II SA/Sz 365/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 87 ust.1,art. 92 a ust.1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012r., poz. 1256), art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370, s. 8), uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] w całości i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że za stwierdzone naruszenia, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, nałożył na D. M. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł. Uzasadniając decyzję organ II instancji wskazał, że podczas kontroli w dniu [...] r. samochodu ciężarowego marki [...] , kierowanego przez D. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: M. D., stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Naczelnik Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] r. nałożył na wyżej wskazanego przedsiębiorcę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł (w tym: za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji [...] zł w oparciu o lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące [...] zł w oparciu o lp. 6.1.1 ww. załącznika nr 3). Nie zgadzając się z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem D. M. wniósł od niego odwołanie, zarzucając naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Odwołujący się stanął na stanowisku, że kara pieniężna nie powinna zostać nałożona, ponieważ został już ukarany przez inny uprawniony organ, tj. sąd poprzez nałożenie na niego za czyn z dnia [...] r. kary grzywny w wysokości [...] zł. Ponadto podniósł, że zaskarżoną decyzją wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł w sytuacji, gdy z obowiązującego od dnia 1 stycznia 2012 r. artykułu 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wynika, że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...] zł. Postanowieniem nr [...] r., Naczelnik Urzędu Celnego, powołując się na art. 111 § 1a K.p.a., uzupełnił rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] r. w ten sposób, że na pierwszej stronie w sentencji decyzji, w miejsce zapisu o treści: "[...] zł" wprowadził zapis o treści: "[...] zł". Dyrektor Izby Celnej rozpatrując wniesione odwołanie wskazał, że w sprawie był wykonywany transport drogowy, na wykonywanie którego - w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - wymagane jest posiadanie licencji, której przedsiębiorca nie posiadał. Ponadto w ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że pojazd, którym wykonywany był transport drogowy przez stronę, powinien być wyposażony w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, skoro przewóz nie mieści się w wyłączeniach spod stosowania rozporządzenia nr 3821/85 nakładającego obowiązek posiadania w pojeździe urządzenia rejestrującego. Organ II instancji podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji organu I instancji, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wymierzenie kary pieniężnej, jednakże mając na uwadze treść przepisu art. 92a ust. 2 ustawy zgodnie z którym, suma kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli nie może być wyższa niż [...] zł, uznał za zasadne uchylenie decyzji z dnia [...] r. nakładającej na stronę łączną karę w wysokości [...] zł i orzeczenie co do istoty poprzez obniżenie łącznej kary pieniężnej. Odnosząc się do kwestii postanowienia z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że postanowieniem tym organ I instancji nie dokonał uzupełnienia wydanej przez siebie decyzji, ale jej zmiany, skoro skorygował sumę nałożonych na przedsiębiorcę kar pieniężnych. Takie działanie pozostaje w sprzeczności z art. 111 K.p.a., w związku z tym należało uchylić wadliwe postanowienie. Orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub odmowie jej uzupełnienia nie ma bytu samodzielnego, a pozostaje częścią aktu, który został zaskarżony i dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym. Rozważając możliwość odstąpienia od nałożenia na stronę kary pieniężnej, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Brak licencji i niewyposażenie pojazdu w wymagane urządzenia nie można bowiem uznać za zdarzenia nieprzewidywalne ani za zdarzenia, na które osoba wykonująca transport drogowy nie miała wpływu, skoro przedsiębiorca powinien znać przepisy prawa obowiązującego w tym zakresie. Decyzja KMP z dnia [...] r., którą to umorzono postępowanie prowadzone w sprawie naruszeń w postaci braku licencji oraz urządzenia rejestrującego nie potwierdza, że podmiot wykonujący transport nie jest zobligowany do posiadania licencji oraz tachografu. Również fakt, że pojazd przechodził przeglądy rejestracyjne, nie jest dowodem na to, że w pojeździe nie musi być zainstalowane urządzenia rejestrujące, skoro tachograf nie stanowi niezbędnego wyposażenia pojazdu, które podlega badaniu technicznemu przez diagnostę. Dyrektor nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym wskazując, że prowadzenie postępowania karnego, w którym nakładana jest kara grzywny nie ma wpływu na prowadzenie postępowania administracyjnego. Odstąpienie od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, bądź umorzenie postępowania wszczętego w tej sprawie może mieć miejsce, w świetle powołanego przepisu, gdyby podmiot wykonujący przewóz drogowy wykazał, że za stwierdzone naruszenia została już na niego nałożona w drodze decyzji administracyjnej kara pieniężna. Tymczasem sąd nakładając karę grzywny nie orzeka w drodze decyzji administracyjnej. Nie można zatem przyjąć, że wymierzenie D. M. przez Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym z dnia 12 października 2011 r. kary grzywny w wysokości [...] zł wypełnia dyspozycję art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję D. M. zarzucił obu decyzjom rażące naruszenie prawa materialnego art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego, nałożenie na niego kary grzywny za czyn z dnia [...] r. przez Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 12 października 2011 r., wbrew sugestiom organu odwoławczego, wypełnia dyspozycję wynikającą z art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy przepisu, obligującą organ administracyjny do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadku, gdy za stwierdzone naruszenie została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Przepis ten nie wskazuje bowiem, aby nałożona wcześniej kara miała być karą pieniężną nałożoną w drodze decyzji administracyjnej, tak więc interpretacja przyjęta przez organ odwoławczy nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Skarżący podniósł, że w sprawie miało zatem miejsce "dwukrotne" ukaranie, którego ustawa wprost zabrania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Rozpatrując sprawę, w świetle powołanego wyżej kryterium legalności, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012, poz. 1256), dalej zwana "ustawą", zgodnie z którym: podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł za każde naruszenie. Powyższe unormowanie reguluje kwestie odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, tj. przewoźnika drogowego lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy, jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym, za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu, wynikających z przepisów ustawy jak i rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31 grudnia 1985 r., str. 21). Niewątpliwie do obowiązków podmiotu wykonującego transport drogowy należy, w myśl art. 5 ust. 1 ustawy, legitymowanie się licencją, a więc decyzją administracyjną uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego oraz stosownie do art. 3 ww. rozporządzenia nr 3821/85, wyposażenie pojazdu w urządzenie rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (tzw. tachograf). W niniejszej sprawie okolicznością niekwestionowaną jest to, że w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] r. kontroli samochodu ciężarowego, kierowanego przez skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą, stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, na który składa się: protokół przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia, protokół kontroli, zaświadczenie Prezydenta Miasta o niefigurowaniu skarżącego w rejestrze uprawnień transportowych, informacja z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego potwierdzająca fakt niewydania skarżącemu licencji. Przy czym brak jest podstaw do przyjęcia, aby wykonywany w dniu kontroli transport drogowy był zwolniony od obowiązku posiadania licencji, czy wyposażenia pojazdu w tachograf. Tak więc okoliczności faktyczne, od których spełnienia, uwarunkowane jest wymierzenie kary pieniężnej zostały w sposób prawidłowy ustalone przez organy orzekające w sprawie. Nie budzi również wątpliwości prawidłowość wyliczonej kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych naruszeń. Jak wynika z przepisów ustawy, wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego nie została pozostawiona uznaniu organów. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 6 ustawy, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Stosownie do treści punktu 1.1 załącznika nr 3 do ustawy, wysokość kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji - wynosi [...] zł, zaś w pkt 6.1.1 ww. załącznika karę za wykonywanie przewozu drogowego niewyposażonego w urządzenia rejestrujące lub cyfrowe urządzenia rejestrujące określono na poziomie [...] zł. Przy czym należy zaznaczyć, że organ II instancji zgodnie z prawem skorygował decyzję organu I instancji co do wysokości łącznej kary pieniężnej, prawidłowo obniżając ją z kwoty [...] zł na [...] zł w oparciu o przepis art. 92a ust. 2 ustawy drogowej, w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 244, poz. 1454). W świetle podniesionych w skardze i w odwołaniu zarzutów przyjąć należy, że spór między stronami dotyczy możliwości zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy. W myśl tego przepisu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Skarżący stoi na stanowisku, że wymierzenie w stosunku do niego kary grzywny przez sąd powszechny za czyn mający miejsce w dniu [...] r. stanowi sytuację opisaną w tym przepisie, co uniemożliwia nałożenie na niego kary pieniężnej. Z kolei organ odwoławczy wywiódł, że wydanie wyroku nakazowego nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż odnosi się on tylko do sytuacji, gdy na podmiot wykonujący przewóz drogowy została nałożona wcześniej kara w drodze decyzji administracyjnej. Powyższe wskazuje, że u podstaw tego sporu leży odmienna interpretacja art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc zasadniczo problem sprowadza się do sposobu rozumienia tego unormowania. Jak słusznie podniósł skarżący, w trybie omawianego przepisu nie jest możliwe wymierzenie kary pieniężnej, gdy za stwierdzone naruszenie została już wcześniej nałożona kara. Jednakże nie chodzi tu o jakiekolwiek uprzednie ukaranie, tylko o nałożenie kary przez uprawniony podmiot. Należy zwrócić jednakże uwagę, że ustawodawca tym uprawnionym podmiotem uczynił organ. Powyższe wynika wprost z przepisu, w którym mowa jest o "uprawnionym organie", przez co, zdaniem Sądu, należy rozumieć uprawniony organ administracji publicznej. Zwrot "uprawniony organ" oznacza, że nałożenie kary na podmiot wykonujący przewóz drogowy musi mieścić się w jego kompetencjach. Tak więc, tylko nałożenie kary przez organ administracji publicznej, o ile nastąpiło w ramach przysługujących mu uprawnień, zwalnia z ponownego nałożenia kary w trybie art. 92a ust. 1 ustawy. Wprawdzie do kompetencji sądu rejonowego należy orzekanie o nałożeniu środka karnego w postaci grzywny za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o czym stanowi art. 92 ust. 1 ustawy, nie mniej jednak sąd powszechny nie stanowi organu administracji publicznej. Z tych też względów nieuzasadnione jest rozszerzanie zastosowania omawianego przepisu na sytuację, w których to sąd, a nie organ wymierzył wcześniejszą karę. Unormowanie art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 92a ust. 1, wobec tego nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. W kontekście powyższych rozważań, uznać należy, że celem tej regulacji jest zapobieżenie sytuacji, w której dany podmiot mógłby ponosić podwójną administracyjną odpowiedzialność, poprzez ponowne ukaranie za ten sam czym przez organ administracji publicznej. Nie sposób dopatrywać się w omawianym unormowaniu, jak to czyni skarżący, przepisu regulującego kwestię zbiegu odpowiedzialności karnej oraz odpowiedzialności administracyjnej. Podkreślenia wymaga, że wzajemne relację normatywne pomiędzy karą grzywną wymierzaną przez sąd powszechny w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, a administracyjną karą pieniężną nakładaną przez organ administracji publicznej, reguluje przepis art. 92a ust. 5 ustawy zgodnie z którym, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 października 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 483/12, lex 1248684). W kontekście powyższych rozważań, podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że fakt ukarania skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 12 października 2011 r.za to, iż w dniu [...] r. nie posiadał i nie okazał na żądanie funkcjonariusza celnego wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenia rejestrujące, nie stanowi okoliczności z art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy, warunkującej zaniechanie przez właściwy organ wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Niezależnie od powyższego nadmienić należy, że wyżej wskazany wyrok sądu powszechnego pozostaje bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji również i z tego względu, że brak jest w ustawie unormowania wyłączającego odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, w przypadku, gdy za naruszenie została już wymierzona wyrokiem sądu powszechnego kara grzywny. Innymi słowy rzecz ujmując, ukaranie środkiem karnym nie wyklucza możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Brak jest zatem możliwości odstąpienia od wydania decyzji w trybie art. 92a ust. 1 ustawy tylko dlatego, że osoba fizyczna została wcześniej ukarana grzywną. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w skardze, ani w żaden inny sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.