II SA/Sz 398/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Z.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wezwany do uiszczenia wpisu od ww. skargi w kwocie [...] zł, złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że ze względu na stan zdrowia i niewystarczające środki materialne nie jest w stanie sprostać wymaganiom Sądu i uiścić stosowną opłatę. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że zamieszkuje wspólnie z żoną, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową i pozostaje w separacji małżeńskiej. Żona zamieszkuje oddzielnie w drugim pokoju za który płaci miesięcznie skarżącemu kwotę [...] zł, jako udział w opłatach za prąd, światło i wodę. Z. S. posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 zakupione w [...] r. Wysokości osiąganych dochodów swoich, jak również swojej żony nie podał. Do formularza załączył natomiast zestawienie przychodów w którym wskazał, że jego miesięczny dochód wynosi [...] zł i składa się na niego jego emerytura w wysokości [...] zł oraz [...] zł płacone przez żonę. Rozchód wynosi natomiast [...] zł. Dodatkowo załączył zestawienie rozchodów w którym wyszczególnił ponoszone miesięcznie wydatki i ich wysokość m.in. za gaz, prąd, czynsz, ubezpieczenie mieszkania, spłatę pożyczki [...] , alimenty, ubezpieczenie zdrowotno- wypadkowe, wykup lekarstw, wizyty w prywatnych gabinetach lekarskich, przejazdy komunikacją miejską. Do sporządzonych wyliczeń załączył kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury, kserokopie rachunków za usługi telekomunikacyjne, prąd, gaz, czynsz, podatek od nieruchomości, umowy ubezpieczenia "[...] , dowodów spłaty pożyczki, dowodów wpłaty alimentów i składki ubezpieczenia, aktu notarialnego ustanawiającego rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) skarżący został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - kserokopii wyroku orzekającego separację, - zaświadczenia potwierdzającego wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego B. S. w okresie ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia o wysokości emerytury bądź renty otrzymywanej przez matkę skarżącego Z.S. w okresie ostatnich trzech miesięcy, oraz oświadczenia w jakiej części partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, - kserokopii wyroku zasądzającego obowiązek płacenia przez skarżącego alimentów, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, lokat, kont oszczędnościowych skarżącego i jego żony z okresu ostatnich trzech miesięcy. Żądanych dokumentów Z.S. nie nadesłał. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika , referendarz sądowy zważył: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przeszkodę wykluczającą merytoryczne rozpoznanie wniosku, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej. Sam zatem uniemożliwił dokonanie takiej oceny co skutkowało niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W konsekwencji należało uznać, że nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący jedynie wykazał wysokość miesięcznie ponoszonych wydatków, które w oparciu o analizę przedłożonych faktur kształtują się na wysokości ok. [...] zł ( [..] zł Telekomunikacja Polska, [...] zł prąd, [...] zł gaz w sezonie grzewczym, [..] zł czynsz, [..] zł raty pożyczki, [...] zł alimenty). Kosztów tych jednakże nie można zestawić z miesięcznym dochodem, ponieważ skarżący nie wykazał i nie udokumentował wysokości miesięcznych dochodów jego żony oraz jego matki. Odnośnie żony skarżący podał jedynie, że dostaje od niej [...] zł miesięcznie, ponieważ pozostają w rozdzielności majątkowej i jak wskazał w jednym z pism w nieformalnej separacji. Co do podnoszonej przez skarżącego kwestii rozdzielności majątkowej małżonków należy wskazać, iż rozdzielność majątkowa odnosi się nie do wzajemnych obowiązków, lecz do ich majątków. Małżonkowie są przy tym zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Skarżący nie udokumentował również wysokości dochodów osiąganych przez matkę Z. S.. Wezwanie w tym zakresie podyktowane było tym, iż mimo tego, że skarżący nie wskazał matki w formularzu PPF to w skardze i w innych pismach niejednokrotnie podnosił, że zamieszkuje z nim matka, którą się opiekuje. Nadto Z. S. w sprawach swoich skarg prowadzonych przed tutejszym Sądem wskazywała, że zamieszkuje u syna z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ( np. sygn. akt II SA/Sz 561/11). Skarżący nie przekazał również wyciągów z posiadanego rachunku bankowego. Niepełna informacja co do dochodów oraz nieudokumentowanie ich sprawia, że niemożliwym staje ustalenie, czy poniesienie przez skarżącego kosztów postępowania mogłoby wiązać się z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Powyższe wskazuje na brak współdziałania skarżącego w zakresie ustalenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Natomiast NSA w postanowieniu z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ318/10 podkreślił, iż czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Nadto należy nadmienić, że o ile nie przeprowadzenie, w oparciu o przepis art. 255 P.p.s.a. postępowania uzupełniającego co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w sytuacji, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą wątpliwości, jest istotną wadą postanowienia skutkującą jego uchyleniem, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie informacji wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy ( postanowienie NSA z 5.09.2005 r., II FZ 414/05, postanowienie NSA z 14.09.2005 r., II FZ 575/05). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.