własność. Organ administracji przyjął bowiem, że skoro widniejący na umowie sprzedaży z dnia [...] r. jako sprzedający M. B. nie był właścicielem pojazdu (to wynika z ustaleń Prokuratury Rejonowej w T. w sprawie o sygn. akt [...] oraz ustaleń Starosty C.-T.), A. Ć. nie nabył prawa jego własności. Skarżący podniósł ponadto, że w dniu [...] r. przedłożył organowi dowody, które w jego mniemaniu potwierdzają prawo jego własności pojazdu, jednak w dniu [...] r. Starosta K. wydał decyzję merytoryczną w przedmiotowej sprawie, która nie uwzględnia przedłożonych dowodów i sformułowanych wniosków. Starosta K. w pisemnym uzasadnieniu wskazał wbrew rzeczywistym faktom, że poinformowany w trybie art. 10 kpa wnioskujący "nie złożył żadnych dodatkowych uwag oraz żądań w tej sprawie". Dalej skarżący wywodził, że pierwotnie właścicielem samochodu był K. M., który po zarejestrowaniu go na terytorium RP sprzedał pojazd M. K., jednakże z uwagi na nieformalną umowę zawartą pomiędzy M. K. a M. B., M. B. stanął do umowy sprzedaży pojazdu działając w imieniu własnym, lecz na rzecz M. K. M. B. od początku do końca działał z umocowania i na rzecz M. K. - dającego zlecenie (art. 734 kodeksu cywilnego), a zatem, w rzeczywistości nabył pojazd w imieniu własnym, ale na rzecz M. K. Własność pojazdu przeszła na M. K. Podobnie również działając z umocowania M. K. i na jego rzecz, lecz w imieniu własnym M. B. zbył przedmiotowy pojazd na rzecz A. Ć. Działając z umocowania M. K., M. B. skutecznie przeniósł własność pojazdu na A. Ć., Skarżący wywodził, że zarówno M. B. jak i M. K. potwierdzili na piśmie, że pojazd stanowiący przedmiot niniejszego postępowania został zakupiony od K. M. przez M. B. działającego przy tej czynności w imieniu własnym lecz na zlecenie i na rzecz M. K. oraz że rzeczywistym właścicielem pojazdu od chwili jego nabycia od K. M. był M. K. W ocenie skarżącego podniesione argumenty i przedłożone dowody wskazują zatem ponad wszelką wątpliwość, że doszło do skutecznego przeniesienia własności wyżej wymienionego pojazdu na rzecz A. Ć., a zatem nie zachodzą podstawy do uchylenia decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu, gdyż jest zgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że dowód własności pojazdu jest jednym z niezbędnych załączników w sprawie o zarejestrowanie pojazdu. Zebrane w sprawie dowody bezsprzecznie, zdaniem organu odwoławczego wskazują, iż przedmiotowy pojazd został zarejestrowany przez Starostę C. – T. na rzecz M. B., który oprócz wymienionych w art.72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997- Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2012 poz. 137 ze zm.) załączników do wniosku, załączył również umowę kupna- sprzedaży zawartą pomiędzy w/w i K. M. z dnia [...] r. Następnie M. B. sprzedał przedmiotowy pojazd A. Ć. ( umowa kupna- sprzedaży z dnia [...]). Złożone dokumenty nie budziły żadnych wątpliwości i decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta K. zarejestrował wymieniony pojazd na rzecz skarżącego. Kolegium podkreśliło, że w dacie wydania powyższej decyzji organowi rejestrującemu pojazd nie znane były okoliczności sprawy, które jak twierdzi strona skarżąca wystąpiły na etapie postępowania przed Starostą C. - T. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę na okoliczność, iż do etapu wniesienia sprzeciwu wobec decyzji o rejestracji pojazdu przez Prokuratora nazwisko M. K. nigdy nie wystąpiło w postępowaniu administracyjnym. Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego, Kolegium stwierdziło, że przytoczone w odwołaniu i piśmie z dnia 19 listopada 2016 r. przepisy prawa cywilnego dotyczące umowy zlecenia i pozostałe są bez znaczenia dla postępowania administracyjnego. Organ rejestrujący pojazd orzeka bowiem wyłącznie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w sensie procesowym) i przepisy prawa materialnego właściwe dla przedmiotu sprawy (ustawa Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenie wykonawcze do ustawy). W stanie faktycznym niniejszej sprawy – jak wywodziło Kolegium, w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Starosty C.- T. z dnia [...] r., nr [...], uchylająca decyzję własną z dnia [...] r., w sprawie zarejestrowania przedmiotowego samochodu na rzecz M. B. i odmowie jego rejestracji. Powyższe oznacza natomiast, że rejestracja pojazdu na rzecz A. Ć. decyzją z dnia [...] r. podlega wycofaniu z obrotu prawnego w trybie postępowania wznowieniowego, ponieważ tytuł prawny, który stanowił podstawę rejestracji okazał się fałszywy. Skoro bowiem M. B. nie był w właścicielem pojazdu, to również nie mógł go zbyć na rzecz A. Ć. Kolegium przyznało, że po stronie skarżącego istnieje prawdopodobnie element tzw. "dobrej wiary", lecz zgodnie z obowiązującym prawem nie jest właściwe do jej stwierdzenia. Podkreślić bowiem należy, że w myśl obowiązującego prawa a także ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego jedynie orzeczenie (postanowienie) sądu powszechnego może stwierdzić, czy odwołujący stał się, czy też nie właścicielem pojazdu na podstawie art. 169 k.c. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do stwierdzenia tytułu własności pojazdu. W myśl przepisu art. 189 k.p.c. ustalenie to należy wyłącznie do sądu powszedniego po wniesieniu stosownego wniosku. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. A. Ć. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy: - art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności nieuwzględnieniu zgłoszonego przez skarżącego żądania przeprowadzenia dowodów powołanych na okoliczności mające podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skutkujące nieprzeprowadzeniem dowodów zawnioskowanych przez skarżącego w treści pisma z dnia 19 listopada 2016 r. w postaci - art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu obywatela wskutek w szczególności nieprzeprowadzenia czynności dowodowych wnioskowanych przez skarżącego w piśmie z dnia 19 listopada 2016 r., a tym samym naruszenia obowiązku organu administracji dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, - art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji administracyjnej bez jakiegokolwiek wyjaśnienia, z jakich przyczyn organ administracji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom naprowadzonym przez skarżącego w piśmie z dnia 19 listopada 2016 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych - oraz opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy kopię pozwu o ustalenie prawa własności pojazdu, wniesionego do Sądu Rejonowego w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga okazała się uzasadniona, jakkolwiek nie wszystkie podniesione przez skarżącego argumenty są zasadne. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty K. uchylającą decyzję o rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Podstawą odmowy zarejestrowania spornego pojazdu, na rzecz skarżącego, było stwierdzenie przez organ, iż Starosta C. – T. uchylił decyzję o rejestracji ww. pojazdu na rzecz M. B. w związku ze stwierdzeniem, że dowód własności pojazdu został sfałszowany, która to okoliczność nie pozwala na wykazanie ciągłości legalnej sukcesji praw do przedmiotowego pojazdu. Tym samym w ocenie organu brak jest możliwości wiarygodnego uznania, iż skarżący nabył prawo własności pojazdu. Konsekwencją powyższego było uznanie, że strona nie spełniła warunku wynikającego z ww. art. 72. ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.r.d.", tj. nie przedłożyła dowodu własności pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało co prawda, że organy administracji publicznej nie są władne do tego, aby przesądzić, czy prawo własności pojazdu zostało skutecznie przez skarżącego nabyte, jednak faktycznie dokonało takiej oceny wywodząc jednocześnie, że w realiach niniejszej sprawy M. B. nie był właścicielem pojazdu, a skoro tak, to nie mógł przenieść jego własności na rzecz skarżącego. Tym samym organy obu instancji w oparciu o poczynione przez Starostę C. – T. ustalenia oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie dokonały nieuprawnionej oceny prawa własności skarżącego do zarejestrowanego na jego nazwisko pojazdu, stwierdzając jednocześnie, że jedynym uprawnionym do tego rodzaju oceny jest sąd powszechny. Jednocześnie uwadze organu zarówno I jak i II instancji umknęła okoliczność, iż pojazd został zarejestrowany przez K. M. i decyzja w przedmiocie rejestracji samochodu na jego rzecz nie została uchylona, a dokumenty w oparciu o które dokonano rejestracji nie zostały zakwestionowane. Z akt postępowania nie wynika również aby zakwestionowano pochodzenie pojazdu. Podzielając zatem stanowisko Kolegium w kwestii dopuszczalności badania przez organy administracji prawa własności pojazdu wskazać należy, że według Sądu, w postępowaniu wznowieniowym, w którym organ powołuje się na sfałszowanie jednego z dokumentów stanowiących podstawę rejestracji, co w istocie stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nie można odmówić stronie – przy tak daleko idącej ocenie dokumentu (umowy), możliwości wykazania skutków wynikających z tego dokumentu w sferze cywilnoprawnej, w szczególności wykazania, iż doszło do przeniesienia własności pojazdu na rzecz skarżącego. W rozpoznawanej sprawie, jak już wskazano, organy dokonały własnej, jednostronnej oceny umowy sprzedaży pojazdu marki [...] o wskazanych wyżej numerach rejestracyjnych, bez uwzględnienia słusznego interesu jednostki w kontekście jej argumentów, że nabyła pojazd w dobrej wierze i na podstawie niewadliwej – w jej ocenie, umowy. Nie jest właściwe interpretowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy oraz przepisów dotyczących wznowienia postępowania niezgodnie z zasadami ogólnymi procedury, tj. zasadą praworządności i zasadą budowania zaufania obywateli do organów państwa, z której również wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W tym miejscu należy się odwołać do wyartykułowanej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności. Proporcjonalne działanie organów państwa wyrażać się powinno w stosowaniu odpowiednich środków dla osiągnięcia zamierzonego celu, przy czym w przypadku wyboru pomiędzy środkami o różnej sile oddziaływania należy stosować w pierwszej kolejności te które są najmniej dotkliwe dla strony. Inaczej mówiąc w przypadku wyboru pomiędzy różnymi środkami organ winien brać pod uwagę czy zastosowany środek rzeczywiście jest odpowiedni do osiągnięcia określonego celu oraz czy nie jest możliwe osiągnięcie tego celu w mniej restryktywny sposób. W niniejszej sprawie tym celem organu winno być doprowadzenie do takiej sytuacji, w której decyzja o rejestracji pojazdu powinna odpowiadać stanowi rzeczywistemu, a więc pojazd powinien zostać zarejestrowany na rzecz jego właściciela. Rzeczą organu było zatem w realiach niniejszej sprawy rozważenie, czy możliwe jest zastosowanie takich środków, które z jednej strony doprowadzą do osiągnięcia tego celu, z drugiej zaś strony nie będą rodziły dla strony, która nabyła pojazd w dobrej wierze, negatywnych skutków, w postaci braku możliwości korzystania z niego, przy jednoczesnym obowiązku ubezpieczenia i ponoszenia kosztów z tego tytułu. Skarżący winien zatem w toku postępowania, mieć możliwość wykazania, że umowa, którą zawarł przeniosła na niego własność spornego pojazdu oraz, że działał w dobrej wierze. Takich możliwości postępowanie administracyjne nie stwarza. Jeżeli więc w toku postępowania wznowieniowego zajdzie konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, to organ nie może dokonywać samodzielnej oceny tej kwestii, lecz winien umożliwić rozpatrzenie sprawy przez sąd powszechny. Organ powinien zatem zakreślić skarżącemu termin do wystąpienia do sądu powszechnego w celu wydania orzeczenia rozstrzygającego o prawie własności kupionego samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], a dopiero w razie zaniechania wykazania tego prawa orzeczeniem sądu, kontynuować postępowanie w oparciu o zebrane w sprawie dowody i ustalony na ich podstawie stan faktyczny sprawy. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy rzeczą organu było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygniecie wymagało zainicjowania postępowania przed właściwym sądem powszechnym, który jest jedynie uprawniony do rozstrzygania kwestii prawa własności rzeczy, co też wskazał organ II instancji w swoim uzasadnieniu decyzji. W niniejszej sprawie postępowanie przed sądem powszechnym zostało zainicjowane przez stronę już po wydaniu zaskarżonej decyzji jednakże Sąd, mając na względzie wynikające z art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywateli do państwa, pewności prawa oraz sprawiedliwości społecznej, uznał, iż jest to okoliczność, którą należy uwzględnić orzekając w sprawie rejestracji pojazdu skarżącego Przypomnieć należy, że sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji, oraz trafności zastosowanych przepisów do istniejącego w dacie podjęcia aktu stanu faktycznego sprawy. Innymi słowy, sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Jak jednak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2203/12 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl) nie jest to zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a są istotne dla praworządnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy. W doktrynie wskazuje się, że zmiany stanu faktycznego sprawy, zaszłe po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogą stanowić co do zasady podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny. Wyjątek od tej zasady stanowią jednak zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r. II OSK 807/11 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, wobec uznania zasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej wyżej ustawy w związku z § 14 §1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło