II SA/Sz 360/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka –Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Wiesława Drabika i asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Krzysztofa Szydłowskiego od rozpoznania sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prorektora ds. Studenckich Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić wniosek Pismem z dnia 13 marca 2023 r. M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Prorektora ds. Studenckich Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 13 lutego 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Prodziekana ds. Studenckich Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 12 grudnia 2022 r. w przedmiocie skreślenia strony z listy studentów. Pismem z dnia 17 lipca 2023 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy m.in. sędziego WSA w Szczecinie Wiesława Drabika. W odniesieniu do ww. sędziego strona wskazała na brak bezstronności przejawiający się w niewłaściwym, jej zdaniem rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie skarżącego, sędzia przy rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza nie wziął pod uwagę wszystkich przywoływanych przez niego okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej i toczących się przez WSA w Szczecinie spraw z jego skarg. Działania te miały uniemożliwić mu złożenie skarg kasacyjnych od wyroków w sprawach o sygn. akt II SA/Sz 36/23 i II SAB/Sz 360/23. O braku bezstronności sędziego WSA Wiesława Drabika świadczyć miało również, zdaniem skarżącego, niewłaściwe i spóźnione rozpoznanie jego wniosku o zabezpieczenie dowodów w sprawie II SA/Sz 360/23. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 15 maja 2023 r. złożył wniosek o zabezpieczenie dowodu z dokumentów, wskazując na obawę ich wybrakowania. Dokumenty te były niezbędne do dokonania oceny, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie o oddaleniu wniosku otrzymał dopiero w dniu 21 czerwca 2023 r. Działanie to skarżący ocenił jako opieszałe, wskazując jednocześnie, że w sprawie innych składanych przez niego wniosków działanie Sądu było znacznie sprawniejsze. Skarżący zakwestionował wyznaczenie sędziego WSA Drabika do rozpoznania sprawy, w której wyznaczona była inna sędzia sprawozdawca. Ponadto, w jego ocenie wyznaczanie tego sędziego po wniesieniu przez niego do sądu pism kwestionujących jego bezstronność, jest niewłaściwe. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił powyższy wniosek o wyłączenie sędziego WSA Wiesława Drabika. Skarżący nie złożył zażalenia na to postanowienie. Pismem z dnia 19 września 2023 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w wykonaniu zarządzenia zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 września 2023 r. zawiadomił stronę, o posiedzeniu niejawnym tego Sądu w następującym składzie: sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, sędzia WSA Wiesław Drabik oraz asesor WSA Krzysztof Szydłowski. Wyrokiem z dnia 19 października 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w opisanym powyżej składzie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na opisaną wyżej decyzję z dnia 13 lutego 2023 r. – skargę tę oddalił. Pismem z dnia 23 października 2023 r., skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego WSA w Szczecinie Wiesława Drabika oraz asesora WSA w Szczecinie Krzysztofa Szydłowskiego. Skarżący w piśmie tym wskazał, że sędzia Wiesław Drabik nie jest bezstronny ze względu na kolejne fakty jakie wyszły na jaw, które nie były przedmiotem rozpoznania wniosku o wyłączenie tego sędziego złożonego w lipcu 2023 r. Jak podała strona "na jaw wyszło, że ma krewną osobę zatrudnioną w Uniwersytecie Szczecińskim w dziale zamówień publicznych". Na tle faktu, że rodzina Prezesa Sądu ubiegała się o przetargi w tej jednostce może to być podstawą do wyłączenia. "Fakty i dowody są znane sądowi z urzędu". W odniesieniu do asesora Krzysztofa Szydłowskiego skarżący wskazał, że: "jest bezstronny, gdyż dał temu wyraz stosując przepisy uchylone w celu oddalenia odpowiedzialności od Rektora za wydanie określonego zarządzenia. Chodzi o sprawę II SPP/Sz 233/21 – odrzucił skargę na niebyłej podstawie, co nie było błędem gdyż zmiana przepisów nastąpiła więcej niż rok wcześniej. Ujawnił się tym samym, że w stosunku do tego organu nie działa bezstronnie". Sędzia WSA Wiesław Drabik w dniu 30 października 2023 r. złożył do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazał, że nie pozostaje ze skarżącym M. W. w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do jego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Dodał, że nie posiada krewnych i powinowatych zatrudnionych na Uniwersytecie Szczecińskim. Z kolei asesor WSA Krzysztof Szydłowski w dniu 30 października 2023 r. złożył do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazał, że ze skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jego ocenie, argumentacja przedstawiona we wniosku nie daje też podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwana dalej "p.p.s.a.", przewiduje w art. 18 możliwość wyłączenia sędziego z mocy prawa. Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Z kolei art. 19 p.p.s.a., umożliwia wyłączenie sędziego na wniosek złożony przez sędziego lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza wymienionymi w art. 18 tej ustawy, a które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przy czym chodzi tu o jakąkolwiek wątpliwość, ale z zastrzeżeniem, że musi ona uzasadniać wyłączenie sędziego, na podstawie wskazanego przepisu. Jednocześnie w myśl art. 22 § 4 tej ustawy, ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na treść ostatniego z wymienionych przepisów oraz okoliczność, że skarżący wystąpił już wcześniej z wnioskiem o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego WSA w Szczecinie Wiesława Drabika, w pierwszym rzędzie niezbędne okazało się zbadanie, czy kolejny wniosek oparty został na tych samych okolicznościach, co skutkowałoby odrzuceniem wniosku. Analiza wniosku z dnia 23 października 2023 r. wskazuje, że przytoczone w nim okoliczności mające stanowić podstawę wyłączenia sędziego nie były podnoszone we wcześniejszym wniosku z dnia 17 lipca 2023 r. wobec czego wniosek złożony obecnie podlega rozpoznaniu. W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione w przedmiotowym wniosku, nie uzasadniają jednak konieczności wyłączenia sędziego WSA Wiesława Drabika i asesora WSA Krzysztofa Szydłowskiego od rozpatrywania sprawy skarżącego. Sformułowania użyte przez skarżącego we wspomnianym wniosku są przejawem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu sędziów, czy to z powodu domniemanych powiązań z pracownikami Uniwersytetu Szczecińskiego czy to z powodu niezadowalających stronę czynności, a wynikających z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w jego sprawie. Wnioski te, w żadnym fragmencie nie zawierają argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tak sędziego Wiesława Drabika jak i asesora Krzysztofa Szydłowskiego w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia zastosował niewłaściwe – w jej ocenie – przepisy prawa, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Strona może zatem zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2008, s. 173). Podobnie nie może być postawą do wyłączenia sędziego niepotwierdzone powiązanie z pracownikiem Uniwersytetu Szczecińskiego. Jak wynika z opisanego wyżej oświadczenia sędziego Wiesława Drabika nie posiada on krewnych i powinowatych zatrudnionych na Uniwersytecie Szczecińskim. Jak już wspomniano, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. sędzia Wiesław Drabik oraz asesor Krzysztof Szydłowski złożyli oświadczenia, że nie pozostają ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznania sprawy. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa, skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 896/10). W innym orzeczeniu wskazano, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011 r., sygn. I OZ 314/11). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zgłoszone wnioski o wyłączenie sędziego WSA w Szczecinie Wiesława Drabika i asesora WSA w Szczecinie Krzysztofa Szydłowskiego są nieuzasadnione. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 22 § 1 oraz § 2 w zw. z art. 18 oraz art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.