II SA/Sz 399/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-02-12
Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysługę lat policjanta, uwzględniając okresy pozostawania poza służbą, za które nie przyznano świadczenia pieniężnego, a także czy organ prawidłowo ocenił okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby po przywróceniu do niej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny, uznając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Naruszenie to polegało na zaniechaniu zbadania, czy w przypadku policjanta zachodziły okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby po jego przywróceniu do niej, co mogło mieć istotny wpływ na ustalenie jego prawa do uposażenia i tym samym na prawidłowe wyliczenie wysługi lat. Organ odwoławczy nie odniósł się do istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało brakiem pełnego uzasadnienia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysługi lat M. T., policjanta, w celu określenia wzrostu jego uposażenia zasadniczego. Organ I instancji ustalił wysługę lat na 15 lat, 5 miesięcy i 17 dni. Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Policjant zaskarżył rozkaz personalny organu II instancji, zarzucając m.in. niewłaściwe ustalenie wysługi lat oraz naruszenie przepisów K.p.a. Skarżący podniósł, że nie uwzględniono wszystkich okresów służby i pracy, a także że organ nie zbadał okoliczności usprawiedliwiających niepodjęcie służby po jego przywróceniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. T. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysługi lat uchylono zaskarżony rozkaz personalny.
Rozkazem personalnym z dnia [...]r. numer [...] Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 101 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687) w związku z § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 1-5 i § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152 poz. 1732), ustalił M. T. –[...] , będącemu w 5 grupie zaszeregowania – na dzień 29 listopada 2013 r. łączną wysługę lat, uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, na 15 lat, 5 miesięcy i 17 dni i określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 29 listopada 2013 r. w wysokości 15 %.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że M. T. z dniem 20 maja 1998 r. został przyjęty do służby w Policji. Rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] r. ww. policjant na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji został zwolniony ze służby z dniem [...] r. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. Komendant Główny Policji utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzający ją rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] r. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 16 października 2008 r., przyznano M. T. za okres pozostawania poza służbą, świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed dniem zwolnienia ze służby za okres 6 miesięcy. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., M. T. został z dniem [...] r. zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. Komendant Główny Policji uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. M. T. z dniem [...] r. podjął czynności służbowe, uzyskując prawo do uposażenia zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji. Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 21 czerwca 2010 r., na podstawie 42 ust. 5 ustawy o Policji, przyznano M. T. świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem za okres pozostawania poza służbą, tj. od dnia [...]
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r., M. T. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. Rozkaz ten został utrzymany w mocy decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]
W dniu 7 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt [...] uchylił wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] r., skazujący M. T. za przestępstwo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 10 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 139/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. oraz poprzedzający tę decyzję rozkaz nr [...] Komendanta Miejskiego Policji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy.
Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1573/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji od opisanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości, stanowi podstawę do przywrócenia policjanta do służby na stanowisko równorzędne. Z dniem [...] r. M. T. został mianowany na obecnie zajmowane stanowisko.
Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r., na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, M. T. zostało przyznane świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem ze służby, za okres 6 miesięcy tj. w maksymalnej wysokości.
W dniu 3 grudnia 2013 r. wszczęto postępowanie administracyjne w celu ustalenia wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania zostało doręczone stronie w dniu 11 grudnia 2013 r.
W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że na dzień podjęcia służby, tj. [...] r. należy zaliczyć następujące okresy:
- praca zawodowa - [...] - zasiłek dla bezrobotnych - [....]
- służba w Policji [...]
Łączna wysługa do celów uposażeniowych na dzień [...] r. wynosi 15 lat 5 miesięcy i 17 dni. Łączna wysługa lat uprawniająca do nagrody jubileuszowej na dzień 29.11.2013 r. wynosi 15 lat 5 miesięcy i 17 dni.
W związku ze zmianą wysługi lat w trybie § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., prawo do wzrostu uposażenia z tego tytułu stało się wymagalne z dniem 2 stycznia 2014 r., zatem uwzględniając dyspozycję art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zainteresowanemu przysługuje wzrost uposażenia z tytułu wysługi na dzień [...] r. w wysokości 15 %.
Od powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] r. M. T. wniósł odwołanie, w którym zarzucił:
- niewłaściwe zastosowanie art. 42 ust. 6 ustawy o Policji w związku z § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez błędne ustalenie łącznej wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu wynagrodzenia zasadniczego na 15 lat, 5 miesięcy i 17 dni w przypadku gdy, prawidłowo ustalona łączna wysługa lat powinna wynosić 17 lat 4 miesiące i 17 dni,
- niewłaściwe zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. w związku z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. poprzez przyjęcie, że w dniu 29 listopada 2014 r. wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat wynosił 15 % w przypadku, gdy poprawnie ustalony wzrost uposażenia zasadniczego powinien wynosić 17 %,
- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu,
- art. 77 w związku z art. 80 oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, prowadzące do dokonania ustaleń, które nie znajdują oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie,
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji racjonalnych i wiarygodnych przesłanek, brak szczegółowego uzasadnienia powodów, dla których wydano zaskarżoną decyzję oraz umieszczenie informacji niepotwierdzonych żadnymi dowodami,
- naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji pomimo braku prawomocności decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia 31 października 2013 r. tj. prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w oparciu, o które wydano zaskarżoną decyzję.
Odwołujący się podniósł, że Komendant Miejski Policji, wydając rozkaz personalny nr [...] ustalił, że na dzień [...] r. łączna wysługa lat uwzględniana przy ustaleniu wzrostu uposażenia zasadniczego wynosi 15 lat 5 miesięcy i 17 dni. Organ wziął przy tym pod uwagę jedynie okresy służby od 20 maja 1998 r, do 31 maja 2007 r. oraz od 12 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2012 r., podczas gdy powinien zaliczyć także okresy od 7 grudnia 2007 r. do 28 października 2008 r., od 16 grudnia 2008 r. do 12 stycznia 2009 r. oraz od 1 stycznia 2013 r. do 29 listopada 2013 r.
Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., wskutek odwołania strony od rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia 2 stycznia 2014 r. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu orzeczenia, organ II instancji - po przedstawieniu treści zaskarżonej decyzji i odwołania od niej a także cytując stosowne przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. - stwierdził, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego M. T. należało zaliczyć następujące okresy:
- pracę zawodową przed wstąpieniem do służby - [...]
- służbę od 20 maja 1998 r. do 31 maja 2007 r. - 9 lat i 12 dni,
- okres 6 miesięcy, za który przyznano mu świadczenie pieniężne, wynikające z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji (rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] nr [...]),
- okres od 28 października 2008 r. do 28 grudnia 2008 r., za który przyznano mu świadczenie pieniężne, wynikające z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji - 2 miesiące i 1 dzień,
- służbę od 12 stycznia 2009 r. do 30 czerwca 2012 r. - 3 lata, 5 miesięcy i 19 dni,
- okres 6 miesięcy, za który przyznano mu świadczenie pieniężne, wynikające z art. 42 ust. 5 ustawy o Policji (rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...]).
Łączna wysługa do celów uposażeniowych na dzień [...] r. wyniosła 15 lat 5 miesięcy i 17 dni, a zatem Komendant Miejski Policji prawidłowo ustalił należny policjantowi wzrost uposażenia zasadniczego z tego tytułu na poziomie 15 %.
Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty M. T. dotyczące uchybienia postanowieniom art. 77, 80 i 7 K.p.a. są całkowicie bezpodstawne. Procedura ustalania wysługi lat do celów uposażeniowych polega na przeliczeniu stosownych – znanych organowi z urzędu, bądź udokumentowanych przez policjanta okresów zatrudnienia i wydaniu rozkazu personalnego. Zainteresowany nie przedstawił żadnych nowych, dotychczas nieznanych Komendantowi Miejskiemu Policji dokumentów, które potwierdzałyby inne, niezaliczone dotychczas okresy służby lub pracy.
Organ odwoławczy nie podzielił także zastrzeżeń skarżącego w przedmiocie uchybienia regulacjom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Miejski Policji szczegółowo wykazał i uzasadnił przesłanki, które legły u podstaw jego decyzji.
Na uwzględnienie nie zasługuje także, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji, zawarty w odwołaniu pogląd co do zależności spornego rozstrzygnięcia od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r., gdyż decyzja ta dotyczyła innej kwestii, nie mającej związku z przedmiotową sprawą, a mianowicie świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą oraz przyznania nagrody rocznej za 2012 r. Ponadto wspomniany rozkaz został utrzymany w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji rozkazem personalnym nr [...] r. z dnia [...] r., zyskując w ten sposób walor ostateczności.
Organ odwoławczy podkreślił również, że w obrocie prawnym pozostają wydane wcześniej rozstrzygnięcia dotyczące ustalenia wysługi lat M. T. do celów uposażeniowych. Rozkazy te zostały zweryfikowane w trybie odwoławczym, jak również w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wynikające z nich ustalenia korespondują z treścią spornego rozkazu personalnego, uwzględniając tę samą metodologię zaliczania poprzednich okresów.
M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na ww. rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r.
Powyższemu rozkazowi zarzucił, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji naruszenie art. 42 ust. 6 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. w związku z § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 101 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji a także przepisów art. 77 w związku z art. 80 oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 10 § 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nadto przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (bez ich wskazania) – poprzez wydanie decyzji pomimo braku prawomocności decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia 31 października 2013 r.
Dodatkowo, skarżący zarzucił także naruszenie art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP, "poprzez zastosowane przepisy art. 42 ust. 5, 6 i 7 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r.".
M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, czyli określenie prawidłowego wymiaru łącznej wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i prawidłowej wielkości wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, (przy przyjęciu, że jedynie prawomocność decyzji zwalniającej funkcjonariusza ze służby powoduje, że nie przysługują mu żadne świadczenia, które to mają wpływ na powyższe uprawnienia, a nadto, że dzień ogłoszenia wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu, jeżeli policjant zgłosi się następnie w wyznaczonym terminie do służby, jest dniem, od którego należy mu się uposażenie), ewentualnie o sporządzenie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie (na podstawie art. 193 Konstytucji RP) i zawieszenie postępowania do czasu zajęcia przez Trybunał Konstytucyjny stanowiska.
Zdaniem skarżącego, organy obu instancji, ustalając sporne uprawnienia nie wzięły pod uwagę powyżej wskazanych okoliczności, które przesądzają, że przysługujące mu uprawnienia powinny być liczone od dnia 20 maja 1998 r., a więc od dnia podjęcia przez niego służby.
Skarżący podniósł, że odwoływał się od rozkazów o zwolnieniu go ze służby, w związku z czym nie istniała w obrocie prawnym prawomocna decyzja o zwolnieniu go ze służby. Zgodnie z orzecznictwem, jedynie od uprawomocnienia się decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego, stosunek służbowy nie istnieje i nie istnieją również podstawy prawne do żądania jakichkolwiek świadczeń wynikających ze stosunku służbowego. Skutkiem uchylenia prawomocnej decyzji zwalniającej ze służby jest reaktywowanie od dnia wydania decyzji stosunku służbowego.
Skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 1994 r. II SA 996/94 zgodnie, z którym uchylenie przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji powoduje, że od dnia wyroku decyzja o zwolnieniu ze służby przestaje obowiązywać, a policjant od tego dnia znajduje się znów w takiej sytuacji służbowej, w jakiej pozostawał w dniu zwolnienia ze służby. Natomiast od dnia uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji policjantowi należy się uposażenie; uposażenie to ulega zawieszeniu za czas od wydania wyroku do dnia zgłoszenia się policjanta do służby. Wypłata zaś zawieszonego uposażenia zależy od uznania nieobecności w służbie za usprawiedliwioną (art. 126 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz. U. 1990 r. Nr 30 poz. 179 ze zm.).
