II SA/Sz 378/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-06-12
Skład orzekający: Maria Mysiak, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy prawne do wyłączenia sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego od rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę zarzuty strony skarżącej dotyczące ich bezstronności i rzetelności procesu?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony, ponieważ nie stwierdzono istnienia przesłanek obligatoryjnego wyłączenia z mocy prawa (art. 18 P.p.s.a.) ani okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w danej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Zarzuty strony skarżącej opierały się na subiektywnych odczuciach i ocenach działań sędziów w innych sprawach, a nie na obiektywnych dowodach wskazujących na brak bezstronności.Stan faktyczny
Strona skarżąca R. S. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) Grzegorza Jankowskiego i Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę wyłączenia wskazano stosowanie przez sędziego Jankowskiego 'omnipotencji władczej państwa totalitarnego' oraz naruszenie zasad sprawiedliwego procesu, a także negatywny stosunek sędziego do osoby skarżącego. W odniesieniu do sędzi Makowskiej, skarżący powołał się na okoliczności wskazane we wniosku o sprostowanie protokołu oraz na oświadczenie sędzi z poprzedniej sprawy. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku przesłanek do wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzena Iwankiewicz sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Grzegorza Jankowskiego i sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić wniosek o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów.
Na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. R. S. złożył pisemny wniosek
o wyłączenie sędziego NSA Grzegorza Jankowskiego oraz sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Jako podstawę wyłączenia skarżący wskazał stosowanie przez sędziego NSA Grzegorza Jankowskiego w sprawach o sygnaturach akt SA/Sz 2337/02 i SA/Sz 1777/02 omnipotencji władczej funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego oraz naruszenie podstawowej zasady konstytucyjnej do sprawiedliwego, uczciwego, przejrzystego i rzetelnego procesu. Ponadto wyjaśnił, że wątpliwości co do bezstronności sędziego wywołuje fakt negatywnego stosunku sędziego do osoby skarżącego, które miało miejsce w toku prowadzonych rozpraw w powyższych sprawach.
Precyzując przesłanki wyłączenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej, R. S. wyjaśnił, że okoliczności i fakty stanowiące podstawę do wyłączenia ww. sędziego zostały wskazane we wniosku o sprostowanie i uzupełnienie protokołu posiedzenia Sądu z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. II SA/Sz 345/11, nadto wynikają one z oświadczenia sędziego NSA Elżbiety Makowskiej z dnia 8 lutego 2012 r. załączonego do akt sprawy II SA/Sz 345/11. W ocenie R. S., ww. oświadczenie w zakresie wskazania w nim, że skarżący przyjmuje rolę przewodniczącego dyktując co zaprotokołować i jakie czynności podjąć i w którym momencie, wymaga uzupełnienia przez sędziego poprzez: szczegółowe odniesienie się do okoliczności, faktów i zachowań strony we wszystkich sprawach go dotyczących, w których sędzia NSA Elżbieta Makowska uczestniczyła oraz wykazanie, że podczas procesu sądowego sędzia stosowała art. 19, 20 § 2, 106 § 1 i § 2, 109, 110 i 111 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu 23 maja 2014 r. oraz w dniu 27 maja 2014 r. sędzia NSA Elżbieta Makowska oraz sędzia NSA Grzegorz Jankowski złożyli do akt sprawy oświadczenia,
z których wynika, że nie istnieją przesłanki wymienione w art. 18 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w sprawie.
Dodatkowo sędzia NSA Elżbieta Makowska dodała, że prawdą jest, iż złożyła oświadczenie w sprawie II SA/Sz 345/11, na które powołuje się skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r. , sygn. akt SK 19/02, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 67).
W art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", enumeratywnie wskazano przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego
z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności.
Natomiast w art. 19 P.p.s.a. przewidziano, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie istnieją powody obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów w trybie art. 18 P.p.s.a. jak również brak okoliczności uzasadniającej zastosowanie art. 19 P.p.s.a.
Z oświadczeń złożonych przez sędziego NSA Grzegorza Jankowskiego oraz sędziego NSA Elżbietę Makowską wynika, że między wymienionymi sędziami,
a skarżącym nie zachodzi stosunek prawny lub osobisty, który mógłby mieć wpływ na orzekanie w sprawie, zaś kontakt ze skarżącym wynika wyłącznie z obowiązków sędziego związanych z rozpoznawaniem spraw, do których byli przydzieleni. Wyjaśnienia te nie budzą żadnych wątpliwości w świetle materiału znajdującego się
w aktach spraw, a skarżący w uzasadnieniu wniosków o wyłączenie sędziego nie podał, ani nie udowodnił żadnych okoliczności, które podważałaby wiarygodność tych wyjaśnień.
Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Przy czym wątpliwość ta musi być realna, a nie potencjalna. Przytaczane przez skarżącego okoliczności są jedynie subiektywnymi odczuciami
i ocenami działań podejmowanych przez objętych wnioskiem sędziów. Fakt podejmowania przez sędziego NSA Grzegorza Jankowskiego czy sędziego NSA Elżbietę Makowską w innej sprawie czynności niesatysfakcjonujących skarżącego nie stanowi powodu, który obiektywnie spowodowałby utratę zaufania co do bezstronności sędziego.
W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że nie można upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy z udziałem wnioskodawcy, z której przebiegu ten ostatni nie był zadowolony (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 234/12).
Wobec tego zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia rozprawy w sprawie w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 345/11 przez sędziego Elżbietę Makowską oraz w sprawach SA/Sz 2337/02 i SA/Sz 1777/02 przez sędziego Grzegorza Jankowskiego nie mogą przesądzać o zaistnieniu przesłanek wyłączenia sędziego.
Reasumując należy wskazać, że skoro skarżący nie wykazał przesłanek z art. 18 i 19 P.p.s.a, a przesłanki te nie wynikają z akt sprawy, to brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., wniosek R. S. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło