II SA/Sz 295/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-05-29

Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej po upływie 3-letniego terminu od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, jeśli pierwotna decyzja została uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie przez sąd administracyjny pierwotnej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, nawet jeśli została wydana w terminie, skutkuje tym, że późniejsze wydanie decyzji w tej samej sprawie następuje z naruszeniem 3-letniego terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia organu do ustalenia opłaty, czyniąc dalsze postępowanie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla działki należącej do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (skarżącej) w związku z budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, Prezydent Miasta wydał nową decyzję ustalającą opłatę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wydanie decyzji z naruszeniem 3-letniego terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania S. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł, należnej Gminie Miastu z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1394/11, uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Zdaniem Sądu w sprawie nie udzielono stronie odpowiedzi na pytanie, czy istniała możliwość przyłączenia działki do istniejącej już wcześniej na tym terenie infrastruktury technicznej, choć jej zdaniem potwierdzają to dokumenty z lat [...] . Ponadto, na etapie postępowania odwoławczego nie udostępniono stronie do wglądu korekty operatu szacunkowego, Prezydent Miasta , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 145 ust. 1, art. 146, art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej zwanej "u.g.n."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a.") oraz § 1 uchwały Nr XXIX/374/04 Rady Miejskiej w Kołobrzegu z dnia 30 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 17 grudnia 2004 r., Nr 94, poz.1966), ustalił w stosunku do S. , jako właściciela działki nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] , jednorazową opłatę adiacencką na rzecz Gminy Miasta w wysokości [...] zł. Na powyższa decyzję S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja wydana została z przekroczeniem terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n., który upłynął w dniu [...] r. - według pisma spółki "[...] " z dnia [...] r., znak:[...] , albo [...] r. - według pisma spółki "[...] " z dnia [...]r. (bez znaku). Dalej wyjaśniono, że decyzję organu I instancji z dnia [...] r., nr [...] ustalającą opłatę adiacencką wyeliminowano z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1394/11. Tym samym jako uchylona w całości, decyzja ta nie może stanowić podstawy do przedłużenia postępowania. W odwołaniu odniesiono się także do powołanej w uzasadnieniu decyzji uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. I OPS 4/09, wskazując, iż dotyczy ona stanu prawnego związanego z uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania przez organ odwoławczy w związku z faktem, iż decyzja nie stała się ostateczna w czasie określonym w art. art. 145 ust. 2 u.g.n. Zaznaczono, że w przedmiotowym postępowaniu decyzja z dnia [...] r. została uchylona, jako wydana z naruszeniem prawa, a zatem w żaden sposób nie można uznać, iż trzyletni termin o którym mowa z art. 145 ust. 2 u.g.n. został zachowany. Nie było bowiem rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej - ani ostatecznego, ani takiego od którego służy odwołanie w toku instancji. Zdaniem strony odwołującej się o zachowaniu trzyletniego terminu można mówić jedynie wówczas, kiedy utrzymana zostanie w mocy decyzja organu pierwszej instancji ustalającą opłatę adiacencka w całości lub uchylona zostanie w części i w tym zakresie wydane zostanie orzeczenie co do istoty sprawy. Uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznawania nie przerywa natomiast biegu trzyletniego terminu. W przeciwnym wypadku doszłoby do sytuacji, w której każda decyzja wydana w ustawowym terminie, nawet taka w stosunku do której orzeczono, że wydana została bez podstawy prawnej, pozwałaby na prowadzenie postępowania "do skutku", a nie z zachowaniem terminów ustawowych i określonych przepisami K.p.a. W dalszej części odwołania podniesiono, iż zgodnie z oświadczeniem zawartym w piśmie spółki "[...] " inwestycja budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w obrębie ulic [...] zrealizowana została bez odgałęzień. Oznacza to zdaniem strony, że nie zostały spełnione warunki określone w art. 145 ust. 1 u.g.n. Strona odwołująca się stanęła na stanowisku, że działka nr [...] , zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez rzeczoznawcę, usytuowana jest w kompleksie terenu po byłej jednostce wojskowej z infrastrukturą techniczną wodno-kanalizacyjną. Powyższe potwierdza fakt, iż przy przejmowaniu w [...] r. kompleksu wojskowego położonego w obrębie ul. [...] , w którym funkcjonowały takie obiekty jak budynki koszarowe, klubowe, biurowo-sztabowe, kuchnie i inne magazynowe, przejęta została na majątek trwały również infrastruktura kanalizacyjna i wodociągowa. Wybudowanie zaś nowych urządzeń infrastruktury technicznej daje podstawę do przyjęcia, że ewentualnie poprawiono warunki związane z podłączeniem nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Na koniec strona odwołująca się podniosła, że w prowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśnienia rzeczoznawcy majątkowego zawarte w piśmie z dnia [...] r. w dalszym ciągu nie dają odpowiedzi na pytanie: dlaczego współczynnik relacji cen wykazany w korekcie operatu i wynoszący [...] , obliczony na podstawie transakcji z lat [...] (tj. 10 lat wstecz) dla działek pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, jest aktualny i możliwy do zastosowania dla działek przewidzianych m.in. pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną oraz oświatową. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 143 ust. 1, art. 144, art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że sprawa rozpatrywana jest ponownie, ponieważ wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny wskutek skargi S. wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1394/11, uchylił decyzję SKO z [...]r., nr[...] , oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") oraz wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK1328/10, zaznaczył, że związanie organu oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego oznacza, że ani organ, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy - ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów - oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. W kontekście powyższego organ odwoławczy, także odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego podkreślił, że związanie oceną prawną oznacza, iż orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma zatem charakter bezwzględnie obowiązujący. Następnie Kolegium wskazało, że rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia [...] r., udzielił wyczerpujących wyjaśnień odnośnie zastrzeżeń zgłoszonych do treści operatu. Zaznaczył, że zlokalizowany na działce nr [...] budynek techniczno-biurowy miał wewnętrzne instalacje wodociągową i kanalizacyjną. Wewnętrznej instalacji nie należy jednak utożsamiać z zewnętrzną infrastrukturą techniczną. Z pisma z dnia [...] r. S. jednoznacznie wynika, że przed datą końcowego odbioru robót dotyczących omawianej inwestycji, tj. przed [...]r. działka nr [...] nie posiadała zewnętrznej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Warunki do podłączenia zostały stworzone dopiero dzięki zrealizowaniu inwestycji, tj. sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Potwierdzenie tego stanu rzeczy można znaleźć w pismach S. z dnia [...] r., które dołączone zostało do operatu z dnia [...]r., jak również w pismach z dnia [...] W odniesieniu do kwestionowanego przez stronę odwołująca się operatu szacunkowego Kolegium zaznaczyło, iż rzeczoznawca majątkowy stwierdził, że określając wartość rynkową działki nr [...] w operacie szacunkowym z dnia [...] r., jak również w korekcie operatu szacunkowego z dnia [...]r. nie wystąpił problem procentowego udziału cech równoważnych, powodujących poprawkę minusową. W korekcie operatu szacunkowego z dnia [...] r. właściwie przyjął on wartość ceny maksymalnej. Tym samym delta C została określona prawidłowo. Organ wskazał następnie, że rzeczoznawca zaznaczył, że przyjęte procedury w operacie szacunkowym, wynikają z zasad praktyki zawodowej i nie są zabronione przepisami prawa. W powołanym zaś piśmie z dnia [...] r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił także dopuszczalność porównywania cen z innego terenu. W przypadku budowania relacji, rzeczoznawca przywołał § 29 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego oraz wyrok WSA w Szczecinie sygn. II SA/Sz 816/08 z dnia 4 lutego 2009 r. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich działań zmierzających do zbadania materiału dowodowego; 2) art. 145 ust. 2 u.g.n., poprzez wydanie rozstrzygnięcia po upływie terminu; 3) zasad w sprawie metod i technik wyceny oraz sposobów sporządzania operatu szacunkowego nieruchomości zawartych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W zakresie uzasadnienia skargi strona skarżącą odwołała się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2012 r. Nr 270 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta wydane zostały w sposób niezgodny z prawem, a zarzuty skargi są uzasadnione. W kontekście postawionych w skardze zarzutów celowe wydaje się w pierwszej kolejności odniesienie do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r.,Nr [...] z naruszeniem trzyletniego terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Powyższa okoliczność skutkowałaby bowiem bezprzedmiotowością rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organy właściwe w sprawie kwestii ustalenia w stosunku do strony skarżącej, jako właściciela działki nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie [...] jednorazowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej, tj. budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...]. Potwierdzenie niniejszej okoliczności bezprzedmiotowym czyniłoby także odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. W myśl z kolei art. 145 ust. 2 u.g.n., wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 u.g.n. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. W kontekście powołanych unormowań ustalenia wymaga kiedy w rozpoznawanej sprawie w stosunku do działki nr [...] , stanowiącej własność strony skarżącej, stworzone zostały warunki do podłączenia tej nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, co związane było z budową sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków w obrębie ulic [...]. Od momentu stworzenia ww. warunków bieg rozpoczął wszak trzyletni termin trzyletni, w którym Prezydent Miasta mógł wydać decyzję w przedmiocie ustalenia w stosunku do strony skarżącej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W dacie tej powinna także obowiązywać uchwała Rady Miejskiej ustalająca wysokość stawko procentowej opłaty adiacenckiej. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych dla oceny czy zostały stworzone warunki podłączenia decydujące znaczenie ma rzeczywista możliwość podłączenia nieruchomości do określonych urządzeń (zob. wyrok NSA, z dnia 3 listopada 2011 r., I OSK 1921/10, źródło: www.nsa.gov.pl). Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma[...] " S. z dnia [...] r., skierowanego do Prezydenta Miasta z dniem [...] r. została zakończona i przekazana do eksploatacji sieć wodociągowa i kanalizacji sanitarnej bez przyłączy i odgałęzień sieciowych w obrębie ulic [...] W związku z powyższym w tej dacie zostały stworzone warunki przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej m.in. działki nr [...] Nadmienić należy, że Rada Miejsca w dniu [...] podjęła aktualnie obowiązującą uchwałę Nr XXIX/374/04 Rady Miejskiej w Kołobrzegu w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 17 grudnia 2004 r., Nr 94, poz.1966), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005 r. W związku z powyższym uznać należy, że od daty [...]r. w przedmiotowej sprawie bieg rozpoczął trzyletni termin na wydanie przez Prezydenta Miasta w stosunku do strony skarżącej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Art. 57 K.p.a. określa wyłącznie zasady obliczania terminów oznaczonych w dniach, tygodniach oraz miesiącach. Nie określa natomiast sposobu obliczania terminu oznaczonego w latach. Wobec braku stosownych unormowań w regulacjach K.p.a. celowe jest odwołanie się do art. 112 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 14, poz. 93 ze zm.), do którego w zakresie sposobu obliczania terminów odsyła choćby art. 83 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem art. 112 Kodeksu cywilnego, termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. W konsekwencji przyjąć należy, że koniec terminu trzyletniego, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. przypadał w rozpoznawanej sprawie na dzień [...] r. Zdaniem strony skarżącej, w związku z uchyleniem w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, nie można mówić o zachowaniu terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Strona skarżąca wskazała przy tym, że o zachowaniu trzyletniego terminu można mówić jedynie wówczas, gdy utrzymana zostanie w mocy decyzja organu pierwszej instancji ustalającą opłatę adiacencką w całości lub uchylona zostanie w części i w tym zakresie wydane zostanie orzeczenie co do istoty sprawy. Uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznawania nie przerywa natomiast biegu trzyletniego terminu. W przeciwnym wypadku doszłoby do sytuacji, w której każda decyzja wydana w ustawowym terminie, nawet taka w stosunku do której orzeczono, że wydana została bez podstawy prawnej, pozwałaby na prowadzenie postępowania "do skutku", a nie z zachowaniem terminów ustawowych i określonych przepisami K.p.a. Na potwierdzenie powyższego, strona skarżąca odwołała się do wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. IV SA/Po/183/12. W ww. wyroku WSA w Poznaniu wyraził pogląd, że do zachowania terminu określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. musi istnieć w obrocie prawnym rozstrzygnięcie ustalające wysokość opłaty adiacenckiej wydane przed upływem okresu 3-letniego. Późniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej wysokość tej opłaty, jeżeli upłynął już 3-letni termin do jej wydania, powoduje, że organ traci uprawnienie do kształtowania praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego, tj. traci kompetencje do wydania decyzji określającej wysokość opłaty adiacenckiej. Powyższą wykładnię przepisu art. 145 ust. 2 u.g.n. skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w całości uznaje za prawidłową. Wyjaśnić należy przy tym, iż zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ I instancji w wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzji z dnia [...] r., Nr [...], trzyletni termin o którym mowa w art. 145 ust.2 u.g.n., dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. W związku zatem z faktem, iż pierwotna decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej w przedmiotowej sprawie została wydana z dniem [...] r., trzyletni termin o którym mowa w ww. przepisie został zachowany. Na potwierdzenie powyższego stanowiska organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. I OPS 4/09. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem rozstrzygnięcia wskazanej przez organ I instancji uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r. była odpowiedź na pytania, czy przed upływem 3 lat podjęta decyzja ma być ostateczna czy nieostateczna, a także czy upływ terminu przewidzianego w art. 145 ust. 2 u.g.n. należy wiązać z decyzją organu pierwszej, czy drugiej instancji. Stosownie do powyższego NSA zajął stanowisko, że trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. dotyczy rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. NSA w powołanej uchwale rozstrzygał zatem wyłącznie kwestię, czy określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. termin trzyletni odnosić należy do decyzji ostatecznej, czy nieostatecznej w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, w szczególności do przypadku, gdy w stosunku do wydanej przed upływem trzyletniego terminu decyzji nieostatecznej organu I instancji wniesione zostanie odwołanie, a rozstrzygnięcie organu odwoławczego zapadnie po upływie terminu trzyletniego. Stanowiska NSA nie można jednak, wbrew poglądowi jaki zdaje się prezentować organ I instancji, rozciągać się na sytuację, gdy wydana przed upływem okresu trzyletniego decyzja organu I instancji zostaje następnie, w wyniku kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, wyeliminowana z obrotu prawnego. Określony w art. 145 ust. 2 u.g.n. termin trzyletni ma charakter materialnoprawny i z momentem jego bezskutecznego upływu wygasa uprawnienie organu gminu do ukształtowania stosunku materialnoprawnego, w postaci skutecznego ustalenie w stosunku do właściciela danej nieruchomości opłaty adiacenckiej w związku ze stworzeniem warunków do podłączenia tej nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Powyższy skutek materialnoprawny u.g.n. łączy z wydaniem decyzji, nie zaś prowadzeniem postępowania administracyjnego w tym zakresie. Nie można zatem za spełnienie ustawowego wymogu związanego z dochowaniem terminu trzyletniego uznać przypadku wydania w sposób wadliwy decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, która ze względu na oznaczone nieprawidłowości została następnie w całości wyeliminowana z obrotu prawnego, a potem dalsze kontynuowanie postępowania z założeniem, że termin trzyletni został już skutecznie dochowany i z momentem wejścia do obrotu prawnego wadliwej decyzji bezterminowo przerwany. Powyższe założenie powodowałoby istotne pogorszenie sytuacji strony tego rodzaju postępowania, w stosunku do sytuacji, sprzed upływu terminu, co w ocenie składu orzekającego nie jest do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, zasadą pogłębiania zaufania jednostek do organów państwa oraz z zasadą praworządności. Z treści art. 145 ust. 2 u.g.n., jak też z żadnego innego przepisu powszechnie obowiązującego prawa nie można wyprowadzić wniosku, że z wydaniem przez organ gminy pierwotnej decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, nawet później uchylonej ustawodawca wiąże skutek w postaci przerwania lub zawieszenia terminu trzyletniego, określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. Przypadki, gdy z określoną czynnością prawną łączy się skutek przerwania lub zawieszenia terminu, wymagają wyraźnej podstawy prawnej. Przykład mogą tu stanowić, wskazane także przez WSA w Poznaniu w ww. wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., unormowania art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu przy wydaniu ww. wyroku była decyzja SKO z dnia [...] r., Nr[...], oraz wydana z zachowaniem terminu trzyletniego, określonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. decyzja Prezydenta Miasta z [...]r., Nr [...]. Sąd w prowadzonym postępowaniu dokonał wyłącznie kontroli legalności wydania wskazanych decyzji, w wyniku której uchylił decyzje organów obu instancji. W związku z zakresem kontroli zakreślonym w art. 134 i art. 135 P.p.s.a. nie było rzeczą Sądu wskazywanie na okoliczność, iż późniejsze wydanie przez organ I instancji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzji o ustaleniu w stosunku do strony skarżącej opłaty adiacenckiej nastąpi z przekroczeniem trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 145 ust. 2 u.g.n. Fakt upływu trzyletniego terminu o charakterze materialnoprawnym, jaki organ rozpoznający sprawę ma na wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, powodujący, że wydanie takiej decyzji staje się bezprzedmiotowe, uznać należy za okoliczność, która skutkuje wyłączeniem zastosowania art. 153 P.p.p.s., o ile kwestia sposobu liczenia i upływu danego terminu nie była przedmiotem rozstrzygnięcia sądu zawierającego określoną ocenę prawną lub wskazania co do dalszego postępowania. Reasumując uznać należy, że wobec usunięcia z obrotu prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r., sygn. II SA/Sz 1394/11, decyzji SKO w Koszalinie z dnia [...]r., Nr[...] , oraz decyzji Prezydenta Miasta z [...] r. Nr [...] wydana następnie przez Prezydenta Miasta decyzja z dnia [...] r., Nr [...] oraz zaskarżona do Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] wydane zostały z naruszeniem zakreślonego w art. 145 ust. 2 u.g.n. terminu trzyletniego na wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, który to termin upłynął w rozpoznawanej sprawie z dniem [...] r. Powyższa okoliczność stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, a przez to bezprzedmiotową czyni także analizę pozostałych postawionych w skardze zarzutów. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzeczono, jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło