II SA/Sz 409/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Uzasadnienie : Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia [...] r. odmawiającą M.S. wydania prawa jazdy kategorii: [...]. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało doręczone M.S. w dniu [...] r. Na powyższą decyzję M.S. złożył w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. (vide: data stempla pocztowego k. [...] akt sądowych). Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. odrzucił ww. skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Odpis postanowienia został wysłany do skarżącego w dniu [...] r. i odebrany w dniu [...] r. przez osobę uprawnioną do odbioru – B.S. (vide: zwrotne poświadczenie odbioru postanowienia karta [...] akt sądowych). W dniu [...] r. M.S. zwrócił się do Sądu z prośbą "o przedłużenie terminu na [...]". W treści pisma skarżący wyjaśnił, że skarga została wysłana po terminie, ponieważ wyjechał za granicę do pracy. W tym czasie przyszło pismo z SKO, które odebrała żona. Po powrocie do kraju skończył mu się termin na złożenie skargi na decyzję SKO, dlatego prosi o przedłużenie bądź odnowienie terminu na złożenie skargi. Powyższe pismo zostało zakwalifikowane przez Sąd jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o czym skarżący został poinformowany zarządzeniem z dnia [...] r. Ponadto Sąd wezwał skarżącego do wskazania daty od kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie akt sprawy. Wezwanie wraz z ww. informacją zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]r., co wynika ze zwrotki sądowej (karta [...] akt sądowych). Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe zobowiązanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje : Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. , poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pismo w wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika zatem, że jednym z warunków formalnym merytorycznego rozpoznania wniosku jest jego wniesienie w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że czynność, w tym przypadku wniesienie skargi, została dokonana z uchybieniem terminu. W rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe ustalenie na podstawie akt sprawy, czy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi został zachowany. Nie wynika bowiem z akt sprawy w którym momencie skarżący faktycznie dowiedział się o uchybieniu terminu, czy miało to miejsce rzeczywiście zgodnie z datą doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi - pokwitowanego przez żonę z dniem [...] r., czy też w innym czasie. Wątpliwości tych skarżący nie wyjaśnił. Dlatego też Sąd pominął kwestią terminowości wniosku i rozpoznał go merytorycznie. W judykaturze wykształcił się bowiem pogląd, że w sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 13 listopada 2013 r. sygn.. akt II OZ 974/13 Lex nr 1398284). W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie tym nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, przy czym należy brać pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Odnosząc powyższe uwagi do zachowania skarżącego Sąd uznał, że skarżący wskazując jako przyczynę uchybienia terminowi wyjazd za granicę w celu pracy nie uprawdopodobnił okoliczności braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO w K. z dnia [...] r. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek w miejscu aktualnego pobytu włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę, wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Takimi czynnościami zabezpieczającymi jego interesy byłoby np. ustanowienie pełnomocnika z wyboru, albo profesjonalnego, albo też w osobie żony, którzy mogliby w jego imieniu, w razie konieczności, wnieść skargę do Sądu. Ponadto skarżący mając wiedzę o toczącym się postępowaniu odwoławczym w jego sprawie, w momencie wyjazdu do pracy mógł zgłosić do organu, nawet telefonicznie, tymczasowy adres do doręczeń przesyłek. W świetle przedstawionych okoliczności, Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Z tych względów Sąd postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.