II SA/Sz 381/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. H. S. w dniu [...]r. złożyła wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego F. G. z lokalu mieszkalnego położonego w [...]przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia [...]r. dotyczącego podziału majątku wspólnego jest aktualnie "głównym najemcą mieszkania". Ponadto wyjaśniła, że F. G. otrzymał mieszkanie socjalne w [...]. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu F. G. z lokalu przy ulicy [...]w [...]na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm). Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wskazał, że z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że orzeczeniem Sądu nakazano F. G. opuszczenie przedmiotowego lokalu. Orzeczenie to zostało wykonane w dniu [...]r. w trybie czynności przymusowego opróżnienia lokalu mieszkalnego, w której uczestniczył F. G., co zostało potwierdzone w protokole eksmisji, a następnie wolny lokal przekazano H. S. Fakt opuszczenia przedmiotowego lokalu przez stronę potwierdza również wywiad środowiskowy z dnia [...]r. L. dz. [...], przeprowadzony przez Komendę Miejską Policji. F. G. otrzymał lokal socjalny w [...], jednakże nie zgłosił się w przepisanym terminie celem odbioru kluczy oraz podpisania stosownej umowy. Jako potwierdzające powyższe ustalenia organ wskazał na znajdujące się w aktach administracyjnych pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej z dnia [...]r. znak [...]oraz notatkę służbową z dnia [...]r. Prezydent Miasta ustalił również, że po wykonaniu eksmisji F. G. zamieszkiwał na działkach, a od [...]r. przebywał w Areszcie Śledczym, gdzie odbierał kierowaną do niego korespondencję i ustosunkowywał się do niej na piśmie, potwierdzając fakt, że sporne mieszkanie sąd przydzielił byłej żonie, a sam został z niego eksmitowany. Odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia [...]r. twierdzenia F. G., że nie uczestniczył w czynnościach komorniczych organ wskazał, że przeczy temu treść protokołu sporządzonego przez komornika sądowego. W ocenie organu opuszczenie lokalu przez F. G. stanowiło o spełnieniu przesłanki wyrażonej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a zatem wydanie decyzji o wymeldowaniu zapobiegało utrzymaniu fikcji rejestracji meldunkowej. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył F. G. opisując w nim swoją sytuację osobistą spowodowaną postępowaniem byłej żony oraz kłopoty materialne. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ Wojewoda na wstępie przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazując przy tym, że organ prowadzący postępowanie o wymeldowanie rozpatruje sprawę wyłącznie pod kątem wystąpienia przesłanki określonej w tym przepisie. Wojewoda wyjaśnił, że bez znaczenia dla wydania merytorycznej decyzji ma sytuacja majątkowa, zdrowotna czy też mieszkaniowa, w jakiej znajduje się osoba, która ma zostać wymeldowana. Jedyne znaczenie ma ustalenie, czy osoba, wobec której toczy się postępowanie o wymeldowanie opuściła lokal, z którego ma zostać wymeldowana. Organ odwoławczy powołując się na takie zebrane w sprawie dowody jak: protokół dokonania czynności opróżnienia lokalu sporządzony przez Komornika Sądowego z dnia [...]r., wyjaśnienia stron postępowania, pismo z Komendy Miejskiej Policji z dnia [...]r., wyjaśnienia H. S. z dnia[...]r., pisemne oświadczenia F. G. stwierdził, że F. G. nie mieszka w lokalu przy ulicy [...]w [...], z którego został eksmitowany. W ocenie tego organu fakt przeprowadzenia eksmisji F. G. z miejsca stałego pobytu, stanowi dowód na okoliczność opuszczenia przedmiotowego lokalu, a zatem stanowi podstawę uzasadniającą wymeldowanie strony. Na tę okoliczność Wojewoda przytoczył wyrażony w orzecznictwie pogląd, że dokonanie eksmisji osoby z lokalu oznacza, że taka osoba od dnia wykonania wyroku eksmisyjnego spełnia przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, choćby nie z własnej woli przebywała poza przedmiotowym lokalem. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że zaistniały przesłanki wymeldowania. Kwestionując rozstrzygnięcie organu drugiej instancji F. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie opisując w niej swoją sytuację osobistą, która –w jego przekonaniu doprowadziła do utraty przezeń prawa do mieszkania. Skarżący podniósł między innymi, że wyrok orzekający rozwód zapadł pod jego nieobecność, z kolei wyrokiem w sprawie o sygn. akt [...]sąd oddalił wniosek o eksmisję skarżącego, następnie wyrokiem [...]sąd oddalił "przywrócenie posiadania". W dalszej części skargi F. G. podał, że w dniu [...]r. komornik sądowy przeprowadził czynności polegające na wywiezieniu jego rzeczy na wysypisko śmieci. Skarżący wskazał również na fakt odbywania aresztu w okresie [...]r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyznaczony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu [...]r. oświadczył, że popiera skargę oraz wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na to, że przed sądem cywilnym toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania o podział majątku, a w prokuraturze toczy się postępowanie o fałszowanie dokumentów. Jeśli w wyniku tych postępowań okazałoby się, że orzeczony zostanie inny podział majątku, oraz że dotychczasowe postępowania oparte były na sfałszowanych dokumentach, to przy uwzględnieniu, że protokół eksmisji nie jest podpisany, wyżej wskazane okoliczności mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie wskazano zamiaru skarżącego opuszczenia lokalu. Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) który stanowi, że: "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". W świetle powyższego przepisu, zasadniczą kwestią w przypadku orzekania w przedmiocie wymeldowania jest zatem ustalenie faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego (lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące) przez osobę bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy posiada ona tytuł prawny do lokalu, bądź takie prawo utraciła. Pobytem stałym, jak stanowi to art. 6 ust. 1 ustawy, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wprawdzie art. 15 ust. 2 exspressis verbis tego nie stanowi, jednakże przesłankę opuszczenia miejsca pobytu stałego wyczerpuje tylko takie opuszczenie, które ma charakter dobrowolny, lub które ze względu na towarzyszące mu okoliczności uznawane jest za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu bez wymeldowania się. Zgodnie z art. 9 ust. 2 b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. W świetle powyższych przepisów oczywiste jest, że dla merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania nie ma znaczenia sytuacja majątkowa, zdrowotna oraz mieszkaniowa, w jakiej znajduje się osoba, która ma zostać wymeldowana, co trafnie podniosły organy obu instancji. Dlatego zarzuty i wywody skargi eksponujące sytuację osobistą skarżącego są bezprzedmiotowe dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Istotne jest natomiast czy ustalone w zaskarżonej decyzji fakty dotyczące opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania dały podstawę do przyjętej przez organy obu instancji oceny prawnej prowadzącej do jego wymeldowania. W przekonaniu Sądu, zasadnie organy orzekające w sprawie powołały się w tym względzie na prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia[...]r., w sprawie o sygn. akt [...]nakazujące F. G. by opuścił, opróżnił i wydał H. S. lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ulicy [...]w [...]. Odnośnie do przytoczonego w ślad za orzecznictwem poglądu, że "dokonanie eksmisji osoby z lokalu oznacza, że taka osoba od dnia wykonania wyroku eksmisyjnego spełnia przesłankę opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych" należy wskazać, że co prawda postanowienie orzekające podział majątku wspólnego między rozwiedzionymi małżonkami, zawierające nakaz opuszczenia mieszkania przez jednego z nich nie jest tożsame z wyrokiem orzekającym eksmisję jednego z małżonków, niemniej jednak powołane postanowienie zostało wykonane przez komornika sądowego w drodze czynności – przymusowego opróżnienia lokalu w oparciu o tytuł wykonawczy. Wobec tego biorąc pod uwagę, że konsekwencją wykonania powołanego postanowienia było opuszczenie przez F. G. dotychczasowego miejsca pobytu stałego należy stwierdzić, że organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że stanowi ono opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, gdyż wymeldowanie jak i zameldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu, bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymeldowania osoby, której prawomocnym orzeczeniem nakazano opuszczenie lokalu jest bowiem zasadne zarówno wówczas, gdy orzeczenie zostanie wykonane dobrowolnie przez zobowiązanego jak i w przypadku, gdy zostanie wykonane w drodze egzekucji /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 459/07, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl /. Wobec wniosku pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego należy wyjaśnić, że sądowa kontrola legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny ustalony przez organ administracji publicznej istniejący w dacie decyzji ostatecznej. Zgodnie zaś z treścią art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) prawomocne orzeczenie sądu opatrzone klauzulą wykonalności w przedmiocie podziału majątku wspólnego, nakazujące F. G. opuszczenie, opróżnienia i wydania lokalu – wiąże nie tylko sąd który je wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe. Sąd administracyjny nie ma zatem uprawnień do weryfikacji legalności wskazanego orzeczenia sądu powszechnego, jak również organy administracji nie mają podstaw do oceny jego zgodności z prawem. Jak wynika z treści pism strona skarżąca nie kwestionuje ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, polegającego na stwierdzeniu niezamieszkiwania skarżącego w lokalu nr [...] położonego w budynku przy ulicy [...] w [...], od czasu wykonania przedmiotowego orzeczenia. Natomiast jej zamiarem jest jedynie wzruszenie orzeczenia sądu powszechnego wydanego w przedmiocie podziału majątku wspólnego oraz zgłoszenie zastrzeżeń dotyczących legalności sposobu protokolarnego utrwalenia czynności komornika sądowego. W takiej zaś sytuacji, Sąd nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności stanowiących wskazaną w art. 125 § 1 pkt 1 ( jaki pkt 2 ) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego. W przypadku zaistnienia wskazanych we wniosku pełnomocnika, a oczekiwanych przez skarżącego rozstrzygnięć w zainicjowanych przezeń postępowaniach cywilnych i karnych, stronie przysługiwało będzie prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o wymeldowaniu. W aktualnym jednak stanie faktycznym sprawy nie ma podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Reasumując, zdaniem Sądu organ drugiej instancji prawidłowo ocenił zebrane dowody, w oparciu o które dokonał trafnych ustaleń faktycznych oraz do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy prawa, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).