II SA/Sz 409/04
WyrokWSA w Szczecinie2004-10-07
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie zmiany uchwały dotyczącej bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych, w której zwaloryzowana kaucja mieszkaniowa została zaliczona na poczet ceny lokalu, ale z możliwością zwrotu tylko 30% jej wartości, było zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było zasadne. Uchwała Rady Miejskiej naruszała przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, ograniczając prawo najemcy do zwrotu kaucji w pełnej wysokości bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Wojewoda był uprawniony do stwierdzenia nieważności uchwały, a skarga Rady Miejskiej nie zasługiwała na uwzględnienie.Stan faktyczny
Rada Miejska podjęła uchwałę zmieniającą zasady udzielania bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych, w tym zaliczanie zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej na poczet ceny lokalu, ale z ograniczeniem jej zwrotu do 30%. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za rażąco naruszającą prawo, w szczególności przepisy dotyczące kaucji mieszkaniowej. Rada Miejska wniosła skargę do WSA, kwestionując termin doręczenia uchwały oraz zasadność stwierdzenia nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie udzielenia zgody na stosowanie bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. o d d a l a skargę
Rada Miejska w dniu [...]r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie udzielenia zgody na stosowanie bonifikat przy sprzedaży [...] zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...]
Podstawę prawą wydanej uchwały stanowił przepis art. 18 ust.2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1597 ze zm./ w związku z art. 68 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 146, poz. 543 ze zm./.
W § 1 uchwały zmieniono treść uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie udzielenia zgody na stosowanie [...] przy sprzedaży [...] w ten sposób, że w § 1 po pkt 2 dodano pkt 3 o treści "[...]".
Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]r. na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z dni 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r. /doręczonej organowi nadzoru w dniu [...]r./, w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie udzielenia zgody na stosowanie [...] zmienionej uchwałą Nr [...] z dnia [...]
Zdaniem organu nadzoru przedmiotowa uchwała rażąco narusza, obowiązujące prawo. Organ nadzoru zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), zawarcie umowy najmu, z wyłączeniem umowy najmu lokalu socjalnego i zamiennego oraz umowy zawieranej w związku z zamianą lokalu, może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu przysługujących wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu. Kaucja nie może przekraczać l2-krotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawek obowiązujących w dniu zawarcia umowy najmu. Podkreślenia wymaga, iż wskazany przepis nie wprowadza obowiązku. wnoszenia kaucji mieszkaniowej przez najemcę, przewidując jedynie taką możliwość, nie określając konkretnej wysokości kaucji, jedynie jej górna granicę. Z powyższych względów, wysokość kaucji wnoszonej przez najemców lokali na rzecz Miasta mogła i może być różna, mogły i mogą też być zawierane umowy najmu bez warunku wpłaty kaucji. Ponadto, należy zauważyć, że - zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 ww. ustawy) - kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia [...] przez [...], po potraceniu należności wynajmującego z tytułu najmu lokalu (przy czym sposób waloryzacji określa art. 6 ust. 3 cyt. ustawy).
Wprawdzie Rada Miejska przedmiotową uchwałą ustaliła, że zwaloryzowana kaucja mieszkaniowa wpłacona przez najemcę przy zawieraniu umowy najmu lokalu komunalnego zostanie zaliczona na poczet ceny lokalu mieszkalnego sprzedawanego najemcy, jednakże dopuściła jej zwrot tylko w wysokości 30 % wartości. Uregulowaniem tym Rada, mimo braku ustawowego upoważnienia w tym zakresie, ograniczyła prawo najemcy do odzyskania kaucji w pełnej wysokości.
Nadto organ nadzoru podnosi, że skoro w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) [...]
Ponadto Rada przedmiotową uchwałą określiła [...]
Organ nadzoru zwraca uwagę na fakt, że [...]Sytuacja taka narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
W myśl przyjętej przez Radę regulacji nabywca - najemca mieszkania komunalnego, który zawierając z Gminą umowę najmu uiścił kaucję, będzie mógł skorzystać , ale [...] ta będzie udzielana dopiero od ceny lokalu pomniejszonej o kwotę równą 30 % zwaloryzowanej kaucji. W rezultacie zatem korzyść takiego nabywcy mieszkania komunalnego będzie ostatecznie mniejsza, poprzez pozbawienie go pozostałej części kaucji ( 70%), niż korzyść nabywcy, który w przeszłości nie uiścił wynajmującemu kaucji.
Dodatkowo Wojewoda zauważył, że Gmina określając [...] powinna ją tak kształtować, ażeby z jednej strony zachęcić najemców do wykupywania lokali, co niewątpliwie w przypadku wysokiego jej wskaźnika spowoduje niewielkie wpływy do budżetu gminnego, a z drugiej strony - uwzględniając obowiązek zwrotu zwaloryzowanych kaucji uiszczonych przez najemców - nie spowodować obciążenia budżetu gminnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Rada Miejska . W skardze strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Rada Miejska podnosi, że doręczenie spornej uchwały Wojewodzie nastąpiło wraz z pismami przewodnimi z dnia [...]r. znak [...] oraz [...], a nie jak twierdzi organ nadzoru, że dopiero w [...]r. Zdaniem strony skarżącej wysokość wpłacanej kaucji mieszkaniowej nie narusza art. 32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podważa pogląd organu nadzoru, iż niezależnie od wysokości stosowanych [...]
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze wydane na podstawie art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142, pozo. 1591 ze zm./ stwierdzające nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...]r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie udzielenia zgody na stosowanie [...]r. Stosownie do tego przepisu rozstrzygnięcie takie może zostać wydane w terminie nie dłuższym niż [...] dni od daty doręczenia uchwały Wojewodzie w trybie określonym w art. 90 tej ustawy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej Rady Miejskiej z akt sprawy nie wynika, że uchwała Rady Miejskiej z dnia [...]r. została doręczona Wojewodzie przed [...]r. Z przedłożonego przez stronę skarżącą wyciągu z rejestru przesyłek wynika, iż w dniu [...]r. przesyłka zawierająca sporną uchwałę została wysłana organowi nadzoru, ale nie wynika z niej, że została doręczona bezpośrednio po tej dacie. Brak jest bowiem w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki przed [...]
Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało [...]r. a zatem organ nadzoru dochował terminu określonego w art. 91 ust.1 powyższej ustawy. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 90 ust.1 tej ustawy wójt lub burmistrz jest obowiązany przedłożyć wojewodzie uchwały rady w ciągu 7 dni od daty ich podjęcia i termin ten w niniejszej sprawie nie został zachowany. Przekroczenie jednak przez burmistrza lub wójta terminu przedłożenia wojewodzie uchwały /art. 90 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym nie pociąga za sobą ujemnych skutków prawnych zarówno co do samej uchwały, jak i co do możliwości podjęcia działań nadzorczych przez wojewodę. Termin powyższy należy uznać za instrukcyjny. Odmienny wniosek co do charakteru tego terminu byłby nie do przyjęcia, a jej przedłożenie po upływie terminu z oczywistych względów nie może pozbawiać tego organu prawa do eliminacji uchwały niezgodnej z prawem.
Przepis art. 91 ust.1 powyższej ustawy stanowi samodzielną podstawę do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały organu gminy sprzecznej z prawem.
Stosownie do treści art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Warunek ten został spełniony bowiem w dniu [...]r. Rada Miejska w podjęła uchwałę Nr [...] o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego.
Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności organu gminy przez organ nadzoru /wojewodę/ może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem uchwała Rady Miejskiej z dnia [...], o Nr [...] narusza przepisy art. 6 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego /Dz.U. Nr 71, poz. 733 ze zm./ . Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu nadzoru - Wojewody . Zgodnie z treścią art. 6 ust.1 w/w ustawy zawarcie umowy najmu, z wyłączeniem umowy najmu lokalu socjalnego, zamiennego oraz umowy zamiennej w związku ze zmianą może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu przysługując tych wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu.
Rada Miejska określiła zasady waloryzacji uiszczonych przez najemcę kaucji, jednakże dokonała tego bez upoważnienia ustawowego. Gmina określając [...] i powinna ją tak kształtować, ażeby z jednej strony zachęcić n najemców do wykopywania lokali, co w przypadku wysokiego jej wskaźnika spowoduje niewielkie wpływy do budżetu gminnego, a z drugiej strony uwzględniając obowiązek zwrotu waloryzowanych kaucji uiszczanych przez najemców - nie spowodował obciążenia budżetu gminnego.
Przywołane w skardze tezy z piśmiennictwa odnosząc się do przepisu art. 36 ustawy o ochronie praw lokatora i dotyczą waloryzacji kaucji wniesionych przez najemców przed [...]r. oraz zwrotu kaucji wniesionych w okresie obowiązywania ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych.
Zawarty natomiast w wyroku Sąd Okręgowego , [...] Wydziału Cywilno-Odwoławczego z dnia [...]. sygn. akt [...] pogląd, że "[...]", nie może stanowić wskazówki do interpretacji art. 6 ust.2 ustawy o ochronie praw lokatorów /.../ skoro wyrażony został w sprawie, w której przedmiotem rozpoznania było roszczenie o zwrot waloryzowanej kaucji mieszkaniowej. Stanowisko to zatem nie jest przydatne dla kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
W związku z powyższym uznać należy, że Wojewoda był uprawniony do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego pod względem faktycznym i prawnym.
Skarga nie znajduje zatem uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło