II SA/Sz 319/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Starosty z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. M. G., dalej "skarżący", wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Starosty, dalej "Starosta", z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Starosta odpowiadając na skargę i nie podzielając jej zarzutów czemu dał wyraz w obszernej argumentacji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei przesłanki odrzucenia skargi określa art. 58 § 1 p.p.s.a., który w punkcie 6 stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5a tego przepisu. Brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07 - LEX nr 374841). Stosownie do art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej "k.p.a." decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił ze skargą na decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Starosta działał w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, stąd też od wydanej decyzji przysługiwało stronom postępowania prawo wniesienia odwołania. Skarżący nie był uznany za stronę postępowania administracyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją Starosty z dnia z dnia [...] sierpnia 2019 r. i wobec tego nie wniósł odwołania od tejże decyzji do organu II instancji, tj. Wojewody Z.. Jednak zgodnie z przedłożonym aktami administracyjnymi skarżący w dniu 23 lutego 2022 r. wniósł do organu I instancji wniosek o wznowienie postepowania, na podstawie art. 145 § pkt 4 k.p.a. To oznacza, że podjął działania zmierzające do wzruszenia zaskarżonej decyzji w szczególnym trybie spodziewając się jej uchylenia. Podjęte przez skarżącego w szczególnym trybie czynności, zmierzające do wzruszenia przedmiotowej decyzji, nie mają jednak wpływu na ocenę dopuszczalności wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z przedstawionych wyżej przepisów prawa wynika bowiem, że sądy administracyjne rozpatrują wyłącznie skargi na ostateczne decyzje organów administracji po wyczerpaniu toku instancji, natomiast nie zastępują organów administracji w wydawaniu rozstrzygnięć należących do ich właściwości. Postępowanie sądowadministracyjne nie może zastępować postępowania administracyjnego. Intencją ustawodawcy było bowiem, aby sądy administracyjne kontrolowały decyzje administracyjne, które stały się decyzjami ostatecznymi, ale po wyczerpaniu toku instancji. Skarga do sądu administracyjnego nie może być środkiem konkurencyjnym dla normalnych środków odwoławczych przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. Tym samym postępowanie sądowadministracyjne nie może być wszczęte jeżeli nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, przysługujące stronie w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli zatem skarżący uważał, że istnieją określone w art. 16 § 1 k.p.a. podstawy do żądania uchylenia opisanej wyżej decyzji względnie wznowienia postępowania, to odpowiednie rozpatrzenie tego wniosku w tym zakresie, skutkujące wydaniem rozstrzygnięcia właściwych organów administracji, po wyczerpaniu toku instancji, mogłoby być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych należało uznać, że niniejsza skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.