Zdaniem skarżącego, nie ma możliwości przyznawania uposażenia dopiero od chwili faktycznego rozpoczęcia przez policjanta wykonywania służby, bowiem zgłoszenie się policjanta przesądza o tym, że uposażenie należy mu się od dnia uchylenia decyzji. Nieistotne jest, zatem, że w stosunku do policjanta, mimo że był gotowy do pełnienia służby, nie wydano decyzji pozwalającej mu na faktyczne pełnienie służby.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo, organ wskazał, że wysokość i okres za jaki przyznane zostaje świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem zostały określone w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. Ustawodawca nie określił przy tym sztywnych ram, ani przesłanek, którymi powinien kierować się organ ustalając wysokość świadczenia, pozostawiając ustalenie wysokości świadczenia uznaniu administracyjnemu. W sprawie będącej przedmiotem skargi, M. T. po każdym przywróceniu go do służby otrzymywał świadczenie, o którym mowa w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, przy czym w dwóch przypadkach w wysokości maksymalnej, a w jednym w wysokości odpowiadającej okresowi pozostawania poza służbą. Brak jest zatem podstaw do wywodzenia, że organ naruszył obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, w szczególności w ten sposób, że nie uwzględnił przy ustalaniu wysługi lat całego okresu pozostawania skarżącego poza służbą w Policji.
W dniu 15 października 2014 r. M. T,. złożył pismo, w którym ponownie zawarł wniosek o sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego jakim jest ustawa o Policji, w szczególności zapisy w art. 42 tej ustawy z Konstytucją RP.
Z treści pisma wynika, że wątpliwości skarżącego sprowadzają się do tego czy policjant powinien ponosić negatywne skutki – przede wszystkim finansowe – przewlekłego postępowania i procedur w przypadku niezawinionego i bezprawnego zwolnienia oraz czy obowiązujące w tym zakresie przepisy są zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa i niedyskryminowania w życiu społecznym i gospodarczym.
W dniu 1 grudnia 2014 r. skarżący złożył kolejne pismo, w którym wskazał na dodatkowe przesłanki, przemawiające w jego ocenie, za uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego, w jego przypadku zachodziły okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby (po zgłoszeniu do służby), o jakich mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji.
M. T. podniósł, że w dniu 10 października 2013 r. zgłosił po raz pierwszy pisemnie gotowość do podjęcia służby w związku z prawomocnym wyrokiem wydanym w dniu 10 października 2013 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże organ Policji nie dopuścił go do służby z powodu skierowania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w celu zbadania, określenia zdolności do służby, a następnie po pozytywnym przejściu badań komisyjnych w dalszym ciągu nie dopuszczał do służby z powodu wszczęcia i prowadzenia postępowania sprawdzającego w przedmiocie uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa o określonych klauzulach. Do służby został dopuszczony dopiero po upływie 50 dni, tj. z dniem 29 listopada 2013 r.
Zdaniem skarżącego, organ miał obowiązek zbadania przyczyn niepodjęcia przez niego służby, oceny czy te przyczyny uzasadniają przyznanie uposażenia za okres niewykonywania służby po przywróceniu do niej, a następnie sformalizowania tych rozważań w stosownych decyzjach administracyjnych, od których przysługiwałaby mu droga odwoławcza, czego jednak do chwili obecnej nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji prowadzi do wniosku, że akt ten narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia należało uwzględnić skargę.
Na wstępie należy jednak podkreślić, że kwestie związane z ustaleniem M. T. wysługi lat oraz określeniem terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w odpowiedniej wysokości, były już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd ten oddalił skargę M. T. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r. o ustaleniu wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego – na dzień 12 stycznia 2009 r. - na 11 lat 5 miesięcy i 28 dni oraz o określeniu terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 4 sierpnia 2010 r. w wysokości 13 %.
Oceniając wówczas prawidłowość zaskarżonego rozkazu, Sąd uznał, że nie narusza on prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Zdaniem tego Sądu, z uwagi na treść art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, dopiero z dniem podjęcia czynności zawodowych, skarżącemu przysługiwało prawo do uposażenia, a zatem za okres czasu, w którym pomimo uchylenia decyzji o zwolnieniu, funkcjonariusz nie został przywrócony do służby, a więc pozostawał poza służbą i nie istniał stosunek służbowy, skarżącemu nie przysługiwało prawo dochodzenia żadnych uprawnień. W ocenie tego Sądu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący podjął służbę z dniem 12 stycznia 2009 r. i z tym dniem uzyskał prawo do uposażenia. Natomiast okresy pomiędzy dwukrotnym zwolnieniem skarżącego i przywracaniem go do służby – za które nie przyznano skarżącemu świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 45 ust. 5 ustawy o Policji – nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysługi lat. Skoro M. T. zostały przyznane rekompensaty za okresy pozostawania poza służbą: za okres 6 miesięcy (rozkazem personalnym z dnia 14 października 2008 r.) oraz za okres od 28 października 2008 r. do 28 grudnia 2008 r. (rozkazem personalnym z dnia 21 czerwca 2010 r.), zatem organ II instancji prawidłowo zaliczył skarżącemu do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień podjęcia służby opisane powyżej okresy, za które przyznano funkcjonariuszowi świadczenie pieniężne, w wymiarze 6 miesięcy a także 2 miesiące i 1 dzień.
Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r.
Istota sporu w omawianym postępowaniu sprowadzała się (podobnie jak w niniejszym postępowaniu) do kwestii ustalenia okresu służby, od którego zależą uprawnienia określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, czyli prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, z którą z kolei związana jest kwestia prawa skarżącego do uposażenia za okresy pomiędzy jego zwolnieniem ze służby i przywracaniem do służby, za które nie przyznano skarżącemu świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, i które, z tej przyczyny, nie podlegały uwzględnieniu przez organ przy ustalaniu M. T. wysługi lat.
Sytuacja skarżącego od czasu wydania wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., zmieniła się o tyle, że z dniem 30 czerwca 2012 r. został on po raz kolejny zwolniony ze służby (rozkazem Komendanta Miejskiego Policji z dnia 13 czerwca 2012 r. utrzymanym w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 3 grudnia 2012 r.), z uwagi na skazanie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] r., za czyn z art. [...]
Następnie, wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., Sąd Najwyższy uchylił opisane wyżej wyroki Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego wobec czego (wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r.) uchylona została także zaskarżona przez M. T. decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 3 grudnia 2012 r. oraz poprzedzający tę decyzję rozkaz Komendanta Miejskiego Policji z dnia 13 czerwca 2012 r. o zwolnieniu M. T. ze służby. Skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2013 r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r.
Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, że w niniejszej sprawie, rozpoznając skargę M. T. na kolejny rozkaz personalny w przedmiocie ustalenia wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, oraz określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 29 listopada 2013 r. w wysokości 15 %, Sąd nie mógł dokonać oceny prawidłowości wyliczenia w zakresie, w jakim została ona już dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r.
W tym zakresie należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażone w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r. (sygn. akt II GSK 1939/12), zgodnie z którym co do zasady mocą wiążącą i powagą rzeczy osądzonej objęta jest jedynie sentencja wyroku, a nie jej uzasadnienie. Jednakże powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu.
Z uwagi na powyższe, należało przyjąć, że dokonane rozkazem personalnym Komendanta Miejskiego Policji dnia 4 sierpnia 2010 r., ustalenie wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego – na dzień 12 stycznia 2009 r. - na 11 lat 5 miesięcy i 28 dni oraz o określeniu terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 4 sierpnia 2010 r. w wysokości 13 % - jest dla Sądu w niniejszej sprawie wiążące.
Biorącą pod uwagę zawarte w odwołaniu M. T. od rozkazu personalnego z dnia 2 stycznia 2014 r., żądanie określenia prawidłowego wymiaru łącznej wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i prawidłowej wielkości wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat z uwzględnieniem okresów: od 7 grudnia 2007 r. do 28 października 2008 r., od 16 grudnia 2008 r. do 12 stycznia 2009 r. a także od 1 stycznia 2013 r. do 29 listopada 2013 r. należy stwierdzić, że jedynie ostatni okres nie został objęty wspomnianym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. a zatem jedynie w tym zakresie możliwe jest obecnie badanie prawidłowości zakwestionowanego przez skarżącego wyliczenia. Należy przy tym podkreślić, że okoliczności brane pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 256/11, nie uległy w późniejszym czasie żadnej zmianie.
Odnosząc się zatem do argumentacji podnoszonej przez M. T. w zakresie żądania nieobjętego wspomnianym wyrokiem, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że organ wydając zaskarżony rozkaz, nie zbadał czy w jego przypadku zachodziły okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby (po zgłoszeniu do służby), o jakich mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji.
M. T. podniósł, że w dniu 10 października 2013 r. zgłosił po raz pierwszy pisemnie gotowość do podjęcia służby w związku z prawomocnym wyrokiem wydanym w dniu 10 października 2013 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny, jednakże organ Policji nie dopuścił go do służby z powodu skierowania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w celu zbadania, określenia zdolności do służby, a następnie po pozytywnym przejściu badań komisyjnych w dalszym ciągu nie dopuszczał do służby z powodu wszczęcia i prowadzenia postępowania sprawdzającego w przedmiocie uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa o określonych klauzulach. Do służby został dopuszczony dopiero po upływie 50 dni, tj. z dniem 29 listopada 2013 r.
Treść uzasadnienia zaskarżonego rozkazu wskazuje, że okoliczności te nie były badane i nie były brane pod uwagę przez organ odwoławczy.
Zgodnie ze stanowiskiem zawartym mi.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 1409/13), przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby.
Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r., nr 287, poz.1687 ze zm.), uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (art. 42 ust. 2).
Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby.
Jeżeli zatem, po uprawomocnieniu się (z dniem 10 października 2013 r.) wyroku uchylającego decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 3 grudnia 2012 r. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji z dnia 13 czerwca 2012 r. (o zwolnieniu ze służby), M. T. zgłosił w terminie 7 dni gotowość niezwłocznego podjęcia służby, jednak służby tej z jakichś powodów nie podjął, to niezbędne było ustalenie czy w tym wypadku nie zachodziły okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby – o jakich mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji. Gdyby bowiem tak było, to należało powyższe uwzględnić ustalając datę od jakiej powstało prawo skarżącego do uposażenia.
Skoro organ nie poczynił ustaleń w tym zakresie zatem doszło do naruszenia przepisów z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie, które nie zawierało uzasadnienia o pełnej treści (brak było w nich odniesienia się do istotnych okoliczności sprawy, o jakich mowa powyżej).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organu będzie uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu, dotyczącej konieczności zbadania czy w wypadku skarżącego miały miejsce okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby o jakich mowa w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji i w zależności od ustaleń dokonania prawidłowego wyliczenia okresu w jakim przysługiwało skarżącemu prawo do uposażenia a następnie wyliczenia prawidłowego wymiaru łącznej wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego i prawidłowej wielkości wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny, o czym orzekł, jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego o niekonstytucyjności wskazanego przez niego przepisu ustawy o Policji oraz wniosku do Sądu o zadanie pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że nie dostrzega potrzeby wystąpienia z takowymi do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Należy wyjaśnić, że podstawą do przedstawienia przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego muszą być uzasadnione wątpliwości sądu a nie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04, publ. LEX nr 236849).
Należy przy tym podkreślić, że zarówno przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym nie dają podstaw do uznania, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest dla tego sądu wiążący. Wskazany wyżej przepis ustawy o Trybunale Konstytucyjnym określa przesłanki, których łączne spełnienie aktualizuje obowiązek sądu zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Pierwszą z nich, wyrażoną wprost w powołanym przepisie ustawy jest to, aby od odpowiedzi na pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem. Drugą przesłanką przedstawienia przez sąd Trybunałowi pytania prawnego, o którym mowa w art. 3 cytowanej ustawy, jest powzięcie przez sąd wątpliwości, co do zgodności stosowanego przez ten sąd przepisu z Konstytucją. Przesłanka ta nie jest wprawdzie sformułowana wprost w treści powyższego przepisu, lecz wynika z istoty instytucji przedstawiania pytań prawnych. Przedstawianie pytań prawnych dotyczących konstytucyjności przepisów prawa stosowanych przez sąd w celu rozstrzygnięcia danej sprawy, ma sens w przypadku, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją i da temu wyraz w uzasadnieniu pytania prawnego.
Ponieważ w niniejszej sprawie, Sąd tego typu wątpliwości nie powziął, zatem brak jest podstaw do wystąpienie z pytaniem co do zgodności wskazanego przez skarżącego przepisu z Konstytucją.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło