II SA/Sz 392/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Uczelnianej Komisji do spraw Pomocy Materialnej z dnia [...] Nr [...] przedmiocie stypendium socjalnego p o s t a n a w i a ustanowić adwokata. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. T. na decyzję Uczelnianej Komisji do spraw Pomocy Materialnej Uniwersytetu z dnia [...] w przedmiocie stypendium socjalnego. W dniu [...] r. skarżący złożył w biurze podawczym Sądu, wniosek, uzupełniony na wezwanie Sądu w dniu [...] r. wypełnionym urzędowym formularzem PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z akt sprawy oraz z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że T. T. jest studentem studiów dziennych i obecnie mieszka czasowo [...] . Skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców. Oprócz T. T. na utrzymaniu rodziców pozostaje jego siostra, uczennica technikum. Źródłem utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego jest renta ojca skarżącego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Jak zauważył skarżący, powyższa kwota nie wystarcza na utrzymanie rodziny. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżący wskazał również, że jest zadłużony z tytułu wynajmu kwatery. Ponadto zwrócił uwagę na koszty, jakie ponosi z tytułu dojazdu z uczelni do domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego, w którym złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy, związany jest z wydaniem decyzji w sprawie stypendium socjalnego. W tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 239 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec korzystania przez T. T. z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, na mocy art. 239 pkt 1 lit a P.p.s.a., nie ma potrzeby, aby potwierdzać to uprawnienie w dodatkowy sposób tj. w postaci orzeczenia sądu. Z tych względów, Sąd odstąpił od wydania orzeczenia rozstrzygającego w tej części przedmiotowego wniosku, czyli zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Dodać także należy, że osobie korzystającej z powołanego ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, przysługuje również możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (art. 262 P.p.s.a). Odnosząc się do oceny zasadności wniosku skarżącego w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata, tytułem wstępu wskazać należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną, dla których pozyskanie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (patrz postanowienie NSA z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OZ 759/11, opubl. w LEX nr 964732). W przedmiotowej sprawie Sąd poddał ocenie informacje prezentowane przez T. T. we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz uwzględnił dane wynikające z innych dokumentów znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy. Biorąc pod uwagę, że skarżący nie uzyskuje dochodu, gdyż pobiera naukę na studiach dziennych i ponosi koszty najmu kwatery, nie ma oszczędności, ani majątku, a faktycznie pozostaje na utrzymaniu rodziców, przy tym dochód na czteroosobowe gospodarstwo domowe rodziny wynosi [...] brutto miesięcznie, Sąd uznał, że sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy, uzasadnia stwierdzenie, że skarżący nie jest w stanie samodzielnie sfinansować kosztów udziału pełnomocnika w przedmiotowym sporze sądowym. Z tych też względów zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, o czym orzeczono, jak na wstępie, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.