II SA/Sz 404/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 75, art.78 ust. 1 i art. 79 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2009 r. nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i § 4ust.1pkt1.i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S.: 1. uchylił: - decyzję z [...] r. Nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. przyznającą I. J. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na okres od [...] r. do [...] r. - decyzję z [...] r. Nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. przyznającą I. J. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na okres od [...] r. do [...] r. 2. odmówił przyznania I. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na okres: - od [...] r. do [...] r. - od [...] r. do [...] r. 3. przyznał I. J. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł dziennie 4. nakazał I. J. zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres: - od [...] r. do [...] r. - w wysokości [...] zł - od [...] r. do 30 czerwca [...] r.- w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, że komisja powołana decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] r. dokonała weryfikacji oświadczeń mieszkaniowych złożonych przez I. J. w celu uzyskania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na okres od [...] r. do [...] r. oraz od [...]r. do [...] r. W toku przeprowadzanej weryfikacji, komisja uzyskała od I. J. odpisy umów najmu lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] zawartych przez jego małżonkę w dniu [...] r. oraz [...] r. Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. wznowił postępowanie w sprawie przyznania I. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na okres : - od [...] r. do [...] r., decyzją z [...] r. Nr [...], - od [...] r. do [...] r., decyzję z [...] r. Nr [...]. Po analizie zgromadzonych dokumentów organ ustalił, że I. J. nie ujawnił w składanych oświadczeniach mieszkaniowych faktu posiadania przez małżonkę tytułu prawnego do lokalu położonego w S. przy ul. [...] od [...] r. Organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5. Natomiast zgodnie z art. 79 ust. 3 powołanej ustawy, strażak jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika za remont albo za brak lokalu mieszkalnego lub na wysokość równoważnika. Następnie organ podał, że w dniu [...] r. I. J. złożył wyjaśnienie, że umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...], została rozwiązana z dniem [...] r. W dniu [...] r. strona złożyła oświadczenie, że zamieszkuje w miejscowości [...], w lokalu mieszkalnym do którego tytuł prawny posiada jego babcia. W konkluzji organ stwierdził, że nie spełnienie warunku, o którym mowa w art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej skutkować musiało uchyleniem decyzji przyznających I. J. równoważnik pieniężny za okres od [...]r. do [...] r. i od [...] r. do [...] r. W odwołaniu od powyższej decyzji I. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o przeprowadzenie dowodu z bazy SWD na okoliczność, iż skarżący nie zatajał faktu najmu lokalu w S. Odwołujący się zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez błędne przyjęcie, że najem lokalu służącego skarżącemu dla zachowania gotowości do wykonywania działań ratowniczo-gaśniczych jest posiadaniem lokalu, który pozbawia go prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Umowa najmu lokalu w S. przy ul. [...], z dnia [...] r. została zawarta w celu zachowania gotowości do pełnienia służby i nie stanowiła tytułu prawnego do lokalu, o którym mowa w art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Na poparcie swoich twierdzeń I. J. powołał wyrok NSA z dnia 27.08.2009r. sygn. akt I OSK 1222/08. Komendant Państwowej Straży Pożarnej w S. decyzją z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 79 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 4 i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, natomiast na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że stosunek najmu mieszkania należy zakwalifikować jako formę posiadania lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Umowa najmu jest tytułem prawnym, a zatem strona posiada lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, o czym nie powiadomiła swoich przełożonych. Okoliczność ta stanowi przesłankę dla odmowy przyznania i otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, gdyż taki lokal strona posiada. Słusznie zatem organ I instancji uchylił swoje wcześniejsze decyzje z [...] r. oraz decyzję z [...] r. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, gdyż strona zataiła fakt wynajmowania w tym okresie lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy stwierdził, że żądnie zwrotu pobranych nienależnie równoważników jest przedwczesne, gdyż decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania nie jest jeszcze ostateczna. W postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, organ orzeka wyłącznie w zakresie wznowionego postępowania. Ponadto w postępowaniach, których przedmiotem jest orzekanie w przedmiocie braku uprawnień strony do świadczeń, nie orzeka się jednocześnie o zwrocie kwot wypłaconego nienależnie świadczenia. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. I. J. w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu. Dodatkowo, wniósł na podstawie art. 136 K.p.a. o przeprowadzenie dowodu z oświadczeń mieszkaniowych na okoliczność, iż nie zataił faktu najmu mieszkania. W odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w S. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego wydana na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2009 r. nr 12, poz. 68 ze zm.), po wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.. Zgodnie z art. 78 ust.1 strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5. Z powołanego przepisu wynika, iż uprawnienie do uzyskania równoważnika pieniężnego przysługuje za brak lokalu mieszkalnego tylko w przypadku, gdy strażak nie posiada takiego lokalu w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej. Za miejscowość pobliską ustawodawca przyjmuje przy tym miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania (art. 74 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Nie budzi wątpliwości Sądu, że służba w Państwowej Straży Pożarnej wiąże się dyspozycyjnością jej funkcjonariuszy i wymogiem pozostawania w gotowości do wykonywania zadań o każdym czasie i każdej porze dnia. Prawo do otrzymania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wiąże się więc z sytuacją, gdy strażak lub członek jego rodziny nie posiada w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego. Posiadanie lokalu mieszkalnego, stosownie do art. 78 ust.1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, musi opierać się na tytule prawnym. Z uwagi na to, że pojęcie to nie zostało zdefiniowane w tej ustawie, należy je interpretować zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego jest więc każda forma posiadania (faktycznego, fizycznego władztwa nad rzeczą), a więc zarówno posiadanie samoistne - tak, jak właściciel, jak i posiadanie zależne - tak jak najemca. Tytuł prawny do lokalu wynikający z umowy najmu, oznacza że zawarta z wynajmującym umowa, uprawnia najemcę do używania i korzystania z lokalu ( art. 659 K.c. w zw. z 680 K.c. ). Wypełnienie hipotezy normy prawnej z art. 78 ust. 1 ustawy, nie oznacza, że strażak aby mógł otrzymywać równoważnik pieniężny za brak lokalu, musiałby "nigdzie nie mieszkać". Zapewnienie bowiem sobie bazy noclegowej w pobliżu jednostki właściwej Straży Pożarnej, polegać może na wynajmowaniu pomieszczenia mieszkalnego na zasadach hotelowych. W takiej sytuacji przebywanie tam ma charakter gościnny i stricte noclegowy, a przede wszystkim nie mieści się w pojęciu posiadania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Składając wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego I. J. wskazał, że zamieszkuje w S. przy ul. W., do którego tytuł prawny posiada K. K. W związku z ujawnieniem nowych okoliczności w sprawie, które istniały w dacie wydawania decyzji o przyznaniu strażakowi równoważnika, w postaci przebywania we wskazanym lokalu na podstawie umowy najmu zawartego z małżonką wnioskodawcy, trafnie organ we wznowionym postępowaniu uchylił wcześniejsze decyzje przyznające równoważnik w okresie, gdy zarówno strażak jak i członkowie jego rodziny nie byli pozbawieni lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Ponadto należy zauważyć, że z powołanego w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1222/08 – wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd za trafne uznał stanowisko organów, które prawidłowo potraktowały lokal wynajmowany przez żonę skarżącego za posiadanie przez lokalu w miejscu pełnienia służby w rozumieniu art. 78 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego doprowadziła Sąd do uznania, że stanowisko organów nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 1991 r. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.