II SA/Sz 345/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-09-26
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie W. narusza prawo, w szczególności poprzez niezgodność ze studium, błędne zastosowanie przepisów, naruszenie procedury uchwalania planu oraz ograniczenie prawa własności skarżącej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie W. została podjęta zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd stwierdził, że nie doszło do istotnych naruszeń trybu i zasad sporządzania planu, a zarzuty dotyczące niezgodności ze studium, błędnego zastosowania przepisów czy ograniczenia prawa własności okazały się nieuzasadnione. Prawo własności nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa, w tym z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Skarżąca M. R. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Moryniu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie Witnica. Skarżąca, posiadająca nieruchomości na tym terenie i planująca działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kruszyw, zarzuciła uchwale naruszenie przepisów k.p.a., niezgodność ze studium, błędne zastosowanie przepisów nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nadużycie kompetencji planistycznych oraz naruszenie procedury uchwalenia planu, w tym brak merytorycznego rozpatrzenia uwag. Wskazała na ograniczenie prawa własności i możliwości prowadzenia działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi M. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Moryniu z dnia 26 marca 2024 r. nr XL/334/2024 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie Witnica oddala skargę.
Uchwałą z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] Rada Miasta, działając na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") w związku z uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 18 maja 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie W., po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 28 czerwca 2022 r., uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie W..
Pismem z dnia 17 kwietnia 2024 r. M. R., dalej jako: "strona", "skarżąca", reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na ww. uchwałę zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania;
2) niezgodność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 28 czerwca 2022 r.;
3) art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688). poprzez zastosowanie przepisów znowelizowanych, gdy tymczasem, do procedury przyjmowania uchwały należy stosować przepisy dotychczasowe;
4) art. 3 u.p.z.p. poprzez nadużycie kompetencji planistycznych i przyjęcie planu niezgodnego ze studium oraz polityką przestrzenną;
5) art. 20 w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię i naruszenie procedury uchwalenia planu, brak merytorycznego rozstrzygnięcia uwag przedstawionych przez skarżącą w odrębnej uchwale lub załączniku, a ograniczenie jedynie do wymienienia tych uwag. Ocenie legalności podlega zarówno treść uchwały przyjmującej plan miejscowy, jak i załączniki, czyli część graficzna oraz rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania. Kontroli pod względem legalności podlega nie tylko treść planu miejscowego i jego załączników, ale również prawidłowość przeprowadzonej procedury planistycznej, na podstawie przedstawionej dokumentacji. Zgodnie z art. 28 u.p.z.p. naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, istotne naruszenia trybu jego sporządzenia, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, gdyż na terenie objętym uchwałą posiada nieruchomości i planuje rozpocząć działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kruszyw. Skarżąca prowadzi także działalność rolniczą na terenie objętym planem. W dniu 19 kwietnia 2023 r. strona złożyła do Burmistrza Gminy M. wniosek w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "M. [...]" na terenie dz. [...],[...] obręb W., gmina M.. Zdaniem skarżącej, ograniczenie w planie realizacji jakiejkolwiek zabudowy ogranicza prawo własności skarżącej, a także ogranicza realizację potrzeb związanych z kształtowaniem rolniczej przestrzeni produkcyjnej i rozwoju produkcji rolniczej, które planuje skarżąca, a wskazane były m.in. we wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Skarżąca ponadto podniosła, że na terenie objętym planem występuje złoże kopaliny "P. o powierzchni [...] ha. Zgodnie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy M. w ust. 6 II części tekstu widnieje zapis o rozwoju eksploatacji surowców mineralnych w oparciu o udokumentowane złoża kruszyw. Natomiast zapisy planu nie są zgodne z tymi ustaleniami studium.
Strona wskazała również, że obszar objęty planem nie został wskazany w studium jako obszar z zakazem zabudowy. W § 8 uchwały plan ogranicza prawo własności i prawo do korzystania z terenu objętego planem przez właścicieli i ich następców prawny, poprzez ustanowienie zakazu zabudowy. Zgodnie z zapisami studium tereny wyłączone spod zabudowy to: obszary zagrożone powodzią, obszary położone w strefie rozwoju energetyki oraz tereny położone w strefach ekspozycji zabytkowych założeń przestrzennych, ze szczególnym uwzględnieniem otoczenia Starego Miasta w M.. Tymczasem żadna z powyższych przesłanek nie występuje, a zatem nie ma podstaw dla ustalenia w planie na tym terenie zakazu zabudowy.
Zdaniem skarżącej, zawarty w § 5 planu zapis: "IV obszarze objętym planem znajduje się udokumentowane złoże surowców mineralnych M. [...], w granicach złoża obowiązują zasady zagospodarowania zgodnie z przepisami odrębnymi, nie wskazuje, o jakie przepisy odrębne chodzi i w jakim zakresie obowiązują. W planie nie są także wskazane szczegółowe zasady gospodarowania złożami, zapis w planie jest niewystarczający. Rada gminy ma również obowiązek wprowadzenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy obszaru udokumentowanego złoża - w myśl art. 95 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa nie jest dopuszczalne takie ukształtowanie planu, które niejako odgórnie wyklucza możliwość eksploatacji danego złoża w przyszłości.
W ocenie skarżącej, nieprawidłowo również określono w § 8 planu szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu - poprzez ustalenie zakazu lokalizacji obiektów związanych z prowadzeniem działalności zaliczonej zgodnie z przepisami odrębnymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - tymczasem nie wskazano, jaki jest to rodzaj przepisów odrębnych i dlaczego zakaz jest przyjmowany.
Strona wskazała również, że zapis § 4 planu jest bezwzględnie nieważny, ponieważ nie jest to norma prawna, która leżu w kompetencji Rady Miejskiej. Obszar [...] Parku Krajobrazowego określa wskazane Rozporządzenie, zaś zgodnie z zasadą techniki prawodawczej rażącym naruszeniem przepisów jest przepisywanie norm ogólnie obowiązujących, tymczasem plan nie reguluje tego obszaru.
Plan nie uwzględnia również uwarunkowań rozwoju przestrzennego gminy, m.in. tych wymienionych w art. 13 b pkt 3 lit h tj. udokumentowane złoża kopalin, kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla i podziemne bezzbiornikowe magazyny substancji.
Zdaniem skarżącej, organ dopuścił się ponadto naruszenia zasad sporządzenia studium. W aktach sprawy dokumenty studium nie były podpisane. Dokumenty studium nie były przedkładane do ogłoszenia przez wymagany czas i nie do publicznego wglądu. Obowiązek ogłoszenia o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a następnie o wyłożeniu projektu tego planu, należy rozumieć w ten sposób, że zawiadomienia powinny być dokonane w każdej miejscowości, której plan dotyczy. Tym samym za niewystarczające w tej mierze należy uznać dokonanie zawiadomień jedynie w miejscowości, w której mieści się siedziba organu gminy. Również SKO uznało, iż organ narusza procedurę i uchyliło postanowienie organu I instancji o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie skarżącej, Rada Miejska nie podjęła również uchwały w sprawie rozstrzygnięcia uwag, czym naruszyła art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Ponadto, organ w procedurze i w podstawie prawnej uchwały powołał się na przepisy nowe, które nie powinny mieć zastosowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie wskazując, że zarzuty skarżącej są chybione, należy uznać je za blankietowe i nieuzasadnione interesem prawnym strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej, zaś sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei, w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miasta z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] podjęta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w obrębie W..
Uchwała ta, zgodnie z zapisem art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503, ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.z.p.", jest aktem prawa miejscowego objętym zakresem art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W związku z powyższym kontrola sądowoadministracyjna jest dopuszczalna i konieczne jest tym samym jej scharakteryzowanie.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że niniejsza kontrola zainicjowana została w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.s.g.". Skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przysługującym podmiotom prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy. W przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa została oparta na naruszeniu indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, co oznacza, że legitymacja do wniesienia takiej skargi do sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego.
W świetle powyższych uwag, wątpliwości Sądu nie budzi legitymacja skarżącej do wniesienia skargi na kwestionowaną w rozpatrywanej sprawie uchwałę. Skoro skarżąca posiada w sprawie interes prawny wynikający z przysługującego jej prawa własności do działki nr [...]/ i [...] obręb W., gmina M., to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej uchwały, które oddziaływać mają na zakres jego uprawnień właścicielskich.
Mając na uwadze zarzuty skargi należy wskazać, że stwierdzenie naruszenia interesu prawnego nie oznacza automatycznie zasadności skargi na uchwałę dotyczącą miejscowego planu. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.), w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz zasady zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Aby skarga okazała się zasadna, należy wykazać, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Nie można bowiem w świetle powołanych przepisów kwestionować prawa rady gminy do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu.
Jednocześnie nie można tracić z pola widzenia, że stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p. tylko istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Za istotne naruszenie prawa w tym zakresie, skutkujące nieważnością aktu planistycznego w całości lub w części, należy rozumieć jedynie takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania aktu planistycznego.
Poprzez "tryb sporządzania planu miejscowego", którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa, należy rozumieć sekwencję czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego", których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa, należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08 i z 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, CBOSA).
Przysługujące gminie prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenu pod określone funkcje może być skutecznie zrealizowane jedynie w planie miejscowym, który został uchwalony przy zachowaniu określonych przepisami u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu.
Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały w tak określonych ramach Sąd nie stwierdził istotnych naruszeń trybu i zasad sporządzania planu skutkujących obowiązkiem stwierdzenia jego nieważności.
Z przekazanej dokumentacji planistycznej sporządzanej w toku procedury planistycznej wynika, że uchwała została podjęta zgodnie z przepisami u.p.z.p. Czynności wymagane prawem w toku procedury planistycznej zostały dokonane w należyty sposób, co potwierdza cała dokumentacja planistyczna. Projekt przyszłego planu został zaopiniowany i skonsultowany ze wszystkimi wymaganymi do tego organami. Wszystkie zgłoszone uwagi zostały rozpoznane, o czym stanowi załącznik nr 2 do uchwały. Ogłoszenia o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, o wyłożeniach, o przekazaniu projektu do konsultacji zostały co do zasady prawidłowo dokonane. Całościowa analiza dokumentacji planistycznej prowadzi do jednoznacznego wniosku, że zasady i tryb sporządzania planu miejscowego zostały zachowane. Zaskarżoną uchwałę podjęła właściwa miejscowo rada gminy, a jej projekt został sporządzony przez właściwego miejscowo burmistrza miasta. Tym samym, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 28 ust. 1 u.p.z.p. podczas procedury planistycznej zakończonej podjęciem zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu powołania się przez organ w procedurze i w podstawie prawnej uchwały na przepisy znowelizowane, które nie powinny mieć w sprawie zastosowania, wskazać należy, że rację ma skarżąca, że organ błędnie wskazał w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały przepisy znowelizowanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podczas gdy – stosownie do treści art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) – winien był powołać przepisy dotychczasowe. Wskazać jednak należy, że powyższe naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy, a wiec było nieistotne, bowiem z treści uchwały wynika, że organ zastosował w procedurze uchwalania prawidłowe, tj. dotychczasowe przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odniesieniu z kolei do zarzutu skargi odnoszącego się do kwestii niezgodności ustaleń planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy M. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia 28 czerwca 2022 r., wskazać należy, że jest on nieuzasadniony.
Zasadą jest, że organ, pozostając związany zapisami studium, obowiązany jest je uwzględnić konstruując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 20 u.p.z.p.). W ujęciu systemowym zgodność między treścią studium, a treścią planu miejscowego postrzegana jest bowiem jako kontynuacja identyczności zasad zagospodarowania terenu ustalanych ogólnie w studium i podlegających sprecyzowaniu w planie miejscowym. Plan miejscowy ma jedynie doprecyzować te zasady i to w taki sposób, aby nie doprowadzić do ich zmiany lub modyfikacji (por. wyroki NSA: z 1 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 85/14; z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 66/13 oraz z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2732/12, CBOSA).
Zestawienie zapisów studium oraz planu, zdaniem Sądu, niewątpliwie prowadzi do konstatacji o zgodności przeznaczenia przedmiotowego terenu, rozumianej jako kontynuacji identyczności zasad zagospodarowania terenu ustalanych ogólnie w studium.
Zgodnie z art. 95 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 633) udokumentowane złoża kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego, na zasadach określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania. Określając ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się występowanie złóż oraz struktur, o których mowa w ust. 1, oraz potrzebę zapewnienia możliwości ich wydobycia lub wykorzystania.
Zdaniem Sądu, prawidłowa wykładnia cytowanego art. 95 ww. ustawy prowadzi do wniosku, że przepis ten statuuje obowiązek dotyczący ujawniania udokumentowanych złóż kopalin i znajduje zastosowanie w każdym przypadku występowania udokumentowanych złóż kopalin. Sam obowiązek ujawnienia udokumentowanych złóż kopalin w m.p.z.p. stanowi jeden z instrumentów ochrony takich złóż. Skutkiem ujawnienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy złóż kopalin mogą być ograniczenia w zakresie wykorzystania nieruchomości (np. zakaz zabudowy budynkami mieszkalnymi) w celu zabezpieczenia złóż przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia w przyszłości. Innymi słowy, nie oznacza to obowiązku ukształtowania planu w taki sposób, by umożliwić natychmiastową eksploatację złoża, a jedynie zapewnić ewentualną możliwość jej eksploatacji, gdy zajdzie taka potrzeba. Rozstrzygnięcie tej kwestii prawodawca pozostawił uznaniu rady gminy.
W uzasadnieniu skargi strona podała, że na terenie objętym uchwałą posiada nieruchomości, na których prowadzi działalność rolniczą i planuje również rozpocząć działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kruszyw. Zgodnie z ustaleniami studium w ust. 6 II części tekstu teren ten został określony jako teren eksploatacji powierzchniowej surowców mineralnych. Z kolei, w planie określono, że przeznaczeniem tego terenu są: grunty orne oraz upraw, łąki i pastwiska oraz lasy.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że takie przeznaczenie terenu, na którym znajdują się działki stanowiące własność skarżącej, nie uniemożliwia w przyszłości wydobywania złóż kruszywa znajdującego się na tych działkach. Organ ujawniając w § 5 planu złoże surowców mineralnych M. [...] wykonał obowiązek ciążący na nim w myśl art. 95 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, nie wykluczając jednocześnie możliwości jego eksploatacji, gdy zajdzie taka potrzeba. Co również istotne organ, uchwalając plan, nie ograniczył prawa własności skarżącej w sposób nadmierny, albowiem po wejściu w życie planu jej działki mogą być użytkowane zgodnie z dotychczasowym sposobem, czyli rolniczo.
W odniesieniu do zarzutu, że skoro w studium obszar objęty planem nie został objęty zakazem budowy, to nie ma podstaw dla ustalenia w planie na tym terenie zakazu zabudowy, wyjaśnić należy, że zasadnie w planie nie wprowadzono zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, bowiem, jak już wyżej wskazano, ustalone w nim przeznaczenie terenu dotyczy gruntów ornych, upraw, łąk, pastwisk oraz lasów. Ponadto, podkreślić należy, że uchwała nie zawiera zapisu wprowadzającego całkowity zakaz zabudowy, a jedynie zakaz lokalizacji obiektów związanych z prowadzeniem działalności zaliczonej zgodnie z przepisami odrębnymi do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Za nieuprawniony należy również uznać zarzut braku wskazania przepisów odrębnych dotyczących zasad zagospodarowania złóż. Bez wątpienia chodzi tu o przepisy cytowanej wyżej ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Brak wskazania tytułu ww. ustawy w treści planu nie stanowi jednak naruszenia wywołującego skutek w postaci jego nieważności.
Bezzasadny jest także zarzut skargi, że plan nie uwzględnia uwarunkowań rozwoju przestrzennego gminy, m.in. tych wymienionych w art. 13b pkt 3 lit h u.p.z.p. tj. udokumentowane złoża kopalin, kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla i podziemne bezzbiornikowe magazyny substancji. Jak wynika z ww. przepisu i wyjaśnień organu wymóg ten dotyczy planu ogólnego gminy, do sporządzenia którego Gmina M. jeszcze nie przystąpiła.
W odniesieniu do kwestii dotyczącej braku podpisów na dokumentach studium oraz braku ich przedłożenia do publicznego wglądu, wskazać należy, że nie ma ona żadnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Powyższe kwestia może stanowić, zgodnie z wolą strony, przedmiot odrębnego postępowania ze skargi na studium.
Również zarzut skargi dotyczący dokonania przez organ zawiadomień o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jedynie w miejscowości, w której mieści się siedziba organu gminy, należy uznać na nietrafny. W sytuacji gdy organ dokonał obwieszczenia na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, w prasie lokalnej oraz w Internecie na stronie urzędu gminy należy przyjąć, że brak wywieszenia na tablicach sołectwa informacji o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz o wyłożeniu zaopiniowanego i uzgodnionego projektu planu do publicznego wglądu nie stanowi istotnego naruszenia trybu podejmowania uchwały skoro społeczność lokalna mogła dowiedzieć się o czynnościach organu w inny sposób.
Końcowo, jako nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut braku podjęcia przez organ uchwały w sprawie rozstrzygnięcia uwag, czym naruszył on, zdaniem skarżącej, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi stwierdzić należy, że w toku procedury planistycznej zostały zgłoszone liczne uwagi. Uwagi te zostały rozpatrzone przez organ, co wynika nie tylko wykazu uwag z dnia 14 listopada 2023 r. i 4 stycznia 2024 r. zgłoszonych do wyłożonego do publicznego projektu planu (w których podano również uzasadnienie dla takiego rozstrzygnięcia), ale także z załącznika nr 2 do uchwały. Uwagi skarżące zostały opisane w załączniku nr 2 do uchwały, podano tam również informacje o braku ich uwzględnienia. W ocenie Sądu, taki opis uwag w kwestionowanej uchwale nie stanowi podstawy do uznania, że uwagi te nie zostały rozpatrzone. Przepis art. 20 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że plan miejscowy uchwala rada gminy, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu. Treść powyższego przepisu nie daje podstaw od uznania, iż konieczne jest w tym zakresie powzięcie indywidualnych uchwał rozstrzygających poszczególne uwagi planu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1922/15, stwierdził, iż nie negując celowości indywidulnego głosowania na każdą nieuwzględnioną uwagą, mając na uwadze brak precyzji w formułowaniu przez ustawodawcę podejmowanych przez organ uchwałodawczy czynności, przyjąć należy, że rozpatrzenie uwag może nastąpić w jednym głosowaniu nad uchwaleniem projektu samego planu zagospodarowania przestrzennego. Podjęcie zatem niejako "zbiorczo" uchwały w sprawie rozpatrzenia nieuwzględnionych uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można uznać za naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można też uznać, że takie rozpatrzenie uwag nie stanowi ich merytorycznego rozpatrzenia.
Mając na względzie poczynione powyżej uwagi, zdaniem Sądu, w przypadku zaskarżonego planu nie doszło do naruszenia władztwa planistycznego w zakresie przeznaczenia i warunków zabudowy działek skarżącej. O ile nie ulega wątpliwości, że przepisy planu nie spełniają jej oczekiwań, to nie ma podstaw do oceny, że gmina wprowadzając je nie wyważyła należycie ogólnych wartości wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., które uwzględnia się w planowaniu przestrzennym. Przy uchwaleniu zaskarżonej uchwały organ wyważył należycie interes społeczny i indywidualny skarżącej, a ingerencja w prawo własności nie narusza w tym wypadku zasady proporcjonalności. W tym miejscu należy stanowczo podkreślić, że prawo własności nie jest prawem nieograniczonym, a jego ochrona, choć gwarantowana zapisami Konstytucji RP (w szczególności art. 21 i art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3), nie ma charakteru absolutnego, dopuszcza określone ograniczenia, na co wskazuje sam art. 140 k.c., z którego wynika, że granice prawa własności wyznaczają: przepisy ustaw, zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Jednym z takich ustawowych przepisów limitujących uprawnienia właścicielskie jest art. 6 ust. 1 u.p.z.p., który stanowi, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z przepisu tego jasno wynika możliwość wprowadzania do planu miejscowego szczegółowych ustaleń ścieśniających zakres uprawnień właścicielskich na obszarze objętym tym planem (por. wyrok WSA w Poznaniu z 16 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 48/17, CBOSA).
Skargę należało więc uznać za bezzasadną.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło