II SA/Sz 363/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-25
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry powinna być wymierzana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o grach hazardowych (100% przychodu), czy też na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (12 000 zł od każdego automatu)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry powinna być wymierzana na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a nie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 jest przepisem szczególnym (lex specialis) w stosunku do przepisu ogólnego art. 89 ust. 1 pkt 1 i ma pierwszeństwo zastosowania. Kluczowym faktem dla zastosowania sankcji jest urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.Stan faktyczny
Spółka została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry w okresie od lipca do listopada 2014 r., mimo cofnięcia jej zezwolenia na prowadzenie takiej działalności w lipcu 2014 r. Organy celne wymierzyły karę w wysokości 100% przychodu, opierając się na art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Spółka kwestionowała legalność decyzji, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące naruszenia prawa UE i Konstytucji RP z uwagi na brak notyfikacji przepisów, a także naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że kara powinna być wymierzona na innej podstawie prawnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 lutego 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 grudnia 2015 r. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 grudnia 2015 r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , decyzją z dnia 24.02.2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 14.12.2015 r. nr [...] , którą wymierzono [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w Warszawie (zw. dalej: Spółką), karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania bez zezwolenia gier hazardowych w okresie od dnia 23.07.2014 r. do dnia 28.11.2014 r. na automatach: [...] .
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia 3.02.2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] , udzielił Spółce na okres [...] lat, zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa [...].
W związku z naruszeniem warunków prowadzenia działalności, decyzją nr [...] z dnia 3.07.2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] , cofnął w całości udzielone Spółce zezwolenie. Powyższa decyzja została uznana za doręczoną Spółce w dniu 22.07.2014 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., zw. dalej: O.p).
W dniu 28.11.2014 r., funkcjonariusze Referatu Dozoru Urzędu Celnego
w [...] , przeprowadzili kontrolę w lokalu [...] w miejscowości [...] , podczas której sporządzono protokół przeszukania. W trakcie kontroli funkcjonariusze stwierdzili, że w ww. lokalu, wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 612 zw. dalej: u.g.h.), są urządzane gry hazardowe na dwóch automatach:[...] .
W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] postanowieniem z dnia 9.10.2015 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Spółce, kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W trakcie postępowania, zgromadzono dowody w postaci kserokopii miesięcznych informacji o osiągniętych przychodach z gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier [...] w miejscowości [...] , za okres od 03.2014 r. do 06. 2014 r.
Po zakończeniu postępowania, opisaną na wstępie decyzją nr [...] z dnia 14.12.2015 r., organ I instancji wymierzył Spółce
karę pieniężną z tytułu urządzania bez zezwolenia gier hazardowych w okresie od dnia 23.07.2014 r. do dnia 28.11.2014 r. na ww. automatach, w wysokości 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (art. 89 ust.1 pkt 1 i ust. 2 pkt.1 u.g.h.) tj: [...] zł.
Organ I instancji wskazał, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie, daje podstawy do stwierdzenia, że Spółka urządzała gry hazardowe w lokalu [...] w miejscowości [...], mimo tego, iż nie legitymowała się dokumentem
w postaci ważnego zezwolenia, który legalizowałby działania Spółki.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego w postaci:
- naruszenia fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych
w Traktacie z Lizbony zmieniających Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dniem 13 lutego 2007 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 203, poz. 1569),
- naruszenia art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów u.g.h., która została uchwalona
z pominięciem procedury notyfikacji,
2) prawa procesowego w postaci:
- naruszenia art. 128 oraz art. 220 § 1 oraz art. 239 a O.p. poprzez uznanie, że decyzja organu podatkowego wydana w pierwszej instancji, od której wniesiono odwołanie jest wykonalna,
- naruszenia art. 217 § 2 O.p., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Dodatkowo, Spółka wniosła o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadka ministra K.J. oraz funkcjonariuszy Urzędu Celnego na okoliczność ustalenia, że do niedawna działanie, za które została ukarana w przedmiotowej sprawie, było uznawane przez organy za w pełni legalne oraz na okoliczność wykazania, że Urząd Celny pobierał podatek od gier prowadzonych w lokalach, co do których rzekomo cofnięto zezwolenie.
Postanowieniem z dnia 24.02.2017 r., Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Rozpatrując sprawę w wyniku odwołania, Dyrektor Izby Celnej
w [...], nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i nie podzielił zarzutów w nim zawartych, wobec czego zaskarżoną decyzją z dnia 24.02.2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają zarówno przepisy u.g.h. jak odpowiednio przepisy O.p. Dodał, że ustawa o grach hazardowych - stan prawny na dzień kontroli, tj. 28.11.2014 r. - nie definiowała pojęcia przychodu, ani też nie odsyłała wprost do przepisów podatkowych, na gruncie których stosowane jest pojęcie przychodu, dlatego też zasadnym jest odwołanie się do znaczenia pojęcia "przychodu", na gruncie ustawy
z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. w Dz. U.
z 2014 r., poz. 851 ze zm.).
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że stwierdzony stan faktyczny niniejszej sprawy, podlega subsumcji pod normę prawną zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. podkreślając przy tym, iż każdy z wymienionych w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy czynów, powoduje powstanie odpowiedzialności administracyjnej
w postaci kary pieniężnej, przy czym w każdym przypadku wynosi ona 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h.).
W konsekwencji powyższego, dla gier urządzanych na automatach, przychodem będzie suma kwot uzyskanych z wymiany żetonów do gry lub wpłaconych do kasy
i zakredytowanych w pamięci automatu lub wpłaconych do automatów.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 23 § 1 pkt 1 O.p. W związku z powyższym, przychód Spółki winien być ustalony na podstawie dokumentacji prowadzonej przez Spółkę, a w przypadku jej braku, organ podatkowy może ustalić przychód za pomocą metod wskazanych w art. 23 § 1-3 O.p.
W celu ustalenia wysokości przychodu uzyskanego przez Spółkę w związku
z urządzaniem bez zezwolenia gier hazardowych na ww. automatach, organ odwoławczy dokonał analizy sporządzonych przez Spółkę, informacji o osiągniętych przychodach a następnie oceny możliwości wykorzystania wskazanych w art. 23 O.p. metod oszacowania podstawy opodatkowania.
W ocenie organu odwoławczego, żadnej z metod wskazanych
w art. 23 O.p. nie można zastosować, wobec czego zastosowano "inną" metodę oszacowania. Na podstawie danych wynikających ze złożonych przez Spółkę, miesięcznych informacji o osiągniętych przychodach z gier na automatach o niskich wygranych w punkcie [...] , obliczono sumę przychodów za okres od marca 2014 r. do czerwca 2014 r. na kwotę [...] zł, przy czym jak wskazał organ odwoławczy, brak jest dowodów, na podstawie których możliwe byłoby precyzyjne ustalenie dni, w których ww. lokal był otwarty. Dlatego też, dla celów ustalenia przychodu, przyjęto najbardziej korzystny dla Spółki, sposób obliczenia średniej stawki dziennej, tj. przyjęto, iż stacja paliw była otwarta we wszystkie dni, łącznie
z sobotami, niedzielami i dniami świątecznymi. Z powyższego obliczono, że suma dni, w których punkt gier był otwarty od marca 2014 r. do czerwca 2014 r. wynosi [...] , a średni przychód dzienny w powyższym okresie wynosił: [...] zł.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że w ww. punkcie gier, na automatach o niskich wygranych, w okresie od dnia 23.07.2014 r. do dnia 28.11.2014 r., Spółka urządzała bez zezwolenia, gry na automatach przez [...] dni. Następnie, dla wyliczenia przychodu we wskazanym okresie, dokonano pomnożenia ustalonej kwoty średniego dziennego przychodu przez liczbę dni
w których Spółka urządzała gry hazardowe bez zezwolenia, obliczając przychód na kwotę: [...] zł, co jest równoznaczne z wysokością kary pieniężnej, która wynosi 100% przychodu z urządzanej gry hazardowej.
Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko organu I instancji, że ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że Spółka urządzała gry hazardowe bez zezwolenia, a więc uzasadnione jest wymierzenie jej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, uznając je za nieuzasadnione.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, [...] Sp.
z o.o. w likwidacji, z siedzibą w Warszawie, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenia decyzji organu I instancji, stwierdzenia, że decyzje te nie podlegają wykonaniu oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Nadto, Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.191, art.128 i art. 220 §1 O.p. poprzez uznanie, że nieostateczna decyzja organu podatkowego o cofnięciu zezwolenia, wydana w pierwszej instancji jest natychmiast wykonalna pomimo tego, że nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności,2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 210 § 4 O.p., poprzez nierzetelne uzasadnienie zaskarżonej decyzji i nie odniesienie się ani jednym słowem do szeregu zarzutów zawartych
w odwołaniu.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca przedstawiła szeroką argumentację do ww. zarzutów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w [...] obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów
z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja administracyjna może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszone zostały przez organ przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a).
W myśl art. 134 p.p.s.a, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych
w skardze.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja wymierzająca Skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach tj: w lokalu [...] w miejscowości [...] , w kwocie [...] zł (tj: 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry).
Organy obu instancji, opierając się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych zgodnie uznały, iż Skarżąca urządzała gry na automatach: [...] w ww. lokalu, wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych tj. bez zezwolenia.
Organy celne odwołując się do informacji znanych im z urzędu wskazały,
że w dniu 3.02.2009 r. na podstawie decyzji nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] , udzielił Spółce na okres [...] lat, zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w [...] punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa zachodniopomorskiego. W związku jednak z naruszeniem warunków prowadzenia działalności określonej w ww. zezwoleniu oraz przepisach prawa, decyzją nr [...] z dnia 3.07.2014 r., Dyrektor Izby Celnej
w [...] , cofnął w całości udzielone Spółce zezwolenie. Decyzja ta została skutecznie doręczona w trybie art. 150 O.p. w dniu 22.07.2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru.
Decyzja ta wobec nie zaskarżenia, co wynika z informacji organu, Skarżący zaś poza powołaniem się na brak ostateczności decyzji nie wskazał na jakiekolwiek środki zaskarżenia, stała się decyzja ostateczną.
Stąd pomimo, że stanowisko organu co do dopuszczalności orzekania co do kary pieniężnej pomimo braku ostateczności decyzji o cofnięciu zezwolenia jest wadliwe, to w okolicznościach sprawy nie daje samoistnej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano m.in. art. 89 ust.1 pkt 1
i ust. 2 pkt 1 u.g.h., wymierzono karę pieniężną za okres 23.07. - 28.11.2014 r. Mając na uwadze decyzję z dnia 3.07.2014 r. o cofnięciu zezwolenia, w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji zatem Skarżąca nie posiadała zezwolenia na urządzanie gier, urządzała gry poza kasynem gry.
W ocenie Sądu, istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalność nałożenia kary pieniężnej na Skarżącą, w związku z urządzaniem gier na automatach bez zezwolenia, poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt.1 u.g.h..
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 u.g.h. (stan prawny na dzień kontroli tj: 28.11.2014 r.), urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność
w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 32 ust. 1). Natomiast w myśl art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.
Art. 4 ust. 2 u.g.h. stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o grach hazardowych, rozumie się przez to gry losowe, zakłady wzajemne i gry na automatach, o których mowa w art. 2.
Definicja gier na automatach została zawarta w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h., zgodnie z którym grami na automatach są gry na:
- urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości,
- urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowanych w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W świetle powyższego, istotą gier na automatach jest element losowości.
Z powołanych przepisów wynika zatem, iż urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zatem każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tą działalność wbrew przepisom u.g.h., a więc nielegalnie. Konsekwencje naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych zostały unormowane w art. 89 u.g.h.. Treść tego przepisu statuuje odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej, której podlega (zgodnie z ust. 1):
1. urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry;
2. urządzający gry na automatach poza kasynem gry;
3. uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.
W ust. 2 ww. przepisu określono wysokość kary pieniężnej wymierzanej
w przypadkach, o których mowa:
1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu, w rozumieniu odpowiednio przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych albo przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, uzyskanego z urządzanej gry;
2) w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu;
3) w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej.
Podkreślenia wymaga, że art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h, ustala sankcję finansową za urządzanie gier hazardowych, odnoszącą się do całego katalogu gier hazardowych, jednakże art. 89 ust. 1 pkt 2 zawiera regulację odnosząca się jedynie do urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Mamy tutaj do czynienia
z regulacją lex specialis przed lex generalis. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest normą szczególną (lex specialis) w stosunku do normy ogólnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h (lex generalis) i mieści się w jej zakresie. Gry na automatach są bowiem jedną z gier urządzanych wyłącznie na podstawie koncesji lub zezwolenia. Stosując zatem regułę pierwszeństwa lex specialis przed lex generalis do norm określonych w art. 89 u.g.h. w odniesieniu do gier na automatach urządzanych poza kasynem gry, stosować należy zawsze przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., a nie art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1.
W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że zarówno podmiot, który posiada koncesję na prowadzenie kasyna gry, ale jednocześnie urządza gry na automatach poza wskazanym w koncesji ośrodkiem gier, jak i podmiot który w ogóle nie posiada koncesji urządza gry na automatach w dowolnym miejscu, podlega karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy. Kluczowym jest bowiem to, że gry te są urządzane poza kasynem gry, a nie to, czy gry urządza podmiot posiadający stosowna koncesję.
Sąd wskazuje, iż powyższa kwestia była także przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i rozstrzygnięcia, które znalazło swój wyraz
w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Z uchwały tej wynika po pierwsze, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie
z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
Po wtóre, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Dokonując oceny korelacji art. 14 ust. 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., NSA wskazał, że
"w sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie".
W ocenie NSA, nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.
Podkreślenia wymaga, że z art. 269 § 1 p.p.s.a., wynika moc ogólnie wiążąca uchwał NSA, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również akceptuje argumentację podniesioną
w jej uzasadnieniu.
Niewątpliwie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Spółka urządzała gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. Jednocześnie bezsporne w sprawie jest, że Skarżąca urządzała te gry, poza kasynem gry,
w lokalu [...] w miejscowości [...] . Ustalenia organów w tym zakresie nie zostały zakwestionowane, ani tym bardziej skutecznie podważone przez Spółkę.
Za nieprawidłową uznać jednak należało dokonaną przez organy celne, kwalifikację deliktu popełnionego przez Skarżącą do art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. (urządzanie gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry)
i w rezultacie wymierzenie Skarżącej, kary pieniężnej w wysokości ustalonej zgodnie z art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h. (to jest w wysokości 100 % przychodu uzyskanego
z urządzanej gry).
Z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GPS 1/16 jasno wynika, że jedynym faktem prawotwórczym wymagającym ustalenia dla zastosowania sankcji finansowej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest okoliczność "urządzania gier na automatach poza kasynem". Zatem konieczność zastosowania do tak ustalonego stanu faktycznego art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest przesądzona i nie budzi już żadnych wątpliwości.
Skoro zatem przeprowadzona w sprawie ocena potwierdziła, że istniały podstawy faktyczne i prawne do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., to Sąd uznał, że na podstawie tych regulacji organy celne, nieprawidłowo nałożyły na Spółkę karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 2 pkt 1 u.g.h., to jest w wysokości 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry, w kwocie [...] zł.
Z tych względów, Sąd uznał za zasadne, uchylić zaskarżone decyzje jako wydane z naruszeniem prawa materialnego ( art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h.).
Nie mógł również zostać uwzględniony wniosek o stwierdzenie,
że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W aktualnym stanie prawnym taki skutek uwzględnienia skargi, powstaje
z mocy prawa, co wynika z art. 152 p.p.s.a., stosownie do którego w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku chyba, że sąd postanowi inaczej. Brak jest zatem podstaw do zawarcia takiego orzeczenia w wyroku.
Rozpatrując sprawę ponownie organ celny zobligowany będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania, co do dalszego postępowania.
Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw.
z art. 135 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło