II SA/Sz 301/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Starosta orzekł o odmowie przyznania A. R. świadczenia przedemerytalnego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, wskazując w nim, iż posiada odpowiedni wiek oraz staż pracy aby otrzymać prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wniosła o zaliczenie okresu pracy jako pracownik dochodzący i przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Do odwołania strona dołączyła ponownie kserokopię zaświadczenia z [...] z dnia [...] r. Wojewoda rozpatrując odwołanie ustalił, podobnie jak organ I instancji, iż A. R. dokonała rejestracji w urzędzie pracy w dniu [...] r. i uzyskała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu [...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego wskazując, iż spełnia warunki do jego przyznania określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 150b ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powołany przepis stanowi, iż pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r." (ust. 1). Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w dniu 1 stycznia 2002 r., nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002 r. (ust. 2). Natomiast art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2002 r. z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r." stanowi, iż pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli posiadał status bezrobotnego oraz spełniał następujące warunki: 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Z akt sprawy wynika, iż strona posiada odpowiedni wiek oraz okres uprawniający do emerytury, jak również zamieszkiwała w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Jednakże w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej w pełnym wymiarze czasu pracy strona pracowała w okresie od [...] r. do [...] r. (vide: świadectwo pracy zał. nr [...]), a zatem przez okres [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, zamiast wymaganych co najmniej 10 lat. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie wydane przez Agencję Własności Rolnej z dnia [...] r., z którego wynika, iż strona była zatrudniona w [...] w latach [...] r. – [...] r. jako pracownik dochodzący; wskazano również osiąganą płacę oraz ilość dni i godzin przepracowanych w danym miesiącu (vide: zał. nr [...]). Powyższe nie stanowi jednak zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganego przepisem art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Powyższa decyzja została zaskarżona przez A. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz uznanie okresu zatrudnienia w [...] w okresie od [...] do [...] r., gdyż z przedłożonego zaświadczenia wynika, iż w tym okresie wykonywała pracę w pełnym wymiarze czasu pracy tj. więcej niż 8 godzin dziennie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz dodając, iż przedłożone zaświadczenie nie stanowi potwierdzenia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganego przepisem art.37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skarżąca nie przedłożyła żadnej umowy o pracę, a powszechnie wiadomo, iż pracownicy dochodzący nie zawierali z pracodawcą żadnych umów, nie podlegali również ubezpieczeniu społecznemu, a zatem ten okres pracy nie może być liczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.134 § 1 i 135 ww. ustawy). Skargę należało uznać za uzasadnioną. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, A. R. spełnia wszystkie określone przepisami ( art.150b ust.1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 z późn.zm.) i art.37k ust.9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn.zm.)wymogi do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, za wyjątkiem zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat. Do spełnienia tego wymogu brakuje jej jednego miesiąca i kilku dni pracy w państwowym gospodarstwie rolnym. Zaświadczenie Agencji Własności Rolnej z dnia [...] r. skarżąca złożyła w Urzędzie Pracy w dniu [...] r. i znajduje się ono w aktach sprawy. Z treści tego zaświadczenia wynika, iż A. R. zatrudniona była w [...] w okresie: [...] r. – [...] r. zaświadczenie podaje liczbę przepracowanych w każdym miesiącu dni i godzin pracy oraz wypłacone w każdym miesiącu wynagrodzenie, a także nagrody z funduszu premiowego w poszczególnych latach. Ponadto z zaświadczenia tego wynika, że składki ZUS odprowadzane były na ogólnych zasadach. W zaskarżonej decyzji organ odnosząc się do przedłożonego zaświadczenia uznał jedynie, iż zatrudnienie to nie stanowi zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy wymaganego przepisem art.37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zaś organ I instancji nie ustosunkował się w ogóle do tego dokumentu. Brak dokładnej analizy zaświadczenia i poczynienia ustaleń co do możliwości zakwalifikowania wymienionego w nim zatrudnienia (w całości lub części) jako zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, stanowi naruszenie art. 7, 77 Kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 60 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy wola zawarcia umowy o pracę może być wyrażona przez każde zachowanie się osoby, które ujawnia jej wolę nawiązania stosunku pracy w sposób dostateczny, tzn. albo w drodze wyraźnego oświadczenia woli, albo w sposób dorozumiany (per facta concludentia). Do zawarcia umowy o pracę może zatem dojść również poprzez tzw. dopuszczenie pracownika do pracy określonego rodzaju za zgodą i wiedzą podmiotu zatrudniającego. Zdaniem Sądu Najwyższego "takie dorozumiane zawarcie umowy o pracę istnieje zwykle wówczas, gdy zakład pracy dopuszcza pracownika do wykonywania pracy i płaci mu wynagrodzenie (wyr. SN z 31.08.1977 r., I PRN 112/77, niepubl.). To stanowisko podziela niniejszy skład orzekający. Dla stwierdzenia czy zatrudnienie w latach [...] można uznać za "zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy" konieczne jest ustalenie czy dni i godziny pracy w jakich faktycznie pracownik świadczył pracę są zgodne z obowiązującym w danym okresie czasem pracy w pełnym wymiarze (art.129 § 1 Kodeksu pracy: " Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień."). W razie wątpliwości na podstawie jakiej umowy praca ta była wykonywana (umowa o pracę czy zlecenie), istnieje możliwość ustalenia powyższego poprzez uzyskanie od ZUS informacji, czy w tym okresie faktycznie skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu (osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia ubezpieczeniu takiemu nie podlegały w tych latach). Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji publicznej winny uzupełnić i ocenić zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z zawartymi powyżej wskazówkami. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II wydane zostało w oparciu o art.152 ww. ustawy i rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.