II SA/Sz 411/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata Z. W. pełnomocnika A. C.o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności postanawia przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia należności. Skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wystąpił o przyznanie mu na zasadzie prawa pomocy pełnomocnika, albowiem - jak zapowiedział- zamierzał odwołać się od wyroku Sądu I instancji. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego przez wypełnienie załączonego formularza PPF i nadesłania go w terminie 7 dni od daty otrzymania pod rygorem pozostawienia wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym przez terminie uzupełnił brak formalny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2010 r. przyznał A. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Postanowienie o ustanowieniu adwokata oraz odpis wyroku z dnia [...] r. wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] r. Odpis postanowienia z dnia [...] 2010 r. wraz z wnioskiem o wyznaczenie adwokata dla skarżącego został doręczony Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej w dniu [...] r., który to organ w tym samym dniu wyznaczył pełnomocnikiem z urzędu skarżącego adwokata Z. W.. W dniu [..] r. ustanowiony pełnomocnik nadał w urzędzie pocztowym na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przesyłkę poleconą zawierającą skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia [..] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, że zarządzenie Dziekana ORA w Szczecinie z dnia [...] r. o ustanowieniu go pełnomocnikiem A. C. zostało doręczone na adres jego kancelarii w dniu 15 grudnia 2010 r. Niezwłocznie po wyznaczeniu pełnomocnik podjął czynności poprzez zapoznanie się z aktami sprawy oraz skontaktowanie się ze skarżącym przebywającym w zakładzie karnym. Pełnomocnik skarżącego, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [..] r. II GZ 8/09 podniósł, że dniem, w którym ustała przyczyna do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi, nie później jednak niż dzień, w którym w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia. W tej sprawie, w ocenie pełnomocnika, dwutygodniowy termin jaki upłynął od powzięcia informacji o wyznaczeniu należy uznać za minimalny czas do rzetelnego sporządzenia środka odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej : "P.p.s.a"., stanowiący, że strona powinna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy zaznaczyć, że w sprawie rozpoznawanej czynnością tą jest wniesienie skargi kasacyjnej, dla której ustawodawca zakreślił w art. 177 § 1 P.p.s.a. trzydziestodniowy termin. Pamiętać trzeba również, że dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a., zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski. W przypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie, zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy zostanie zakończone. Najczęściej konieczne jest więc wnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ( co miało miejsce w tej sprawie) z uwzględnieniem faktu, że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym pełnomocnik został powiadomiony, że został w danej sprawie ustanowiony. Zastosowanie wprost art. 87 § 4 P.p.s.a. skutkowałoby tym, że pełnomocnik z urzędu miałby zaledwie 7 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co w praktyce całkowicie podważałoby istotę prawa pomocy w tym zakresie. Ponadto doszłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu poprzez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony ( zob. post. NSA z 8.11.2010 r. II FZ 409/10 – orzeczenie dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Jakkolwiek w tej sprawie zapoznanie się z aktami sprawy nie było nadmiernie utrudnione, albowiem nie są one zbyt obszerne, to jednak należało wziąć pod uwagę okoliczność, że skarżący jest pozbawiony wolności i przebywa w zakładzie karnym, a zatem kontakt z nim jest utrudniony. Mając na uwadze treść art. 177 P.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP należy uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od momentu, kiedy pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji postanowienia.