II SA/Sz 305/08

Dnia 5 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia W S A - Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. Z. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało doręczone stronie w dniu [...] r., wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . W dniu [...] r. K. Z. osobiście złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną powyżej decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego, wstrzymała się z wysłaniem skargi na ten akt, albowiem podjęła próbę osobistego wyjaśnienia "swoich problemów". Jednakże, pomimo podjętych starań, skarżącej nie udało się uzyskać pozytywnej dla niej decyzji. W związku z tym skarżąca wniosła "o przywrócenie terminu do złożenia skargi, który przypadał na [...] r. i usprawiedliwienie zwłoki w ostatecznym piśmie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Sanitarnego datowanym na [...] r. a otrzymanym przeze mnie [...] r." W związku z tym, iż składając powyższy wniosek skarżąca nie wniosła jednocześnie skargi na decyzję, Sąd na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", wezwał ją do uzupełnienia braków tego wniosku, poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy skargi - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie Sądu doręczono skarżącej w dniu [...] r. W dniu [...] r. skarżąca przedłożyła wymagane dokumenty. Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał wniosek skarżącej oraz jej skargę do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , celem udzielenia przez organ odpowiedzi na skargę i nadesłania akt administracyjnych, stosownie do art. 54 P.p.s.a. Pismo Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz skargę doręczono organowi w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 305/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że z art. 87 § 3 P.p.s.a. wynika zasada składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej, co oznacza, iż w przypadku złożenia go bezpośrednio do sądu administracyjnego, Sąd przekazuje go organowi, a o zachowaniu terminu decyduje data nadania wniosku przez Sąd na adres organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Sąd stwierdził, że termin do złożenia wniosku upływał w dniu [...] r., tymczasem skarżąca nadała go [...] r., ale na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , który wniosek skarżącej - wraz ze złożoną w dniu [...] r. bezpośrednio do Sądu skargą - przesłał w dniu [...] r. organowi, który otrzymał przesyłkę w dniu [...] r., zatem po terminie określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia wniesionego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd II instancji postanowieniem z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 754/08, uchylił zaskarżone orzeczenie jako nieodpowiadające prawu. W uzasadnieniu Sąd II instancji stwierdził, że tryb i formę składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi określa przepis art. 87 § 3 i 4 p.p.s.a. Bezsprzecznie skarżąca, składając w dniu [...] r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym sam wniosek o przywrócenie terminu bez skargi, naruszyła powyższy przepis, gdyż pomimo, że wniosek był adresowany do Sądu, powinien być wniesiony za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżaną decyzję. Zatem do wniosku o przywrócenie terminu powinna być załączona skarga w odpowiedniej ilości egzemplarzy. Wniosek skarżącej złożony w Sądzie w dniu [...] r., jako błędnie wniesiony, powinien być przesłany przez Sąd bez jego kontroli formalnej, do właściwego organu, umożliwiając organowi wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo, w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., wezwał skarżącą do uzupełnienia braków przez nadesłanie 2 egzemplarzy skargi. Dalej Sąd ten wskazał, że skoro jednak Sąd I instancji podjął działania w oparciu o przepis art. 49 § 1 P.p.s.a., wzywając skarżącą do uzupełnienia braków pismem z dnia [...] r., to powinien następnie konsekwentnie ocenić zachowanie skarżącej i wyciągnąć z tego odpowiednie wnioski, stosownie do § 3 tego przepisu. Tymczasem Sąd w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie wziął pod uwagę tego, czy skarżąca w terminie 7 dni zgodnie z wezwaniem Sądu, nadesłała 2 egzemplarze skargi. Jeżeli skarżąca spełniła powyższy obowiązek w wyznaczonym terminie, to należało uznać, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z dwoma egzemplarzami skargi został złożony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu [...] r., co jest zgodne z art. 49 § 3 P.p.s.a. Jest to pewna fikcja prawna, wynikająca jednak z przepisów zastosowanych w tym przypadku przez Sąd. Gdyby Sąd przesłał niezwłocznie, po złożeniu w Sądzie, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do właściwego organu, to błędne działania w tym zakresie obciążałyby tylko skarżącą. Tymczasem w tym przypadku nie można mówić o niezachowaniu terminu do dokonania czynności (art. 87 § 1 P.p.s.a.) wyłącznie z winy skarżącej. Strona nie może zaś ponosić konsekwencji błędnych działań Sądu. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i jednocześnie z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin; 4) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W rozpatrywanej sprawie niekwestionowane jest, że skarżąca nie wniosła w ustawowo przewidzianym terminie i trybie skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Jak wynika z akt sprawy, po uzyskaniu w dniu [...] r. negatywnej odpowiedzi od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (pismo z [...] r. Nr [...]), w dniu [...] r. skarżąca złożyła osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z dwoma załącznikami (tj. orzeczeniem technicznym oraz plikiem 6 zdjęć). Pismem z dnia [...] r., doręczonym stronie[...] r., zobowiązano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi poprzez nadesłanie skargi w dwóch egzemplarzach, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 49 § 2 P.p.s.a.). W wyznaczonym przez Sąd terminie skarżąca osobiście złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym 2 egzemplarze skargi wraz z trzema załącznikami, co oznacza, że złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (art. 49 § 3 P.p.s.a), tj. od dnia [...] r. Skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia Sąd przesłał organowi w dniu [...] r. Przy czym opóźnione przekazanie wniosku skarżącej przez Sąd do organu - stosownie do treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie może obciążać strony. Stosownie do opisanego powyżej przebiegu zdarzeń, stwierdzić należy, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając czynności, dla której wyznaczony był termin. W związku z przesłaniem wniosku przez Sąd do organu, przyjąć również należy, iż jego wniesienie nastąpiło za pośrednictwem tego organu. Niemniej jednak, uznać trzeba, że skarżąca nie spełniła ostatniego z warunków przywrócenia terminu do wniesienia skargi, albowiem nie uprawdopodobniła, że uchybiła termonowi do wniesienia skargi bez własnej winy. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała mianowicie, że po otrzymaniu decyzji organu odwoławczego, wstrzymała się z wysłaniem skargi na ten akt, albowiem podjęła próbę osobistego wyjaśnienia "swoich problemów". Jednakże, pomimo podjętych starań, stronie nie udało się uzyskać pozytywnej dla niej decyzji. Skarżąca świadomie zatem zrezygnowała z wniesienia w ustawowym terminie środka zaskarżenia, licząc, że w innym trybie uda jej się doprowadzić do zmiany niekorzystnego rozstrzygnięcia. Dopiero niemożność pozytywnego załatwienia sprawy stała się przyczynkiem do złożenia przez stronę skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Tymczasem brak winy w uchybieniu terminu przyjąć można jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto, zgodnie z utrwalonym w tej mierze poglądem przyjętym w orzecznictwie, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uznania braku winy skarżącej, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak na wstępie.