II SA/Sz 363/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-11-12
Skład orzekający: Barbara Gebel, Elżbieta Makowska, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana, jeśli istnieje tożsamość sprawy z wcześniejszym postępowaniem, które zakończyło się uchyleniem decyzji ostatecznej, a organ pierwszej instancji nie wyjaśnił sposobu zakończenia tego postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ nie wyjaśniono, w jaki sposób zakończono postępowanie po uchyleniu poprzedniej decyzji ostatecznej. Istnienie dwóch postępowań dotyczących tej samej inwestycji uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w celu wyjaśnienia tej kwestii. Ponadto, sposób ustalenia wysokości elewacji frontowych przez organ pierwszej instancji był niezgodny z przepisami, gdyż opierał się na wybiórczej analizie zabudowy, a nie na całym obszarze analizowanym.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą te warunki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii tożsamości sprawy z wcześniejszym postępowaniem zakończonym uchyleniem decyzji ostatecznej oraz na wadliwe ustalenie wysokości elewacji frontowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta ponownie wydał decyzję, którą SKO uchyliło, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spółka A. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. wadliwą wykładnię przepisów dotyczących tożsamości spraw i ustalenia wysokości elewacji frontowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] na podstawie art. 59 ust. 1, w związku z art. 4 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012. poz.647 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013. poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku P. z siedzibą w [...] (poprzednio: P [...]) z dnia 26.09.2011r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi, z parkingami naziemnymi, elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie pomiędzy ulicami [...] dz. nr [...].
W decyzji tej określono:
I. Rodzaj inwestycji - budowa pięciu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych
z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi, z parkingami naziemnymi oraz elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną; łączna powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie - do 400 m2,
II. Warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz
z przepisów odrębnych i tak: co do funkcji zabudowy, warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego:
- jako funkcję zabudowy wskazano: mieszkaniowo-usługową; zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami w części parterów planowanych obiektów,
- co do linii zabudowy: ustalono przebieg obowiązującej linii zabudowy inwestycji
w odległości 10 m w miejscu największego zbliżenia do zewnętrznej krawędzi ulicy [...] dalej równolegle do granicy działki budowlanej zgodnie z załącznikiem graficznym;
- określono, że na obowiązującej linii zabudowy należy usytuować najbardziej wysunięte na zewnątrz fragmenty ściany elewacji; fragmenty te powinny stanowić co najmniej 30 % powierzchni elewacji ( ściany budynku od poziomu terenu do okapu dachu lub attyki)
- co do wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki ustalono maksymalny wskaźnik zabudowy działki do 35%;
- co do szerokości elewacji frontowej: ustalono 65,5 m wskazując, że ustalona szerokość elewacji frontowych dotyczy każdego z budynków projektowanych wzdłuż frontu działki; w przypadku dobudowania budynku do istniejącego budynku na działce [...] wymagana szerokość elewacji frontowej dotyczy budynku dobudowanego;
- co do gabarytów budynków: określono nie więcej niż 5 kondygnacji nadziemnych. Dopuszczono szóstą kondygnację nad fragmentami budynków - max 30% powierzchni zabudowy dla każdego obiektu;
- ustalono wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (mierzoną od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynków) nie większą niż 16,5 m
(19,5 m dla fragmentów zabudowy o wysokości 6 kondygnacji) wskazując, że do wysokości elewacji nie wlicza się elementów wystroju architektonicznego;
- co do geometrii dachów (kat nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych): ustalono dachy płaskie.
Poza tym decyzja ta określa warunki : ochrony środowiska, obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, obsługi w zakresie komunikacji, warunki wynikające
z przepisów odrębnych, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.
Wskazano również, że linie rozgraniczające teren inwestycji określa załącznik graficzny, oraz że opieczętowane załączniki w liczbie 2 sztuk stanowią integralną część decyzji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 26.09.2011r. wpłynął wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla wyżej wskazanej inwestycji, złożony przez P.Z., pełnomocnika P.
W dniu 09.01.2012r. inwestor dokonał zmiany wniosku poprzez wykreślenie z zakresu wniosku rozbiórki willi położonej na części nieruchomości nr [...], wpisanej do Gminnej ewidencji zabytków oraz poprzez wyłączenie terenu willi z zakresu terenu objętego wnioskiem. W rezultacie teren objęty decyzją zawierał działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Od decyzji odwołały się strony postępowania zarzucając m.in. następujące uchybienia:
- nieważność postępowania w wyniku naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej
i wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną
- naruszenie przepisów postępowania, a szczególności art. 107 kpa w wyniku doręczenia stronie niekompletnej decyzji administracyjnej w postaci braku załącznika graficznego-mapy sytuacyjno- wysokościowej w skali 1: 500,
- naruszenie prawa materialnego, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w szczególności § 7 ust. 1 i 4 poprzez nieprawidłowe określenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej przy granicy z nieruchomością strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania wskazując na konieczność uzupełnienia dokumentacji postępowania o dokumenty świadczące o tożsamości lub braku tożsamości terenu inwestycji w przedmiotowej sprawie i sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy nr [...] tj. o decyzję o scaleniu lub podziale nieruchomości, a także o wyjaśnienie ostatecznego zakresu terenu objętego wnioskiem.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji stwierdził, że:
- decyzja nr [...] została wydana dla obszaru obejmującego działki: [...], po czym dokonano scalenia ww. działek w jedną o nr [...],
- decyzją z dnia [...]. dokonany został podział dz. nr [...] na działki nr [...],
- decyzją z dnia [...]. działka nr [...] uległa podziałowi na dz. nr [...],
- decyzją z dnia [...] działka nr [...] uległa podziałowi na dz. nr [...].
Z powyższego wynika, zdaniem organu, że teren zainwestowania objęty obecnie prowadzonym postępowaniem jest różny od terenu zainwestowania, dla którego ustalono warunki zabudowy decyzją nr [...] bowiem nie obejmuje nieruchomości nr [...].
Prezydent powołał się na art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca
2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z którego wynika, że w przypadku braku planu miejscowego określenie zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy oraz przytoczył treść art. 61 ust. 1 cyt. ustawy określającego przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zamierzenie inwestycyjne zostało uzgodnione z Zarządem Dróg i Transportu Miejskiego pismem z dnia [...]. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 53 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zaliczone do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się w postępowaniu administracyjnym, wynikającym z art.63 i art.64 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) Inwestor dołączył do wniosku decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dn .[...], w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia.
Po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz analizy stanu faktycznego, a także po uzyskaniu stanowiska wyżej wymienionego organu Prezydent przyjął, że wnioskowana inwestycja spełnia łącznie warunki określone w art. 61 ust. 1, umożliwiające ustalenie warunków zabudowy i stwierdził, wskazując na art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Organ wyjaśnił dalej, że sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu określony został w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia, wokół terenu inwestycji wyznaczony został obszar analizowany. Teren, którego wniosek dotyczy wyznaczony jest ulicami: [...]. Frontem działki jest jej część położona równolegle do ulicy [..., ponieważ z tej drogi odbywa się główny wjazd i wejście na działkę. Szerokość frontu wynosi ok. 175 m. Granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone zgodnie z przepisami określonymi w § 3 cyt. wyżej rozporządzenia, tj. obszar analizowany został wyznaczony wokół działki objętej wnioskiem, o szerokości min. trzech frontów (ok. 525 m). Granice obszaru analizowanego wyznaczono na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt. 1 ustawy. Na tak wyznaczonym terenie przeprowadzona została analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyniki analizy były podstawą do ustalenia warunków zawartych w sentencji niniejszej decyzji. Uzasadnienie przyjętych parametrów dla nowej zabudowy zostało szczegółowo opisane w wynikach analizy załączonych do niniejszej decyzji.
W trakcie postępowania zapewniono stronom zgodnie z § 10 kpa możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów. Strony postępowania wniosły uwagi i zastrzeżenia.
Odnosząc się do zarzutu bezprzedmiotowości postępowania organ wyjaśnił,
że po szczegółowej analizie wniosku ponownie stwierdził brak tożsamości postępowań administracyjnych: rozstrzygniętego decyzją o warunkach zabudowy nr [...] i niniejszego. Wnioskowana inwestycja różni się od inwestycji objętej decyzją z dnia [...] w zakresie obszaru oraz rodzaju inwestycji. W zawiązku z powyższym brak jest podstaw do umorzenia postępowania z tego powodu.
Odnośnie wysokości nowej zabudowy organ wyjaśnił, że wydanie decyzji
o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt. 1-5 ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem warunku wynikającego z punktu 1, wyrażającego tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, z której wynika, że powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki lub działek nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabaryty i forma obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. W analizowanym obszarze występuje zabudowa zróżnicowana: mieszkaniowa jednorodzinna i wielorodzinna, usługowa - usługi handlu w tym duże centrum handlowe, usługi oświaty. Dodatkowo funkcje te są ze sobą powiązane - w parterach budynków mieszkalnych znajdują się drobne obiekty handlowo-usługowe. Na południe od działek objętych wnioskiem (przy ul. [...]) występuje zabudowa jednorodzinna, głównie powiązana z funkcją rzemieślniczą. Zabudowa ta, podobnie jak zabudowa jednorodzinna przy ul. [...] itd. tworzy odrębny obszar urbanistyczny.
Natomiast wyraźny zespół urbanistyczny zabudowy wielorodzinnej i usługowej tworzą nieruchomości położone wzdłuż ul. [...], po obu jej stronach na odcinku od ul. [...] do granic terenu centrum handlowego (północna strona) oraz na odcinku od ul. [...] do granicy terenów ogrodów działkowych - rejon
ul. [...] (strona południowa). Wskazane nieruchomości charakteryzują te same funkcje zabudowy, a więc gabaryty, forma architektoniczna obiektów budowlanych oraz intensywność wykorzystania terenu. Wnioskowany teren (teren dawnej zabudowy produkcyjnej) wpisuje się w ten układ urbanistyczny, który determinuje przyjęcie parametrów właściwych dla budynków tam zlokalizowanych. Zespół zabudowy wielorodzinnej na obszarze objętym wnioskiem tworzy spójną całość z układem urbanistycznym zabudowy położonej wzdłuż tej części ul. [...].
W obszarze analizowanym znajdują się budynki:
- mieszkalne jednorodzinne o wysokości od 1 do 3 kondygnacji kryte dachami płaskimi i stromymi,
- mieszkalne wielorodzinne o wysokości od 3 do 12 kondygnacji z dachami płaskimi
i stromymi,
- inne usługowe, produkcyjne, gospodarcze o wysokości od 1 do 3 kondygnacji
z różnymi rodzajami dachów.
Wzdłuż ul. [...], gdzie znajduje się front działki, w rejonie projektowanej inwestycji zlokalizowana jest głównie zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna oraz usługowo-handlowa.
Teren inwestycji graniczy także z drogą gminną, ul. [...]. Ulica [...] jest już zabudowana budynkami jednorodzinnym. Działka graniczy z drogą jedynie na krótkim odcinku (ok. 10m) gdzie zgodnie z uzgodnieniem ZDiTM przewidziany jest jeden z wjazdów.
Do ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowych na terenie inwestycyjnym przyjęto budynki mieszkalne wielorodzinne sąsiadujące z terenem inwestycyjnym, pośrednio lub bezpośrednio dostępne z ul. [...], kształtujące pierzeję tego odcinka ulicy. Nie przyjęto budynków jednorodzinnych i o innej funkcji
(np. komercyjnej) nie mogących stanowić odniesienia dla planowanej zabudowy.
Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej liczona jest:
- do poziomu okapu dachu budynków z dachem wysokim,
- górnej krawędzi attyki budynków z dachem płaskim (dotyczy jedynego budynku niemieszkalnego, do którego możliwe jest dobudowanie, położonego na działce [...] -wyznaczającego linię zabudowy).
Wysokość elewacji frontowej, mierzonej do okapu dachu, budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się na działkach sąsiednich, dostępnych
z tej samej drogi publicznej ul. [...] i zlokalizowanych w tej samej pierzei wynosi od 16,6m (ul. [...]) do16,4m (ul. [...], dz. Nr [...]) i odpowiednio 6 i 5 kondygnacji. Wysokość tych budynków do kalenicy wynosi 20,5 m i 21 m. Stąd uznano za zasadne skorzystanie z § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i ustalenie maksymalnej wysokości elewacji frontowej 16,5m i 5 kondygnacji z możliwością 6 kondygnacji (wys. 19,5m) nad fragmentami budynków - do 30% powierzchni zabudowy.
Brak jest podstaw do stwierdzenia, że dla zabudowy objętej wnioskiem wyznaczona być powinna zróżnicowana wysokość, tak aby z jednej strony odpowiadała sąsiedniej zabudowie jednorodzinnej, a z drugiej strony występującym w sąsiedztwie budynkom wielorodzinnym. Jak wynika z orzecznictwa NSA "jeżeli z analizy wynika, że dopuszczona jest zabudowa wielorodzinna, to na etapie konkretyzacji cech nowej zabudowy uzasadnione jest przyjęcie wielkości charakteryzujących istniejące budynki wielorodzinne" (wyrok NSA z dnia 07.06.2011r. sygn. akt. OSK 952/10).
Pozostałe uwagi dotyczące wód opadowych, możliwości zalewania sąsiednich nieruchomości dotyczą fazy projektu budowlanego i w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane winny być w tym projekcie uwzględnione.
