II SA/Sz 305/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska / spr./ Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. J. i T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego o d d a l a skargę Decyzją z dnia [....] r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz.1126 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał właścicielom M. J. i T. P. rozbiórkę samowolnie dobudowanych części budynku jednorodzinnego tj. [...] przy ul. [...] w [...], wybudowanych bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. J. wystąpił z wnioskiem o zalegalizowanie i wydanie pozwolenia na użytkowanie części domu jednorodzinnego. Wobec powyższego zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się ustaleniem, iż przedmiotowe części budynku tj. [...] i [...], zostały dobudowane w latach [...] jako murowane w miejsce rozebranych, które przedtem były drewniane. Ponieważ części obiektu zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę nakazano ich rozbiórkę. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. J. podnosząc, iż w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w dostateczny sposób wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący uważa, że przeprowadzone prace budowlane polegały na zastąpieniu zbutwiałych i starych elementów nowym materiałem ceramicznym ocieplonym następnie styropianem i miały cechy przebudowy istniejących części obiektu, a nie budowy nowych elementów budynku. Nadto skarżący podkreślił, iż w wyniku przeprowadzonych prac budowlanych nie powstała nowa powierzchnia i kubatura budynku. Nadto M. J. wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja dotyczy przebudowanych, ale faktycznie istniejących od czasów przedwojennych części budynku, integralnie powiązanych konstrukcyjnie i funkcjonalnie z pozostałą częścią budynku i wykonanie tej decyzji jest niemożliwe, gdyż może zagrozić naruszeniem stabilności pozostałej części budynku oraz uniemożliwi jego użytkowanie. Skarżący twierdzi, także że nie jest też możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, ponieważ musiałby odtworzyć zmurszałą ścianę i wstawić spróchniałe elementy drewniane, które były w złym stanie technicznym i wymagały natychmiastowego remontu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uznał argumentów odwołującego i decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, podtrzymując argumenty zawarte w treści decyzji organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył pełnomocnik M. J. i T. P. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie, zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: - nieważności decyzji z uwagi na jej niewykonalność - art. 156 pkt 5 K.p.a. - nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej wart. 7 K.p.a. oraz przepisów art. 77§1 i 80 K.p.a., - nienależyte wyjaśnienie stronie przesłanek, którymi organy administracyjne kierowały się przy załatwieniu sprawy, a tym samym naruszenie zasady przekonywania przewidzianej w art. 11 K.p.a. oraz przepisów art. 107 K.p.a., - naruszenia art. 48 prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, - naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej określonej w art. 8 K.p.a. Skarżący powołując się na zarzut niewykonalności decyzji wyjaśnili, że niemożliwe jest dokonanie rozbiórki [...]od strony [...]. Na poparcie powyższego zarzutu dołączyli ekspertyzę, z której ich zdaniem wynika, że [...] była i jest integralną częścią mieszkania na [...], mieściła się w niej i nadal mieści część dużego pokoju. [...] została wykonana na istniejących fundamentach, nie zmieniła obrysu budynku i jego wyglądu. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżących oczywista jest niewykonalność tej decyzji, co w myśl art. 156 pkt 5 Kpa powoduje jej nieważność,a kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem rozważań organów administracji obydwu instancji. Organ odwoławczy udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono argumentację przyjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu skarga nie wnosi nowych dowodów i argumentów, nieznanych organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z 1 grudnia 2004r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153, poz. 1270), uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę M. J. i T. P. dotyczącą wybudowanych bez pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego [...] - od strony [...] i [...] od strony [...], dobudowanych do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Skarga kasacyjna od tego wyroku wniesiona została przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz przez uczestników postępowania G. i M. A.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, że wydany został z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powoływanej wyżej ustawy, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zdaniem organu, stan faktyczny ustalony został w oparciu o przedłożoną przez inwestorów inwentaryzację i orzeczenie techniczne oraz oświadczenia M. J., zawarte w jego piśmie z dnia [...] r. jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdzenie Sądu I instancji, że decyzje wydano w oparciu o nieustalony stan faktyczny z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jest w ocenie organu niezasadne. Organ zwrócił przy tym uwagę na to, że skoro możliwe było wykonanie nowych części obiektu w miejsce wcześniej istniejących, to niezrozumiałe jest twierdzenie o niemożliwości technicznej ich rozbiórki. Skarga kasacyjna uczestników postępowania została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania sadowoadministracyjnego, a dokładnie przepisu art. 91 § 2 zd. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie uczestnikom postępowania zawiadomienia o terminie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił zarzuty obydwu skarg kasacyjnych i wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecin z dnia 1 grudnia 2004r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy pełnomocnik skarżących M. J. i T. P. podtrzymał twierdzenia zawarte w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 190 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego i procesowego. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006r., sygn. akt II OSK 400/05 uznał za bezsporne, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia samowoli budowlanej i w dacie wydawania decyzji przez organy I i II instancji, nakładał na właściwy organ nadzoru budowlanego, bezwzględny obowiązek nakazania rozbiórki jeśli roboty wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W sprawie było także bezsporne, że na wybudowanie [...], inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Nie zgłaszali także zamiaru przystąpienia do remontu budynku mieszkalnego, obejmującego odtworzenie wcześniej istniejących tych części budynku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołany przepis art. 48 Prawa budowlanego nie uzależniał wydania nakazu rozbiórki od żadnych innych okoliczności, przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wykonanych związanych z rozbiórką, robót czy trudności technicznych lub kosztów związanych rozbiórką. Ponieważ cytowanym wyżej wyrokiem dokonana została wykładania prawna, co do zasadności zastosowania art. 48 prawa budowlanego, ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą M. J. i T. P. podlegają dalsze zarzuty skargi. Należałoby wyjaśnić, czy zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca rozbiórkę wybudowanych bez pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego tj [...] od strony [...] i [...] od strony [...] są nieważne z powodu zaistnienia przesłanki, wynikającej z art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu podnoszona przez skarżących przesłanka nieważności postępowania administracyjnego jest nietrafna. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani tez negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżących, zachodzi możliwość wykonania prac rozbiórkowych określonych w zaskarżonej decyzji. Powoływane przez skarżących okoliczności wiążą się wyłącznie z ewentualnymi trudności technicznymi związanymi z realizacją przedmiotowej rozbiórki, niemającymi jednakże cechy trwałej nieusuwalności. Podkreślić jeszcze raz należy, że w świetle przepisu art. 48 ustawy [z 1994 r. - Prawo budowlane] rozbiórce podlega każdy budynek lub jego część, wykonywany bez wymaganego pozwolenia, od rygoru tego nie można odstąpić w żadnym przypadku. Żadne względy społeczno-ekonomiczne nie mogą powodować odstąpienia od wydania nakazu rozbiórki obiektu. Także wzgląd na to, że rozebranie części budynku spowoduje trwałe uszkodzenia lub nawet zniszczenie starej substancji budynku nie usprawiedliwia odstąpienia od zastosowania rygoru art. 48 ustawy. Należy zatem uznać, iż organy zarówno I jak i II instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego z uwzględnieniem zasad i wymogów procesowych wyrażonych w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. Mając powyższe ustalenia na względzie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.