II SA/Sz 301/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od Jego skargi na decyzję Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego Pismem z dnia [...]. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Uczelnianej Komisji ds. Pomocy Materialnej Uniwersytetu z dnia [...]. Nr [...]w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zarządzeniem z dnia [...]. Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł, jednocześnie pouczając, że niewykonanie zobowiązania w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi. Odpis tego zarządzenia doręczono A. B. w dniu [...]., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia obioru znajdującego się w aktach sprawy (karta 17). W dniu [...]. skarżący złożył w Biurze Podawczym Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek o przywrócenie terminu A. B. uzasadnił brakiem środków finansowych, jakie są niezbędne na opłacenia skargi. Wyjaśnił, że mieszka z chorym dziadkiem i jedynym jego dochodem jest stypendium socjalne wypłacane w środku miesiąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Jedną z istotnych przesłanek w rozpatrywanej sprawie jest warunek braku winy w uchybieniu terminu. Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznościami uzasadniającymi brak winy mogą być na przykład: nagła choroba, zdarzenie losowe lub błędne pouczenie. Obowiązek wykazania braku winy, jak i uwiarygodnienia staranności ciążą na wnioskodawcy. Natomiast Sąd ocenia brak winy uwzględniając wszystkie okoliczności, wynikające z akt sprawy, jakie uzna za istotne. W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jako przyczynę uchybienia terminu wskazał nieposiadanie środków finansowych na opłacenie skargi. W ocenie Sądu, okoliczność braku środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi nie można uznać za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, który Sąd w pełni podziela, że trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi argumentu przemawiającego za przywróceniem terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazuje się, że brak środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi nie jest przeszkodą, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W takiej sytuacji bowiem ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 886/10, LEX nr 742143, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Po 828/09, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 990/10, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 4 października 2010 sygn. akt III SA/Wr 506/10, orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie przewidzianym do uiszczenia wpisu, powoduje usunięcie przeszkody uniemożliwiającej opłacenie skargi i chroni stronę przed skutkami nieuiszczenia wpisu, tj. odrzuceniem skargi. W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w dniu [...]., a więc po upływie terminu przewidzianego do uiszczenia wpisu od skargi, który minął z dniem [...]. Z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby istniały obiektywne przeszkody, które uniemożliwiłyby stronie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie przypisanym do uiszczenia wpisu. Wobec powyższego wniesione do Sądu żądanie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ani nie przerwało biegu terminu do opłacenia skargi, ani nie mogło mieć wpływu na ocenę rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z przekroczeniem 7-dniowego terminu, określonego w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu, przesądza o tym, że skarżący nie dochował należytej staranności w postępowaniu sądowym, co z kolei wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Zachowanie wymaganej staranności w niniejszej sprawie winno bowiem polegać na poinformowaniu Sądu o trudnej sytuacji finansowej, przed upływem powyższego terminu, w szczególności, iż skarżący mieszka w tej samej miejscowości, w której Sąd ma siedzibę. Skoro brak środków finansowych na zapłacenie żądanej przez Sąd kwoty nie stanowi okoliczności uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a skarżący żadnej innej okoliczności nie wskazał, zatem wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. W tych okolicznościach, stosownie do art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.