Prezydent stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter promesy uprawniającej do uzyskania pozwolenia na budowę na warunkach w niej określonych i nie stanowi aktu uprawniającego do podjęcia realizacji inwestycji, stwierdza jedynie dopuszczalność zrealizowania określonego zamierzenia inwestycyjnego na wskazanym terenie. Stanowi ona jeden z dokumentów niezbędnych, w przypadku braku planu miejscowego, do uzyskania pozwolenia na budowę, do uzyskania którego oprócz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest niezbędne spełnienie innych warunków określonych m.in. w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W świetle obowiązujących przepisów nie ma więc podstaw do odmowy wydania niniejszych warunków zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.138 § 2 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.627) w związku z art. 59, art.61 , art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r., poz.647), po rozpatrzeniu odwołania D. i T.S., zastąpionych przez adwokata K.H. oraz R. i J.G. od wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta - uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium, po opisaniu wniosku inwestora oraz ustaleń decyzji organu I instancji wskazało, że od powyższej decyzji odwołanie złożył adwokat K.H., pełnomocnik D. i T. małżonków S. zarzucając; nieważność postępowania (art. 156 § 1 ust. 3 k.p.a.) w wyniku naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (res iudicatae) i wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co wynika z porównania treści decyzji nr [...] z dnia [...] r. z zakresem i treścią wniosku o ustalenie warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie, w danym przypadku występuje tożsamość spraw administracyjnych w znaczeniu materialnym. Pełnomocnik podniósł, że brak tożsamości terenu zainwestowania w ramach obu postępowań organ pierwszej instancji wywodzi wadliwie jedynie z faktu wyłączenia przez inwestora pięciu działek o powierzchni odpowiednio 22, 2, 5, 14, oraz 6 m2, co do których okazało się, iż faktycznie znajdują się w posiadaniu właścicieli przyległych nieruchomości przy ulicy K. i zostały wyodrębnione przez inwestora, jedynie w celu uregulowania ich statusu prawnego i docelowego przeniesienia na własność aktualnych posiadaczy oraz częściowo działki nr [...] z uwagi na niemożność przeprowadzenia rozbiórki willi poniemieckiej, wpisanej do ewidencji zabytków. W rzeczywistości zatem zarówno obszar jak i rodzaj inwestycji objętej nowym wnioskiem zawiera się w całości w ramach obszaru i rodzaju pierwotnego wniosku. Wydanie zaskarżonej decyzji stanowi próbę obejścia przez organ administracji ograniczeń wynikających z dyspozycji art. 153 p.p.s.a., tj. związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Zaskarżona decyzja w swej treści jest powtórzeniem decyzji poprzedniej, pomimo niekorzystnego dla inwestora zakończenia sporu przed sądem administracyjnym daje mu ponowne podparcie prawne dla realizacji (kontynuowania) inwestycji budowlanej w jej pierwotnym kształcie.
Dalej pełnomocnik zarzucił naruszenie, w szczególności § 7 ust. 1 rozporządzenia MI w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy tj. wadliwe wyznaczenie górnej krawędzi elewacji frontowych na poziomie od 16,50 m do 19,50 m, podczas gdy wysokość budynków usytuowanych od strony południowo-zachodniej winna odpowiadać zabudowie jednorodzinnej sąsiednich działek; oraz naruszenie § 7 ust. 4 w wyniku zaniechania wskazania przyczyn zastosowania innej wysokości niż określona w § 7 ust. 1 rozporządzenia.
Poza tym pełnomocnik wniósł na podstawie art. 27 § 1 w związku z art. 24 § 1 pkt 1 i art. 24 §3 k.p.a. o wyłączenie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wszystkich członków tego Kolegium twierdząc,
że organ ten in corpore był stroną przeciwną dla wnoszących odwołanie małżonków D. i T.S., w tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawie
w postępowaniu przed NSA w Warszawie (sygn. akt II OSK 2290/11) i przekazanie tego wniosku do Ministra Administracji i Cyfryzacji.
W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i umorzenie postępowania pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie takiej samej treści złożyli także R. i J. małżonkowie G.
Odnosząc się do zarzutów odwołań, Kolegium uznało za niezasadny wniosek
o wyłączenie od załatwienia sprawy Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wszystkich jego członków i przekazanie tego wniosku do Ministra Administracji i Cyfryzacji wyjaśniając, że organ administracji publicznej prowadząc postępowanie nie nabywa statusu strony tego postępowania a ma status organu powołanego do dokonywania autorytatywnej konkretyzacji norm materialnego prawa administracyjnego, która prowadzi do bezpośredniego ukształtowania uprawnień lub obowiązków jednostki - strony postępowania w sprawie. Kolegium powołało się na uchwałę NSA z dnia 20.05.2010r. sygn. I OPS 13/09, a poza tym wskazało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeka nie w pełnym składzie, lecz w trzyosobowych składach orzekających, co oznacza, że istnieje możliwość takiego ukształtowania składu orzekającego, aby nie znaleźli się w nim członkowie, którzy orzekali wcześniej w tej samej sprawie.
Przechodząc do rozpatrzenia pozostałych zarzutów odwołania Kolegium uznało, iż w znacznej mierze są one uzasadnione. W szczególności uznało, że istotne w sprawie jest rozstrzygnięcie kwestii podnoszonej przez odwołujących się,
że postępowanie w sprawie powinno ulec umorzeniu, bowiem w tej samej sprawie wcześniej wydano decyzję ostateczną nr [...] z dnia 20 października 2008 r. Kolegium na podstawie nadesłanych akt sprawy pierwszej instancji oraz akt postępowań odwoławczych co do tej kwestii ustaliło, że decyzją nr [... w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku P.Spółka, Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych, wielorodzinnych z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych, parkingami naziemnymi, elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie pomiędzy ulicami [...] wraz z rozbiórką obiektów przemysłowych, magazynów, oraz urządzeń technicznych związanych z dawną produkcją, zlokalizowanych na terenie inwestycyjnym, przebudowa budynku (bez zmiany formy architektonicznej) na działce nr [...] z przeznaczeniem na funkcję usługową z dopuszczeniem mieszkań, łączna powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie do 400 m . Decyzja ta w wyniku odwołania została utrzymana w mocy decyzją [...] r. Powyższą decyzję zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. i T. małżonkowie S. Wyrokiem sygn. akt II SA/Sz 419/11 z dnia 30 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta nr [...]. Skargi kasacyjne od wyroku WSA w Szczecinie zostały oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II OSK 2290/11 z dnia 29 sierpnia 2013 r.
W związku z powyższym organ odwoławczy podkreślił, że prawomocnym wyrokiem Sądu wyeliminowana została z obrotu prawnego nie tylko decyzja ostateczna Kolegium, ale również decyzja nr [...]. Prezydenta Miasta.
Skutki kasacyjnego orzeczenia WSA są takie, że następuje powrót do sytuacji sprzed wydania decyzji przez organ, który jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy, z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Sąd. Organ pierwszej instancji winien zatem podjąć postępowanie, dotyczące uchylonej decyzji
nr [...] w celu jej rozstrzygnięcia z uwzględnieniem oceny prawnej, zawartej
w cytowanych powyżej wyrokach. Organ pierwszej instancji dokonując analizy w kwestii tożsamości spraw nie podał żadnej informacji w jaki sposób zostało zakończone wcześniejsze postępowanie.
Kolegium nie podzieliło poglądu, wyrażonego w decyzji [...] oraz wyrażonego w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, że brak jest tożsamości postępowań administracyjnych, rozstrzygniętych decyzją o warunkach zabudowy nr [...] r. i niniejszego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje w przypadku stwierdzenia że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Stan faktyczny sprawy musi być brany pod uwagę w ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Elementy prawnie obojętne, nie wpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak/J. Borkowski).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy Kolegium stwierdziło, że do oceny tożsamości przedmiotu postępowania należy wziąć pod uwagę zamiar inwestycyjny, dla którego niezbędne jest ustalenie warunków, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W orzecznictwie WSA przyjmuje się, iż dla rozbiórki obiektu budowlanego nie ustala się warunków zabudowy, bowiem rozbiórka obiektu nie stanowi nowej zabudowy, o jakiej mowa w art.61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazane obiekty do rozbiórki nie stanowią o rodzaju inwestycji, dla której wymagane jest ustalenie warunków zabudowy.
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z wyroku WSA, wyroku NSA, decyzji [...] br. przedmiotem inwestycji, określonej w decyzji pierwszej instancji nr [...] r. jest budowa pięciu obiektów budowlanych mieszkalnych wielorodzinnych, z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych, parkingami naziemnymi, elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie pomiędzy ulicami [...] wraz z rozbiórką obiektów poprzemysłowych, magazynów, przebudowa budynku na działce nr [...] z przeznaczeniem na funkcję usługową z dopuszczeniem mieszkań. Łączna powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie- do 400 m2.
Identycznie określono rodzaj inwestycji w zaskarżonej decyzji nr [...] r., tj. jako budowa pięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych
z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi, z parkingami nadziemnymi oraz elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie pomiędzy ulicami [...]. Łączna powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie - do 400 m2.
Według organu II instancji, dla oceny tożsamości przedmiotu, nie mają znaczenia elementy prawnie obojętne to jest takie, które nie wpływają w niczym na załatwienie sprawy. Do takich elementów należy zaliczyć także dokonane podziały i scalenia, wszelkie bowiem sprawy dotyczące prawa do terenu nie są badane na etapie ustalania warunków zabudowy. Poza tym, jak podnoszą odwołujący się, te zmiany spowodowały wyłączenie z powierzchni inwestycji w sumie tylko 49 m2 , co w żadnej mierze nie miało wpływu na obszar inwestycji dotyczącej budowy pięciu budynków wielorodzinnych mieszkalnych, nie miało to też wpływu na wyznaczenie granic obszaru analizowanego, który w/g zapisu analizy urbanistycznej określono w odległości ok.525 m obejmując nim ponad 900 działek sąsiednich. Również nie ma wpływu na zakres i rodzaj planowanej nowej inwestycji (o pow. zabudowy: [...] m2) planowana wcześniej przebudowa poniemieckiej willi (o pow. 150 m2), od której faktycznie inwestor odstąpił, bowiem jest objęta ochroną konserwatorską.
Organ podkreślił ponadto, że z wniosku inwestora i z wszelkich dokumentów w tym także z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika jednoznacznie, że przedmiotem zamierzenia inwestycyjnego jest i było przedsięwzięcie obejmujące budowę śródmiejskiego zespołu mieszkaniowego "[...]" położonego między ulicami [...] i to zamierzenie było przedmiotem uchylonej decyzji nr [...], jak jest również przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Kolegium stwierdziło zatem, że inwestycja objęta zaskarżoną decyzją jest tożsama z inwestycją, objętą postępowaniem, w którym decyzja nr [...] została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchylona.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicatae). Ze względu na to, że decyzja nr [...] r. została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA a NSA oddalił kasację, Kolegium uznało zarzut odwołania dotyczący nieważności postępowania za nieuzasadniony. Za zasadne przyjęło natomiast stanowisko, że postępowanie w sprawie niniejszej jest tożsame ze sprawą, w której wydano uchyloną następnie decyzję nr [...], a która to sprawa nie została prawdopodobnie zakończona. Z nadesłanych akt sprawy nie wynika bowiem, aby po wydaniu wyroku WSA z dnia 30 czerwca 2011 r., uchylającego decyzję nr [...] organ pierwszej instancji podjął postępowanie w celu jego zakończenia decyzją. W tej sytuacji uzasadnione jest twierdzenie, że w sprawie dotyczącej tej samej inwestycji prowadzone są dwa postępowania. W związku z tym zachodzi konieczność, już z tej przyczyny, uchylenia zaskarżonej decyzji, w celu wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji w jaki sposób zostało zakończone postępowanie po uchyleniu decyzji nr [...]. Organ pierwszej instancji, a także Kolegium jako organ odwoławczy związany jest bowiem oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA i w wyroku NSA. Od wyniku postępowania dot. uchylonej decyzji nr [...] uzależniony jest byt postępowania w niniejszej sprawie, które to postępowanie dotyczące tej samej inwestycji podlega faktycznie umorzeniu, ze względu na jego bezprzedmiotowość. SKO uznało za niezasadny wniosek odwołania o dopuszczenie dowodu z akt sprawy II OSK 2290/11 NSA w Warszawie, na okoliczność potwierdzenia zarzutu powagi rzeczy osądzonej, ponieważ uznało, że nie ulega wątpliwości, iż decyzja nr [...] została uchylona prawomocnym wyrokiem sądowym. Kolegium jako niezasadny oceniło również wniosek o przeprowadzenie dowodu z oględzin terenu inwestycji w celu wykazania bezprzedmiotowości nowego wniosku. Stwierdziło bowiem, że realizacja zabudowy prowadzona jest w oparciu o pozwolenie na budowę, a nie na podstawie wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy, który to wniosek jest podstawą do wszczęcia postępowania o ustalenie warunków zabudowy i uznało za konieczne wyjaśnienie, na podstawie jakiej decyzji o warunkach zabudowy zostało udzielone pozwolenie na budowę, skoro decyzja nr [...] została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Szczecinie, inwestycja jest realizowana, a inwestor wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2011 r. r. wniósł o ustalenie warunków zabudowy dla tej samej inwestycji.
Odnosząc się do dalszych twierdzeń odwołania, Kolegium stwierdziło, że w załączniku do zaskarżonej decyzji pt. analiza funkcji podano, iż do ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowych na terenie inwestycyjnym przyjęto budynki mieszkalne wielorodzinne sąsiadujące z terenem inwestycyjnym pośrednio lub bezpośrednio dostępne z ulicy [...], kształtujące pierzeję tego odcinka ulicy; nie przyjęto budynków jednorodzinnych i o innej funkcji nie mogących stanowić odniesienia do planowanej zabudowy. Wybiórczo zatem, co wynika z zestawienia w analizie urbanistycznej przyjęto do analizy wysokości elewacji frontowych 9 działek zabudowanych budynkami wielorodzinnymi, podczas gdy faktycznie obszarem analizowanym zostały objęte 900 działek sąsiednich o różnej zabudowie. Organ odwoławczy uznał takie ustalenie wysokości elewacji frontowych za sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury i wyjaśnił, że zasadą jest, zgodnie
z § 7 ust. 1 rozporządzenia, ustalenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1 na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym (§ 7 ust.3 rozporządzenia). Organ zatem ustalając ten parametr na podstawie zabudowy obszaru analizowanego tj. zabudowy zróżnicowanej o różnych wysokościach, o różnym usytuowaniu, a zatem z uskokiem powinien dokonać wyliczenia tego parametru jako średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym tj. w oparciu o dane z wszystkich zabudowanych działek (patrz: m.in. wyrok WSA w Krakowie z 12.12.2011 r. II SA/Kr 1050/11). W cytowanym przez organ pierwszej instancji wyroku NSA z dnia 7.06.2011 r. OSK 953/10 Sąd ten stwierdził m.in., że "Ustanowiona w art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p. zasada dobrego sąsiedztwa nie oznacza bezwzględnego obowiązku kontynuacji dominującej funkcji zabudowy występującej w obszarze analizowanym /np. budownictwa jednorodzinnego/, a wymaga jedynie, aby przy ustalaniu warunków nowej zabudowy dostosować je do cech i parametrów architektonicznych i urbanistycznych wyznaczonych przez stan dotychczasowej zabudowy tego samego rodzaju /np. wielorodzinnego, oczywiście uwzględniając wymogi ładu przestrzennego. Realizacji tego celu służy niewątpliwie analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania wyznaczonego terenu, obejmującego wszystkie działki na nim położone."
Kolegium zauważyło ponadto, że planowana zabudowa dotyczy nie tylko zabudowy wzdłuż ulicy [...], ale także m.in. dostępnej z ulicy [...]
(pkt II lit. "e" zaskarżonej decyzji). Od ulicy [...] zaplanowano także wjazd na teren inwestycji, a zatem i od tej ulicy jest front działki, o jakim mowa w § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy (...). Przewidziane w rozporządzeniu wyjątki od reguł określania warunków dla nowej zabudowy muszą być w sposób szczególny uzasadnione, co wielokrotnie podkreśla się w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, na co także zwrócił uwagę WSA. To że przepisy nie określają przesłanek dopuszczenia wyjątków, a jedynie wymagają aby "wynikało to z analizy", nie oznacza dowolności. Nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, w której wydanie pozytywnej decyzji polegałoby w istocie nie na ustaleniu warunków a na ich dostosowaniu do zamiaru inwestora (patrz: m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 23.05.2012 r. II SA/Po 199/12). Także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 2290/11
z dnia 29 sierpnia 2013 r., wydanym w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji, NSA stwierdził, że "ścieśniająca wykładnia przepisu art.61 ust. 1 pkt 1 ustawy, według której decyzja o warunkach zabudowy oparta byłaby na analizie pewnej "podprzestrzeni" o jednorodnym zagospodarowaniu stanowiącej wzorzec dobrego sąsiedztwa, jest niedopuszczalna w świetle zasady swobody gospodarowania terenem, którą normuje przepis art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy".
W ocenie organu drugiej instancji, zważywszy na powyższą ocenę prawną wydaną w sprawie dotyczącej przedmiotowej inwestycji, nie ulega wątpliwości, że sposób ustalenia przez organ pierwszej instancji wysokości elewacji frontowych tylko "w oparciu o zabudowę wielorodzinną pośrednio lub bezpośrednio dostępną z ul. [...]", czyli w oparciu o analizę pewnej "podprzestrzeni", jak to stwierdził NSA, jest niedopuszczalny.
W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego orzekło jak
w sentencji.
P., reprezentowany przez adw. K.S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając wyżej opisanej decyzji ostatecznej:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię art. 61 ust. ustawy z dnia 27marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r., Nr 80, poz. 717) dalej p.z.p. lub ustawa w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy (...) (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588), dalej także jako rozporządzenie MI, wyrażającą się w niewłaściwej ocenie, analizy cech funkcji zabudowy i zagospodarowania zainwestowanego terenu, którą wykonał organ I instancji;
2. naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnie art. 61 ust 1 p.z.p. w związku z § 7 ust. 1 i 2, polegającą na niewłaściwej wykładni pojęcia "działki sąsiedniej" ,wyrażającej się w braku uwzględnienia wieloznaczności tego pojęcia;
3. naruszenie prawa procesowego wyrażające się w błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 3 kpa, poprzez ustalenie, że decyzja wydana przez Prezydenta Miasta
w dniu [...], dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej decyzją tego organu, wydaną w dniu [...] ;
4. naruszenie prawa procesowego, zasady postępowania administracyjnego z art. 7 oraz reguł postępowania dowodowego z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia sprawy, co skutkuje rozstrzygnięciem sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a wyraża się w przyjęciu, że powierzchnia nieruchomości dla której ustalono warunki zabudowy w decyzji z dnia [...], tylko nieznacznie różni się, od powierzchni nieruchomości, dla której ustalono warunki zabudowy decyzją z dnia [...] r., a także ustaleniem że budynek posadowiony na przedmiotowej nieruchomości jest objęty ochroną konserwatorską.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że teza Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie tożsamości postępowań administracyjnych zakończonych wydaniem decyzji nr [...] r. jest błędna. Wbrew poglądom przedstawionym w zaskarżonej decyzji do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu powagi rzeczy osądzonej nie wystarcza, że sprawy dotyczą identycznego przedmiotu i że identyczne są strony postępowania. Dla oceny tożsamości spraw administracyjnych konieczne jest również zbadanie istnienia okoliczności będącej podstawą wydania pierwszej decyzji w sprawie objętej postępowaniem nieważnościowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 kwietnia 1980 r. sygn. akt IV CR 85/80 sformułował tezę: "Do uznania, że sprawa została prawomocnie osądzona, a więc że istnieją podstawy do odrzucenia nowego pozwu (art. 199 § 1 i art. 366 KPC), nie wystarcza samo stwierdzenie, że w obydwu sprawach chodzi o to samo roszczenie i że identyczne są strony obydwu procesów; mimo bowiem identyczności stron i dochodzonego roszczenia stan rzeczy osądzonej nie występuje, jeżeli uległy zmianie okoliczności, których istnienie było przyczyną oddalenia pierwszego powództwa, a więc jeżeli roszczenie stało się w świetle nowego stanu faktycznego uzasadnione." W uzasadnieniu wskazanego wyroku sąd wyjaśnia, że do uznania, że sprawa została uprzednio osądzona nie wystarcza, że w obydwu sprawach chodzi o to samo roszczenie i występują te same strony. Trzecią przesłanką takiego uznania jest utrzymywanie się nadal tych samych okoliczności, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w pierwszej sprawie. Jeżeli te okoliczności ulegają zmianie, roszczenie poprzednio bezpodstawne może się stać uzasadnione. W takiej sytuacji nie można mówić o stanie rzeczy osądzonej. Dla potwierdzenia słuszności powyższego poglądu, skarżąca przywołała również tezy: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt
I UK 452/11 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 14.11.2012 r. sygn. akt III AUa 769/12.
Zdaniem skarżącej Spółki, organ odwoławczy nie dostrzegł, że organ I instancji prawidłowo obecnie wyznaczył obszar analizowany, koncentrując się wyłącznie na aspekcie tożsamości podmiotowej i przedmiotowej nota bene tę drugą wadliwie opisując i oceniając.
Strona skarżąca nie zgodziła się ze sposobem i wynikami określenia obszaru działki zainwestowanej dokonanej przez organ odwoławczy. Jak wynika z wniosku i załączonej do niego mapy geodezyjnej, Spółka domagała się ustalenia warunków zabudowy na terenie inwestycyjnym pomniejszonym w stosunku do wniosku rozstrzygniętego decyzją nr [...] o około 700 m2 , a nie jak wadliwie ocenił organ odwoławczy o 49 m2 . W konkretnej sprawie jest to różnica znaczna. Poza tym nie jest uprawniony wniosek, iż inwestor odstąpił od remontu posadowionego na przedmiotowym terenie budynku ponieważ budynek ten jest objęty ochroną konserwatorską. Otóż budynek ten nie jest objęty taką ochroną. Ustalenia te organ poczynił w sposób arbitralny. Rzeczą organu była wnikliwa analiza map geodezyjnych i weryfikacja zapisów w stosownych rejestrach stanowiących podstawowe dowody w tej sprawie. Tymczasem SKO twierdzenia autorów odwołania, przytoczone na poparcie zgłaszanych żądań, bezkrytycznie przyjął i uznał za własne ustalenia.
Według skarżącego, postępowania zakończone decyzjami Prezydenta z dnia [...] nie są postępowaniami tożsamymi, ponieważ w drugim postępowaniu nie występuje okoliczność stanowiąca przesłankę uchylenia pierwszej decyzji. Oprócz tego powierzchnia terenu objętego drugim wnioskiem w sposób istotny różni się od powierzchni terenu, którego dotyczy decyzja nr [...]. Ponadto, organ odwoławczy, orzekający w sprawie nie podjął koniecznych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, zaniechał zebrania i kompleksowej oceny materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącego, teza SKO, że ustalając wysokość górnej krawędzi elewacji frontowych organ wybiórczo przyjął do analizy wysokość elewacji frontowych 9 działek zabudowanych w sytuacji gdy analizą objęto 900 działek, jest wynikiem wadliwej wykładni art. 61 ust 1 ustawy stosowanej w zw. z paragrafem 3 rozporządzenia MI. Zasada dobrego sąsiedztwa wynikająca z art. 61 ust 1 p.z.p., uzależnia zmianę w zagospodarowaniu przestrzennym od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. W ustawie nie wyjaśniono definicji działki sąsiedniej. W orzecznictwie sądowoadministacyjnym dominuje pogląd, że to pojęcie należy rozumieć szeroko, z tym ograniczeniem, że działka sąsiednia musi być położona w tym samum układzie urbanistycznym. Pojęcie działki sąsiedniej musi być konstruowane każdorazowo dla konkretnego przypadku, ponieważ nie jest wykluczone, iż na wyznaczonym prawidłowo obszarze analizy, położonych będzie kilka jednostek urbanistycznych i punktem odniesienia w procesie analizy jest zabudowa w układzie urbanistycznym, w którego skład wchodzi zainwestowany teren, a nie wszystkie działki, położone w obrębie analizowanego obszaru. Zdaniem skarżącego, celem ustawy określonym w art. 2 jest zharmonizowanie zabudowy w ramach układu architektonicznego znajdującego się w analizowanym obszarze, a nie w ramach całego obszaru analizowanego. Wniosek taki skarżąca spółka wyprowadziła z analizy orzecznictwa NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych, cytując na okoliczność sposobu interpretacji pojęcia "działka sąsiednia" wskazane w skardze fragmenty uzasadnień wyroków. Zdaniem skarżącej, za szerokim rozumieniem pojęcia działki sąsiedniej przemawia zarówno ochrona prawa własności jak też deklarowana w art. 6 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy każdego przypadku, której zdefiniowanie wymaga wiedzy urbanistycznej oraz analizy faktycznego stanu zagospodarowania i zabudowy danego terenu. W świetle przywołanego orzecznictwa zarzuty zawarte w zaskarżonej decyzji SKO, dotyczą nieprawidłowego przeprowadzenia analizy urbanistycznej są niezasadne. Przede wszystkim organ odwoławczy wadliwie interpretuje pojęcia "dobrego sąsiedztwa" i "działki sąsiedniej". Działką sąsiednią nie jest w konkretnym przypadku każda działka położona w analizowanym obszarze, a zadaniem organu I instancji nie jest zharmonizowanie zabudowy na wszystkich dziewięciuset działkach, lecz utrzymanie ładu przestrzennego w ramach układu urbanistycznego do którego należy teren zainwestowany przez "P. W związku z tym organ I instancji ustalając warunki zabudowy w decyzji nr [...], zdefiniował układ urbanistyczny, w ramach którego mieści się przedmiotowa działka. Określił go jako obszar położony między ulicami [...] (po obu stronach tej ulicy) i rozciągający się na północ od ulicy [...]. Ten obszar stanowi punkt odniesienia do dokonania analizy urbanistycznej. Ulica [...] została określona mianem granicy układów urbanistycznych. Dlatego też, obszar położony na południowo zachodnim skraju został wyłączony z analizy. Skarżący podkreśla, że czym innym jest "obszar analizowany", a czym innym "obszar przyjęty do analizy". "Obszar analizowany jest obszarem w którym poszukuje się punktów odniesienia, natomiast obszar przyjęty do analizy jest układem urbanistycznym, do którego należy zainwestowana działka i stanowi on punkt odniesienia w procesie harmonizacji zabudowy". Pojęcia te w praktyce nie krzyżują się za wyjątkiem przypadku, kiedy w analizowanym obszarze znajduje się tylko jeden układ urbanistyczny, a więc kiedy tylko jedna działka sąsiednia jest działką zabudowaną. Organ I instancji prawidłowo określił wysokość górnej krawędzi gzymsu budynków mających powstać, korelując ją z wysokością budynków położonych wzdłuż ulicy [...] przyjmując, że należą one do tej samej całości urbanistycznej. Trafnie zostały pominięte w analizie obiekty znajdujące się w południowo zachodniej części działki ponieważ stanowią one odrębny obszar architektoniczno-urbanistyczny. Niewątpliwie ład przestrzenny będzie zagwarantowany w niniejszym przypadku przy zachowaniu wymogu kontynuacji zabudowy, w ramach wskazanego wcześniej układu urbanistycznego co oznacza, że planowana inwestycja budowlana wtopi się w ten układ. Skarżący na poparcie swego stanowiska przywołał następujący pogląd sędziego NSA A.F. wyrażony w artykule "Ustalenie warunków zabudowy a prawo do zabudowy i zasada kontynuacji zabudowy" zamieszczonym w dodatku "Nieruchomości" nr 7 z 2011 r. : "Nie można jednak ogromnie istotnej kwestii jak zapewnienie ładu przestrzennego demonizować, traktować jej jako bezwzględnie nadrzędną. Przykładowo, w razie gdy w sąsiedztwie terenu, który zamierza zabudować nowy inwestor, znajduje się już obiekt sakralny o szczególnie charakterystycznych parametrach, albo jest już pobudowany zespół mało interesujących budynków garażowych lub gospodarczych, to nie można akceptować poglądu, iż obok takiej zabudowy mogą powstawać tylko takie same, lub bardzo zbliżone nowe obiekty budowlane. Taki pogląd już nawet na pierwszy rzut oka będzie uznany za absurdalny. Jeżeli tak, to nie powinno się mieć zastrzeżeń do aktualnie pogłębiającej się linii orzeczniczej prowadzącej do tego, iż postępowanie w sprawie warunków zabudowy powinno być tak prowadzone, aby umożliwić zrealizowanie zamierzenia przedstawionego we wniosku inwestora przy założeniu, że zasada "dobrego sąsiedztwa" czy "kontynuacji zabudowy" nie może być traktowana nadmiernie formalistycznie i zawężająco (ścieśniająco). Wypada też zwrócić baczniejszą uwagę na to, aby zła wola stron będących sąsiadami inwestora, nie poparta w istocie żadnymi argumentami odnoszącymi się do ich interesów prawnych, nie tamowała albo też wręcz uniemożliwiała realizację nowej inwestycji. Brak należytego uwzględnienia takiej okoliczności prowadzi, (...), do tego, że można odnieść wrażenie, iż w istocie bez uzasadnionych powodów daje się pierwszeństwo zachowaniom pieniackim, z uszczerbkiem dla norm chroniących i to konstytucyjnie, prawo własności, a w rezultacie ze szkodą dla interesów państwa, które im bardziej się w nim buduje, tym staje się bogatsze."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w sposób zarzucany skargą lub w jakikolwiek inny sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten określa przesłanki warunkujące uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania stanowiąc: "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". W pierwszej zatem kolejności należało zbadać, czy stanowisko organu odwoławczego stwierdzające wydanie decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów postępowania jest zasadne, a następnie zbadanie czy faktycznie konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygniecie.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczynami wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. było:
- po pierwsze, niepodzielenie stanowiska organu pierwszej instancji co do stwierdzenia braku tożsamości sprawy administracyjnej rozpatrzonej decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] ze sprawą rozpatrzoną wcześniejszą decyzją tego organu Nr [...] która została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 491/11, co do którego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2290/11 oddalił skargę kasacyjną,
- po drugie, uznanie ustalenia wysokości elewacji frontowych za sprzeczne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy,
- a w konsekwencji po trzecie, naruszenie przez organ pierwszej instancji zasady związania ocena prawną wyrażoną w wyroku sądowym uchylającym poprzednią decyzję wydaną w tożsamej sprawie.
Analizując stanowisko Kolegium co do pierwszej, z wyżej wskazanych kwestii, należy zaznaczyć na wstępie, że decyzja Nr [...] została wydana na rzecz P. (będącego następcą prawnym wnioskodawcy P. [...]) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 sierpnia 2011 r., kilkakrotnie później modyfikowanego i ustaliła warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Śródmiejskiego Zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych "[...]" składającego się z 5-ciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami w parterach, z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych, z parkingami naziemnymi, z zagospodarowaniem terenu i z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach od [...] w obrębie [...], położonych pomiędzy ulicami [...] o łącznej powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie - do 400 m2.
W okresie wcześniejszym toczyło się postępowanie, w którym organ pierwszej instancji wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy nr [...] r. Przedmiotem inwestycji, określonej w decyzji z dnia [...] była budowa pięciu obiektów budowlanych mieszkalnych wielorodzinnych, z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych, parkingami naziemnymi, elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie pomiędzy ulicami [...] wraz z rozbiórką obiektów poprzemysłowych, magazynów, przebudowa budynku na działce nr [...], z przeznaczeniem na funkcję usługową z dopuszczeniem mieszkań. Łączna powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie- do 400 m2.
Dostrzec też wypada, że w ustaleniach faktycznych zaskarżonej obecnie decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. pominięto niektóre z okoliczności dotyczących decyzji organu I instancji z dnia [...]r. Mianowicie, z treści znajdujących się w aktach administracyjnych decyzji i odpisów wyroków sądowych można wywieść nie tylko to, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] wydana została po ponownym rozpatrzeniu sprawy (w aktach administracyjnych nie ma wcześniejszych decyzji), ale również to, że ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. Skarga wniesiona od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została oddalona wyrokiem z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 403/09. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 339/10, a sprawa została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. WSA, po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 419/11 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. Skarga kasacyjna wniesiona od wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2290/11. Nim zapadły wyroki WSA z dnia 30 czerwca 2011 r. oraz NSA z dnia 29 sierpnia 2013 r., jak wynika to z pisma procesowego adw. K.H. (pełnomocnika małżonków S.) zawierającego wniosek o umorzenie postępowania w sprawie z wniosku P. o ustalenie warunków zabudowy, w dniu 8 lutego 2011 r. wydana została, w trybie art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym, decyzja przenosząca wszelkie prawa z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] na rzecz P. Następnie ta spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy, który organ I instancji potraktował jako nowy wniosek i wszczął w jego przedmiocie postępowanie zakończone obecnie zaskarżoną do WSA decyzją.
Jak z powyższego wynika, w dacie wszczęcia postępowania z wniosku P. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. był jeszcze nieprawomocny, natomiast w dacie wydania zaskarżonej decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu 28 listopada 2013 r. wyrok ten eliminujący z obrotu prawnego decyzję ostateczną SKO z dnia 16 lutego 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 października 2008 r. był już prawomocny.
Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze dociekało i rozważało czy w opisanym stanie faktycznym zachodzi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej i doszło do wniosku, w świetle którego podnoszony skargą zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. nie może być uwzględniony. Wbrew bowiem wywodom skargi co do tego zarzutu, Kolegium nie stwierdziło, że decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą, stanowiącą przyczynę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09) jak i w doktrynie (vide: M. Jaśkowska, Lex, komentarz do art. 156 K.p.a.) przyjmuje się zgodnie, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna.
Kolegium przyjęło w swojej decyzji, że w dniu jej wydania, nie ma w obrocie prawnym dwóch tożsamych podmiotowo i przedmiotowo decyzji, z których co najmniej jedna jest ostateczna., a zatem trafnie uznało, że nie ma w rozpatrywanej sprawie podstaw do przyjęcia stanu res iudicata w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. i dlatego wskazując przyczyny uchylenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. decyzji organu I instancji, SKO nie wskazało nieważności decyzji, co uszło uwadze stronie skarżącej.
Z powyższych względów, wywody skargi i przytoczone w niej orzecznictwo cywilistyczne, odnoszące się do zagadnień postępowania nieważnościowego (jak ujęto to w skardze), uznać trzeba za chybione.
Powyższe rozważania nie kończą jednak istotnej, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, kwestii tożsamości spraw zakończonych wskazanymi na wstępie decyzjami ustalającymi warunki zabudowy, gdyż od jej rozstrzygnięcia zależy ocena związania organów orzekających w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną przez NSA w wyroku z dnia 29 sierpnia 2013 r. i przez WSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r.
Zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd,
że o tożsamości spraw decydują elementy podmiotowe i przedmiotowe. Przyjmuje się, że tożsamość spraw istnieje w przypadku występowania w analizowanych sprawach tych samych podmiotów, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, tego samego przedmiotu "rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydani decyzji staja się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 651/13, LEX nr 1412288). Nie ma przy tym sporu co do tego, że tożsamość podmiotowa spraw zachodzi również wówczas, gdy w zbywalne prawa strony, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, wejdzie jej następca prawny. Tożsamość przedmiotowa natomiast dotyczy faktów prawotwórczych, istotnych dla materialnoprawnego rozstrzygnięcia, a elementy prawnie obojętne, niewpływające niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy" (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2008 r. Sygn. akt II SA/Rz 76/08, LEX nr 510203 oraz w Kielcach z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 463/12, LEX nr 1221394).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji, że dla oceny tożsamości spraw objętych decyzjami ustalającymi warunki zabudowy decydujące znaczenie ma rodzaj inwestycji i jej przeznaczenie.
W kontekście powyższego stwierdzenia, nietrafny jest zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. (pkt IV skargi). Za nieistotne uznać bowiem trzeba takie podnoszone skargą okoliczności jak błędne ustalenie przez Kolegium zakresu zmniejszenia przez inwestora terenu przeznaczonego pod zabudowę w stosunku do terenu ujętego we wniosku załatwionym decyzją organu I instancji z dnia 20 października 2008 r. i co do objęcia ochroną konserwatorską znajdującej się na tym terenie poniemieckiej willi, od której rozbiórki inwestor odstąpił. W szczególności, organ pierwszej instancji ustalając brak tożsamości przedmiotowej analizowanych spraw nie ustalił i nie wykazał, że zmiana obszaru zainwestowania miała jakikolwiek wpływ na ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Wpływu takiego nie wskazała również strona skarżąca, a i Sąd nie znalazł istotnego wpływu zarzucanego skargą błędu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu ze względu na tożsamość planowanej zabudowy rozumianej jako tożsama ilość obiektów, ich funkcja, parametry i projektowane usytuowanie należy podzielić stanowisko Kolegium, że decyzja Nr [...] wydana wskutek rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r. dotyczy tej samej inwestycji, która była przedmiotem objętym decyzją organu I instancji z dnia 20 października 2008 r., ustalającą warunki zabudowy, aczkolwiek dostrzec też trzeba, że dla oceny legalności obecnie zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia wyjaśnienie, na podstawie jakiej decyzji o warunkach zabudowy zostało udzielone inwestorowi pozwolenie na budowę, kwestia ta wykracza bowiem poza granice przedmiotowe rozstrzyganej sprawy. W tej zaś sytuacji, zgodzić się też trzeba ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że w sprawie dotyczącej tej samej inwestycji prowadzone są dwa postępowania, co uzasadnia uchylenie przez Kolegium decyzji Prezydenta, w celu wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji w jaki sposób zostało zakończone postępowanie po uchyleniu decyzji nr [...]. Wprawdzie nic nie stało na przeszkodzie aby Kolegium we własnym zakresie dokonało ustalenia w tym przedmiocie, jednakże brak ten nie może być uznany za mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro niewyjaśnienie tej okoliczności nie stanowiło jedynego powodu uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 K.p.a.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, stanowisko Kolegium co do oceny ustalonych w zaskarżonej decyzji warunków dotyczących wysokości górnej krawędzi elewacji frontowych, jest zgodne z prawem. Niezależnie od uznania za trafne wywodów organu odwoławczego na tę okoliczność, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślenia wymaga, że konsekwencją uznania za zgodne z prawem stanowiska tego organu o tożsamości spraw rozstrzygniętych powyższymi decyzjami jest stwierdzenie istnienia związania organów orzekających w sprawie oceną prawną wyrażoną wyrokami WSA z dnia z dnia 30 czerwca 2011 r. uchylającego zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2009 i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 października 2008 r. Nr [...]. oraz w wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2013 r. oddalającym skargę kasacyjną nastąpiło, co trafnie zostało dostrzeżone przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W szczególności, skoro z decyzji organu I instancji wynika, że do ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowych na terenie inwestycyjnym przyjęto budynki mieszkalne wielorodzinne sąsiadujące z terenem inwestycyjnym pośrednio lub bezpośrednio dostępne z ulicy [...], kształtujące pierzeję tego odcinka ulicy; nie przyjęto budynków jednorodzinnych i o innej funkcji nie mogących stanowić odniesienia do planowanej zabudowy, to trafne jest stwierdzenie Kolegium, że wybiórczo przyjęto do analizy wysokości elewacji frontowych 9 działek zabudowanych budynkami wielorodzinnymi, podczas gdy faktycznie obszarem analizowanym zostało objętych 900 działek sąsiednich o różnej zabudowie .
Takie, jak dokonane przez organ I instancji w decyzji, ustalenie wysokości elewacji frontowych, zasadnie zostało ocenione przez organ odwoławczy jako sprzeczne jest z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003.r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), wydanego na podstawie art. 61 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przypomnieć wypada, że zagadnienie ustalenia wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej nowej zabudowy, było przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 419/11 stwierdzając w badanej sprawie administracyjnej naruszenie przepisu § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury, poprzez nie prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego, jednocześnie stwierdził naruszenie § 7 tego rozporządzenia "poprzez przedwczesne wyznaczenie górnej krawędzi elewacji frontowej nowej zabudowy". Naczelny Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2290/11 skargi kasacyjne od powyższego wyroku WSA, stwierdził, że "ścieśniająca wykładnia przepisu art.61 ust. 1 pkt 1 ustawy, według której decyzja o warunkach, zabudowy oparta byłaby na analizie pewnej "podprzestrzeni" o jednorodnym zagospodarowaniu stanowiącej wzorzec dobrego sąsiedztwa, jest niedopuszczalna w świetle zasady swobody gospodarowania terenem, którą normuje przepis art. 6 ust.2 pkt 1 ustawy", co trafnie podkreśliło SKO w uzasadnieniu obecnie zaskarżonej decyzji.
Rację ma zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując że sposób ustalenia przez organ pierwszej instancji wysokości elewacji frontowych nowej zabudowy tylko "w oparciu o zabudowę wielorodzinną pośrednio lub bezpośrednio dostępną z ul. [...], czyli w oparciu o analizę pewnej "podprzestrzeni" jest niedopuszczalny. Organy orzekające w badanej sprawie administracyjnej, podobnie jak i sąd orzekający w niniejszej sprawie, były bowiem związane na podstawie art. 184 w związku z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceną prawną wyrażoną w wyżej wskazanym wyroku NSA. Wszelkie zatem wywody przedstawione w skardze w kwestii "działki sąsiedniej" i "obszaru analizowanego" jako dokonane w oderwaniu od stanowiska zajętego już przez NSA w sprawie niniejszej inwestycji są w aktualnym stanie sprawy bezprzedmiotowe. W szczególności za chybione uznać trzeba twierdzenia i zarzuty skargi oparte na założeniu istnienia podstawy prawnej do dokonania takiej analizy zasady dobrego sąsiedztwa, w świetle której wystarczające jest stwierdzenie istnienia w obszarze analizowanym układu urbanistycznego korespondującego z zamierzeniem inwestycyjnym objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Prezentowany w skardze tok rozumowania byłby do przyjęcia tylko wówczas, gdyby z prawidłowo ustalonego obszaru analizowanego wynikało, że zawarta w nim zabudowa stanowi jednorodny układ urbanistyczny. Nie istnieje natomiast prawne uzasadnienie do ograniczenia, przy ustalaniu wysokości górnej krawędzi nowej zabudowy, analizy istniejącej zabudowy do jednego obszaru tworzącego urbanistyczną całość, w sytuacji gdy w obszarze analizowanym sąsiadują ze sobą co najmniej dwa różne układy urbanistyczne, tak jak występuje to w niniejszej sprawie.
W obszarze analizowanym, jak wynika to z zaskarżonej decyzji, wzdłuż ul. [...] istnieje zabudowa wielorodzinna, a od strony ul [...], przy której również planowany jest budynek wielorodzinny oraz wjazd na tę część zabudowy wielorodzinnej, podobnie jak i na południe od działek objętych wnioskiem (przy ul. [...]), występuje zabudowa jednorodzinna. Zabudowa ta, podobnie jak zabudowa jednorodzinna przy ul. [...] tworzy odrębny obszar urbanistyczny.
Zaznaczenia wymaga, że związanie organów wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dotyczy rodzaju inwestycji wskazanej przez inwestora, natomiast organ nie jest bezwzględnie związany poszczególnymi parametrami technicznymi obiektów budowlanych takimi jak wysokość budynku, ilość kondygnacji, linia architektoniczna, geometria dachu, które mogą być w decyzji o warunkach zabudowy ustalone w sposób odmienny od wniosku inwestora po uzyskaniu jego akceptacji (podobnie wyroki: NSA z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1639/06, LEX nr 413525, WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 777/08, LEX nr 519030).
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że nie naruszyło prawa Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję organu I instancji.
Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło