II SA/Sz 324/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2010r. sprawy ze skargi T. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 123 § 1 i 2 w zw. z 134 oraz art. 144, 127 § 3 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku Wojewody o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] w przedmiocie przekazania Wojewodzie , według przepisów o właściwości, odwołania T.S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - stwierdził niedopuszczalność ww. wniosku Wojewody o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] ustalił na rzecz T.S. wysokość odszkodowania za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], która z mocy prawa stała się własnością Miasta [...] jako grunt zajęty pod drogę powiatową. Od powyższej decyzji T.S. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Postanowieniem z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 65 § 1 i art. 17 pkt 1 Kpa, w związku z art. 12 ust. 4 a w związku z art. 11 a ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oraz art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), przekazało powyższe odwołanie do Wojewody jako organu właściwego do rozpatrzenia tegoż odwołania. Wojewoda pismem z dnia [...]r., powołując się na przepisy art. 127 § 3 Kpa i art. 144 Kpa, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przekazania odwołania T.S.. Uzasadniając merytorycznie postanowienie z dnia 4 lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 65 § 1 Kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W przypadku, gdy autorem postanowienia wydanego w trybie omawianego przepisu jest samorządowe kolegium odwoławcze stronie niezadowolonej z tego postanowienia nie przysługuje zażalenie, lecz środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 w zw. z art. 144 Kpa). Podmiotem uprawnionym do wywiedzenia omawianego środka zaskarżenia jest wyłącznie strona lub podmiot działający na prawach strony, co wynika wprost z treści przywołanego art. 127 § 3 Kpa. Przez stronę należy rozumieć każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 Kpa). W przedmiotowej sprawie podmiotem uprawnionym do zaskarżenia omawianego postanowienia Kolegium w trybie instancyjnym była T.S. jako autorka odwołania podlegającego przekazaniu, albowiem to sfery jej uprawnień procesowych dotyczyło kwestionowane przez Wojewodę postanowienie. Z przysługującego jej uprawnienia nie skorzystała. Atrybutu strony nie posiadał natomiast Wojewoda . Przedmiotowe postanowienie nie dotyczy bowiem sfery praw i obowiązków tego podmiotu, który w sprawie tej występuje wyłącznie w charakterze organu, któremu przekazano do załatwienia sprawę według przepisów o właściwości. W sytuacji, gdy organ ten kwestionuje zasadność przekazania podania, uznając przy tym, iż właściwy do rozpatrzenia tego podania jest organ przekazujący, winien on uruchomić specjalnie do takich przypadków przewidzianą procedurę rozstrzygania sporów kompetencyjnych (art. 22 Kpa). Nie jest natomiast dopuszczalne kwestionowanie w trybie zażaleniowym (lub jego odpowiednikach) postanowienia o przekazaniu podania przez organ, któremu podanie przekazano. W przekonaniu Kolegium, które w tym miejscu uzasadnienia rozstrzygnięcia powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych, taka praktyka oznaczałaby, iż organ ten w jednej sprawie mógłby po trosze działać jako podmiot wykonujący władztwo publiczne, a po trosze jako strona postępowania, mimo, że stroną nie jest. Taki dualizm ról w postępowaniu administracyjnym jest ze zrozumiałych względów niedopuszczalny. Podsumowując rozważania, organ stwierdził, iż Wojewoda nie był legitymowany do zaskarżenia postanowienia Kolegium z dnia [...]r., a jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należało uznać za niedopuszczalny, stosownie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 i art. 28 Kpa. T.S., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego K.K., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność wniosku Wojewody o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła obrazę przepisów postępowania, tj. przepisu art. 22 § 2 Kpa w zw. z art. 65 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 10 Kpa, poprzez wydanie postanowienia z pominięciem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Wojewodę trybu skierowania wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego organów administracji publicznej i samorządowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła przebieg postępowania w tej sprawie, a także wskazała, że – jej zdaniem - w przedmiotowej sprawie powstał spór kompetencyjny (negatywny spór kompetencyjny), w rozumieniu art. 22 § 2 Kpa W świetle art. 22 § 3 Kpa z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić strona lub organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej pozostający w sporze. Zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 3 w zw. z art. 5 § 2 pkt 6 Kpa, wojewoda jest organem administracji publicznej, podobnie jak organy jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie strony, wojewoda był nie tylko uprawniony, ale także zobowiązany do złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Skarżąca podkreśliła, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego został złożony nie tylko z pominięciem trybu art. 65 § 1 Kpa, ale także bez wiedzy skarżącej. Skarżąca poinformowała, że złożyła wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, uzasadniając, że w sprawie wniosku Wojewody o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca nie była stroną postępowania. Organ poinformował dodatkowo, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie zostało zainicjowane wnioskiem Wojewody jak i też skarżącej postępowanie w sprawie sporu kompetencyjnego pomiędzy SKO a Wojewodą (sygn. akt I OW 49/10 i I OW 59/10). W dniu [...] r. zapadło orzeczenie NSA w Warszawie w sprawie I OW 49/10 (połączona ze sprawą I OW 59/10), w którym Sąd rozstrzygnął spór kompetencyjny wskazując jako właściwy organ do rozpoznania odwołania T.S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. – Wojewodę . W dniu [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po zamknięciu rozprawy i po naradzie, o godzinie 10.00 ogłosił wyrok oddalający skargę T.S.. W dniu [...] r. o godzinie 12. 45 wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącej, w którym cofnięto ww. skargę z uwagi na rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W drugim piśmie, złożonym w tym dniu, pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zwrot kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd poinformował pełnomocnika skarżącej, że wniosek zwrot kosztów sądowych jest spóźniony, albowiem wpłynął do Sądu po ogłoszeniu wyroku oddalającego skargę. Pismem opatrzonym datą [...] r., które wpłynęło do Sądu [...] r., pełnomocnik skarżącej domagał się sporządzenia i doręczenia uzasadnienia postanowienia o umorzeniu postępowania albo w razie nie uwzględniania wniosku o cofnięcie skargi- sporządzenia i doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wydane na podstawie art. 123 § 1 i 2 w zw. z 134 oraz art. 144, 127 § 3 i art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek wniosku Wojewody o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. w przedmiocie przekazania Wojewodzie, według przepisów o właściwości, odwołania T.S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w którym organ stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego wniosku Wojewody. W wyniku kontroli legalności ww. postanowienia Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 65 § 1 Kpa jeżeli organ, do którego strona zwróciła się o załatwienie sprawy, uznał się za niewłaściwy w tej sprawie to przekazuje podanie strony w drodze postanowienia innemu organowi administracji publicznej. Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wraz ze skargą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 65 § 1 Kpa przekazało ww. odwołanie strony według właściwości Wojewodzie , który następnie – nie uznając swojej właściwości w tej sprawie - zaskarżył przedmiotowe postanowienie wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Tak więc w istocie, w niniejszej sprawie, powstał spór kompetencyjny w kwestii właściwości organów administracji, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Wojewody do rozpoznania odwołania T.S. od decyzji wydanej na podstawie art. 12 ust. 4 i 5, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oraz art. 106 ust. 1 i art. 118 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zdaniem Sądu, niewątpliwie rację ma skarżąca, że po wydaniu postanowienia na podstawie art. 65 § 1 Kpa organ do którego przesłano akta na podstawie tego przepisu, jeżeli uważa, że nie jest właściwy do załatwienia sprawy, może wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego na zasadzie art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OW 10/07). Należy dodać, że w niniejszej sprawie, Wojewoda z takim wnioskiem wystąpił do właściwego sądu administracyjnego. Skoro w przekonaniu Wojewody postanowienie z dnia [...] r. zainicjowało powstanie negatywnego sporu kompetencyjnego, to organ ten, oprócz wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, winien był zaniechać dalszych działań proceduralnych, tym bardziej, że był do nich nieuprawniony. Wojewoda jako organ administracji publicznej, będący adresatem postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości, nie posiada legitymacji do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia, albowiem przywilej ten przysługuje tylko stronom postępowania. Wojewoda w niniejszej sprawie nie występował jako adresat działań władczych innych organów administracji publicznej, lecz z mocy przepisów prawa miał kompetencje do podejmowania takich działań wobec innych podmiotów (stron). Takie stanowisko Sądu znalazło potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 49/10 rozstrzygające omawiany spór kompetencyjny, w którym Sąd wskazał Wojewodę jako organ właściwy do rozpoznania odwołania T.S. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za odjęcie prawa własności nieruchomości położonej w [...] przeznaczonej pod budowę drogi publicznej. Mając na względzie powyższe rozważania Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, iż Wojewoda , któremu została przekazana sprawa według właściwości, nie był legitymowany do wniesienia środka zaskarżenia na postanowienie o przekazaniu odwołania skarżącej. Tym samym wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy tego organu był niedopuszczalny – o czym prawidłowo rozstrzygnęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o art. 134 Kpa w związku z art. 127 § 3 Kpa (cyt. wyżej). Przypomnieć dodatkowo należy, że niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym np. brak przedmiotu zaskarżenia, jak również podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje złożenia odwołania przez podmiot niemający legitymacji do jego wniesienia. Przy czym, jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. W świetle okoliczności sprawy oraz powyższych rozważań, nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania, tj. przepisu art. 22 § 2 Kpa w zw. z art. 65 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 10 Kpa poprzez wydanie postanowienia z pominięciem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Wojewodę trybu skierowania wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego organów administracji publicznej i samorządowej. Kolegium nie kwestionowało konieczności wystąpienia z negatywnym sporem kompetencyjnym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, natomiast zaskarżone postanowienie miało na celu jedynie wskazanie na niezgodne z procedurą administracyjną działanie Wojewody mającego w niniejszej sprawie status organu, nie zaś jak to błędnie przyjął strony postępowania. Ze względu na to, że zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić braku legalności, mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwaną dalej "P.p.s.a.", orzekł o oddaleniu skargi . Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że zgodnie z zasadami orzekania o kosztach (art. 200 P.p.s.a.), w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów postępowania. Wniosku o cofnięcie skargi, nie uwzględniono z uwagi na to, że wniosek ten wpłynął do Sądu po wydaniu wyroku, a zatem był spóźniony.