II SA/Sz 365/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania za niezasadne postanawia: odrzucić skargę. R. P. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zażalenie na bezczynność Urzędu Miasta w S., wyrażającą się w niezajęciu stanowiska w przedmiocie posiadania przez niego statusu najemcy lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że w dniu 4 maja 1977 r. otrzymał decyzję o przydziale opisanego wyżej lokalu mieszkalnego. Osobami uprawnionymi do zamieszkiwania wspólnie z nim w tym lokalu byli żona – J. P. oraz dzieci – M. P. i J. P. Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r. zwrócił się do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej [...] z zapytaniem dotyczącym jego uprawnień do tego lokalu, ponieważ nigdy decyzja ta nie została uchylona. W odpowiedzi został poinformowany, że od 1983 r. jedynym najemcą lokalu była J. P., a na dzień dzisiejszy mieszkanie to stanowi własność osób trzecich. Nadto wskazano, że nie widnieje on w ewidencji jako osoba uprawniona do przebywania w tym lokalu. Skarżący wskazał, że w jego ocenie został bezprawnie pozbawiony tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...], bowiem nigdy nie zrzekł się prawa do tego lokalu i wniósł o wyjaśnienie tej sprawy i przywrócenie stanu prawnego sprzed 1983 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. uznało zażalenie za niezasadne. Opierając swoje ustalenia na dokumentach załączonych przez Burmistrza Miasta S. do odpowiedzi na zażalenie, Kolegium stwierdziło, że R. P. pierwsze pismo w tej sprawie złożył w dniu [...]. Odpowiedzi na to pismo udzielił Zakład Gospodarki Komunalnej [...]. R. P. jeszcze kilkakrotnie zwracał się o wyjaśnienia dotyczące lokalu zarówno do Burmistrza Miasta S., jak i do Zakładu Gospodarki Komunalnej [...] i za każdym razem uzyskiwał odpowiedź sprowadzającą się do stwierdzenia, ze opuszczając w [...] r. mieszkanie przy ul. [...] i przemeldowując się do lokalu przy ul. [...], a następnie w [..]r. do lokalu przy ul. [...] w S. miał zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Z tych względów głównym najemcą lokalu przy ul. [...] została jego była żona J. P. Okoliczności te skutkowały tym, że skarżący automatycznie utracił prawo do lokalu. Skarżący informowany był również o tym, że w sprawie ustalenia prawa do lokalu może wystąpić na drogę postępowania sądowego. Burmistrz Miasta S. przekazując zażalenie R. P. poinformował również, że uprzednio złożył on do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność w tożsamej sprawie, jednak została ona odrzucona z uwagi na fakt, iż uprzednio nie wyczerpał przewidzianych ustawą środków zaskarżenia. W tych okolicznościach organ uznał, iż brak jest podstaw do wywodzenia, że Burmistrz Miasta S. pozostawał w bezczynności, co stało się podstawą uznania zażalenia za niezasadne. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., doręczone skarżącemu w dniu 3 marca 2016 r. zawierało pouczenie, iż na postanowienie zażalenie nie przysługuje i nie podlega ono zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednocześnie organ pouczył skarżącego, że może wnieść skargę na działanie organu I instancji na podstawie art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a. R. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. powielając argumentację zawartą w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z powodu niedopuszczalności zaskarżenia postanowienia z dnia [...]r. wskazując, że R. P. został prawidłowo pouczony o przysługujących mu środkach prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem skargi R. P. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność Burmistrza Miasta S. z niezasadne. Dokonując oceny zasadności skargi, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy jest ona dopuszczalna. Wskazać zatem należy, że przewidziana w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej "K.p.a." instytucja zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność stanowi środek dyscyplinujący, którego celem jest spowodowanie załatwienia sprawy w wyznaczonym przez organ wyższego stopnia terminie. Przepisy nie określają terminu do wniesienia zażalenia na bezczynność, co oznacza, że może ono zostać wniesione w każdym czasie, przy założeniu, że sprawa, której dotyczy nie została przez organ załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 i 36 K.p.a. Przepisy K.p.a. nie przewidują formy rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ wyższego stopnia na skutek wniesienia zażalenia na bezczynność, przyjmuje się jednak, że formą właściwą jest postanowienie, na które nie służy stronie zażalenie. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/13, dostępne w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożenie zażalenia na bezczynność organu otwiera natomiast drogę do złożenia skargi na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a jego wniesienie jest warunkiem koniecznym dla skutecznego zaskarżenia bezczynności organu do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 52 § 1 P.p.s.a. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność nie jest wymagane rozpoznanie zażalenia przez organ wyższego stopnia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sprawach dotyczących bezczynności istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 k.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie zażalenia, przed wniesieniem skargi wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (por. wyroki WSA w Łodzi z 16 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 119/15, WSA w Szczecinie z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 111/13, postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 1083 /14). Art. 52 § 1 P.p.s.a. nie nakłada na stronę obowiązku oczekiwania na odpowiedź organu, do którego złożone zostało zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., co oznacza, że istotnym jest samo wyczerpanie przewidzianego przepisami środka zaskarżenia. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący R. P. składał już skargę na bezczynność Burmistrza Miasta S. do tutejszego sądu i nie wykazał wówczas, że wyczerpał środki zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Skarga R. P. na bezczynność Burmistrza Miasta S. w sprawie II SAB/Sz 142/15 została postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r. odrzucona. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał skarżącemu, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie procedury zażalenia określonej w K.p.a. Skarżący złożył zatem zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., a następnie, pomimo pouczenia, iż zażalenie na wydane przez ten organ postanowienie nie przysługuje, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarga R. P. okazała się zatem niedopuszczalna, bowiem jak już wyżej wspomniano zażalenie na postanowienie w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność za niezasadne skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne, która to sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Na marginesie jednak sąd zwraca uwagę, że odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie zamyka skarżącemu drogi do wniesienia do sądu skargi na bezczynność, bowiem po pierwsze wyczerpał on środek zaskarżenia, a po wtóre wniesienie skargi w takim przypadku nie jest ograniczone żadnym terminem. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skargę odrzucił.