II SA/Sz 31/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. T. na akty Starosty w przedmiocie niezgodności z prawem danych zawartych w rejestrze gruntów postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 15 października 2021 r., W. T. wniósł skargę na akty Starosty B. w przedmiocie niezgodności z prawem danych zawartych w rejestrze gruntów. Do skargi załączył plik dokumentów w tym m.in. dwa wypisy z rejestru gruntów z dnia 10 lutego 2009 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że skarży akty Starosty B. z dnia [...] lutego 2009 r. w postaci rejestru gruntów nr jednostki rej: [...] założonej dla nieistniejącej nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej jako działka nr [...] oraz w postaci rejestru gruntów nr rej [...] założonej dla nieistniejącej nieruchomości Skarbu Państwa i użytkownika wieczystego B. T., oznaczonej jako działka nr [...] oraz przypisania tej działce 3 budynków mieszkalnych oraz 2 niemieszkalnych. Zarzucając ww. aktom naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego wniósł o stwierdzenie nieważności, niezgodności z prawem i bezprzedmiotowości rejestrów gruntów założonych w dniu [...] lutego 2009 r. oraz zobowiązanie Starosty do niezwłocznego doprowadzenia posiadanej przez skarżącego nieruchomości gruntowej przy ul. B. do stanu zgodnego z prawem. W skardze zawarł także wniosek o przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Starosta B. wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu, a nadto wyjaśnił, że nie posiada legitymacji do kwestionowania, czy też czynienia innych ustaleń aniżeli wynikające z prawomocnego orzeczenia Sądu czy też rozstrzygnięć innych organów. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SPP/Sz 10/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, a zatem zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt I OZ 145/22 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie, uznając stanowisko Sądu I instancji za zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Na gruncie niniejszej sprawy, skarżący wniósł skargę na akty Starosty B. i powołując się na wypis z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2009 r. nr rej[...] oraz wypis z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] zakwestionował zgodność z prawem wynikających z nich danych ewidencyjnych. W świetle aktualnych, jak i poprzednio obowiązujących przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm. oraz Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 r. ze zm. - dalej "p.g.k."), przez ewidencję gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami (art. 2 pkt 8 p.g.k.). W myśl art. 20 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Ewidencja wskazuje także właściciela lub władającego gruntem. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, na których spoczywa także obowiązek jej aktualizacji z urzędu lub na wniosek poprzez wprowadzenie zmian do bazy danych ewidencyjnych po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany tych danych. Co do zasady ich wprowadzenie dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej, zaś odmowa wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższego wynika wprost, że istotą ewidencji jest rejestrowanie istniejącego stanu prawnego gruntów i budynków, a wpisy do niej polegają na wprowadzeniu udokumentowanych zmian. Rejestr ewidencji gruntów stanowi bowiem wyłącznie odzwierciedlenie danych z uzyskanych dokumentów, przy czym organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Wpis do ewidencji nie jest władczym rozstrzygnięciem organu (nie przybiera formy decyzji czy postanowienia), ani aktem czy czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zaś dane zawarte w ewidencji mają charakter techniczno-informacyjny. Oznacza to, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty zakresem regulacji art. 3 § 2 p.p.s.a. Również przepisy szczególne nie przewidują możliwość wniesienia skargi w tym przedmiocie do sądu administracyjnego. Stąd też skarga kwestionująca zgodność z prawem danych zawartych w rejestrze gruntów nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt I OZ 145/22 potwierdził, że skarga wniesiona na akty Starosty B. z dnia [...] lutego 2009 r. nie mieści się w katalogu spraw objętych właściwością sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił wniesioną skargę. Na marginesie zaznaczyć należy, że jeśli strona uważa, iż zapisy w ewidencji gruntów są nieprawidłowe, to może podjąć działania w kierunku wprowadzenia zmian, lecz wyłącznie we właściwym trybie, którym jest postępowanie o zmianę zapisów w ewidencji gruntów, zainicjowane przed właściwym organem.