II SA/Sz 298/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [..] Burmistrz [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 8, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. nr 228, poz. 2255), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130 poz. 903) odmówił A. S. przyznania: - zasiłku rodzinnego na dzieci Ł. S., Mi. S., M. S., - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – M. S., - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci: Ł. S., M. S., M. S. - dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, na dzieci Ł. S. i M.S., - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na dziecko – M. S.. Organ I instancji podał, iż powodem odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń jest niespełnienie kryterium dochodowego rodziny. Z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę w 2009r. wynika bowiem, iż wykazano dochód pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz należny podatek, w kwocie [...] zł. Ustalony roczny dochód stanowi miesięcznie kwotę [...] zł. W przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód wyniósł [..] zł i przekroczył dopuszczalne kryterium dochodowe, które stanowi kwota [...] zł na osobę w rodzinie. Organ podał, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających utracone źródło dochodu. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. powołał się na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] r. z którego wynika, że uzyskany dochód przez stronę od dnia [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł został dodany do roku 2009 r. Natomiast do ustalenia dochodu, brane są dochody osiągane przez rodzinę w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy na który świadczenia rodzinne mają być przyznane. Wnioskodawca wskazał, że biorąc pod uwagę dochód uzyskany tylko w 2009 r. oraz mając na uwadze, że świadczenia rodzinne przysługiwały stronie w kończącym się okresie zasiłkowym, nie było przekroczenia kryterium dochodowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 ust. 1, ust. 3, art. 3 pkt 1 lit. a, c, pkt 2, 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się, stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058) i § 2 ust. 1, ust. 2 pkt 6, § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U Nr 105 poz.881), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium, po przytoczeniu wskazanych w sentencji decyzji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazało, iż wniosek strony o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, złożony w dniu 1 października 2010 r., dotyczy okresu zasiłkowego[..] . Natomiast na dochód rodziny składa się przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ( art. 3 pkt 2 ustawy), czyli w rozpoznawanej sprawie w roku 2009. Dochodem są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit a ustawy). Oznacza to, że dochodu nie można pomniejszyć o żadne inne składniki. Organ odwoławczy wskazał, że rozpoznał wniosek strony także w kontekście wyjątku zawartego w art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniająca daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. W myśl § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny (...) oraz wysokości świadczeń rodzinnych, najniższy zasiłek rodzinny wynosi [..] zł. Miesięczny dochód członków rodziny wnioskodawcy w 2009 r., w przeliczeniu na osobę, wynosi 777,61 zł a zatem wyklucza możliwość zastosowania przytoczonej regulacji z art. 5 ust. 3 ustawy. W ocenie Kolegium, uzyskanie wyrównania świadczenia z ZUS i jego wypłata w roku [..] oznacza, że dochód z tego tytułu został prawidłowo uwzględniony w zaświadczeniu Naczelnika Urzędu Skarbowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w[...] , A. S. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r.oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego, przepisy o świadczeniach rodzinnych są niejasne i skomplikowane, a zwłaszcza wadliwa jest definicja dochodu rodziny, która skutkowała wydaniem decyzji negatywnej dla strony. Następnie A. S. wywiódł, że skoro zgodnie z art.3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem rodziny jest dochód z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, to Kolegium zastosowało sprzeczną wykładnię tego przepisu. Wszelkie zmiany związane z uzyskaniem lub utratą dochodu powinny odnosić się tylko do tego roku, który poprzedza okres zasiłkowy, dlatego organy I i II instancji nie powinny wliczać dochodu uzyskanego przez stronę w 2007 r. i 2008 r. Skarżący podał, że przez zwłokę organu rentowego w wydaniu decyzji w stosownym terminie, strona pozbawiona została prawa do świadczeń rodzinnych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź skarżącego na pismo organu w przedmiocie oddalenia skargi, A. S. jeszcze raz podważył sposób ustalenia przez organy wartości wykazanego dochodu. Na poparcie swego stanowiska powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych. Skarżący wskazał, że wniosek o rentę inwalidzką złożył dnia [...] r. a świadczenie przyznano mu dopiero [...] r. W ocenie skarżącego niesprawiedliwe jest więc wliczanie stronie zaległego dochodu z trzech lat, tj. 2007, 2008 i 2009 r. W końcowej części pisma, A. .S. wskazał, że wadliwa budowa przepisów nie powinna szkodzić dobru rodziny i wniósł o przyznanie świadczenia rodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym miejscu, odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w skardze o przyznanie świadczenia rodzinnego Sąd wyjaśnia, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1170) kontrola ta, polega na badaniu czy zaskarżona do Sądu decyzja ostateczna zgodna jest z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi lub kwalifikowanymi wadami prawnymi Sąd decyzję taką, w zależności od ustalonego rodzaju naruszenia - uchyla lub stwierdza jej nieważność. Natomiast w razie stwierdzenia, że decyzja prawa nie narusza - Sąd oddala skargę. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według wskazanego wyżej kryterium zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jaki i procesowego. W przedmiotowej sprawie, zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca dotyczą odmowy przyznania świadczeń rodzinnych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zwanej w dalszej części uzasadnienia "u.ś.r.". Przedmiotem sporu jest dochód strony w roku 2009, tj. w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, do którego organ zaliczył wypłatę skarżącemu w roku 2009 przez ZUS wyrównania świadczeń rentowych za lata [..] i od którego to dochodu uzależniono prawo do świadczeń rodzinnych. Dochodem, w rozumieniu ustawy, jest po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit a u.ś.r.). Zaś dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 u.ś.r.). Organy administracji, zgodnie z powyższymi regulacjami, w oparciu o zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, ustaliły że w 2009 r. dochód rodziny skarżącego, w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł a zatem przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 u.ś.r. Zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje bowiem, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza [...] zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności [...] zł. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (...) przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę (...) do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust. 3 u.ś.r.). Zgodnie z § 1 pkt 3 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, od dnia [...] r. wysokość najniższego zasiłku rodzinnego wynosi [...] zł miesięcznie. Dochód rodziny skarżącego w 2009 r. przekroczył jednak kwotę o której mowa w art. 5 ust. 3 u.ś.r. tj. [..] zł ( kryterium dochodowe [..] zł powiększone o wysokość najniższego zasiłku rodzinnego [..] zł). Bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, że dochód za 2009 r. powiększony został o wypłatę na rzecz strony zaległego świadczenia rentowego za okres od [...] r. do [..] r. przychodami bowiem, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze, również z tytułu renty, stanowiącej łączną kwotę świadczeń wraz ze wzrostami i dodatkami (art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 7). Regulacja ta nie pozwala, by przychód skarżącego z tytuły zaległej renty za lata 2007-2009, wypłacony w całości w 2009 r. uznać jako dochód w latach, za które przyznano owo świadczenie, lecz jako dochód w roku w którym zostało wypłacone. Nie ma więc możliwości prawnych, by wynikające z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia [...] r. wyrównanie renty, po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne, stanowiące kwotę [...] zł, wyłączyć z dochodu rodziny skarżącego w 2009 r. Sąd zauważa, że powołane w skardze orzeczenia sądów administracyjnych, zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych. Dotyczą bowiem sytuacji, gdy organy zaliczyły do dochodu rodziny wnioskodawcy kwotę renty lub wynagrodzenia uzyskanej po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzą, więc zarzutu strony nie można uznać za trafny. Ponadto, stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyroki sądów administracyjnych wiążą jedynie w sprawach, w których zostały wydane. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o jej oddaleniu.