II SA/Sz 412/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie: Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji z dnia [...] nr [...], II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Komendant Policji decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 104, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.), art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 z póź. zm. ) w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. ( Dz. U. Nr 105, poz. 884) w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji z dnia [...] nr [...] Komendanta Policji, odmawiającej przyznania pomocy finansowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, W. G. jest funkcjonariuszem Komendy Policji . W dniu [...]. wystąpił z wnioskiem do Komendanta Policji o przyznanie pomocy finansowej w związku z uzyskaniem lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Do ww. wniosku dołączył akt notarialny rep. A nr [...] - umowę z dnia [...] ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży na rzecz jego oraz I. K. w udziałach po [...]. Komendant Policji wskazał, że prawo policjanta do lokalu mieszkalnego wynika z przepisów art. 88 ustawy o Policji i jest realizowane w formie rzeczowej przez przydział mieszkania z zasobów policji, bądź finansowej poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, której zasady określone są w rozporządzeniu MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz.1468). Powołane przepisy nie przewidują przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu (domu), w którym posiadany udział nie stanowi odrębnej własności. Komendant stwierdził, że W. G. uzyskał na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego lokal mieszkalny, w którym posiada [...] udziału, pozostała część jest własnością I. K., która nie jest osobą, będącą członkiem rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Organ wskazał, że istota współwłasności w częściach ułamkowych polega na tym, iż własność rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art.195 Kodeksu cywilnego) co znaczy, że żadna z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność i przy tego rodzaju współwłasności pomoc finansowa określona w art. 94 ustawy o Policji nie może być przyznana funkcjonariuszowi, będącemu jedynym ze współwłaścicieli. Pomoc taka może być przydzielona tylko i wyłącznie na rzecz (lokal, dom), której funkcjonariusz jest właścicielem, a przy współwłasności przyznanie pomocy o jakiej mówi ww. przepis, stanowiłoby w istocie finansowanie ze środków resortowych osób trzecich nie związanych z Policją. W. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję. Wskazał, że zaskarżona decyzja dyskryminuje jego jako funkcjonariusza Policji ze względu na jego stan cywilny i jest sprzeczna z prawem wspólnotowym, które jest nadrzędne w stosunku do prawa krajowego. Przytoczył szereg orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zarzucił organowi błędną interpretację przepisów ustawy o Policji i art. 33 ustawy Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy oraz niezastosowanie wykładni celowościowej. Podał również, że organ pominął skutki prawne wynikające z umowy o kredyt [...] ustanawiające prawa skarżącego do lokalu odmiennie aniżeli kwestionowana decyzja Komendanta Policji. Organ pominął także kwestię równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wobec odmowy przyznania przedmiotowej pomocy finansowej. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i orzeczenie zgodnie z jego pierwotnym wnioskiem ewentualnie o zasądzenie równoważnika, wynikającego z powołanych przepisów w przypadku odmowy udzielenia pomocy finansowej funkcjonariuszowi Policji na uzyskanie samodzielnego lokalu mieszkalnego. Komendant Policji w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Podał, że wniosek skarżącego z dnia [...] dotyczy udzielenia pomocy finansowej funkcjonariuszowi Policji na uzyskanie samodzielnego lokalu mieszkalnego. Nie zawiera on innych żądań. Komendant wskazał, że art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego określa jakie składniki wchodzą w skład majątku osobistego małżonków, co nie ma bezpośredniego związku ze sprawą. Ponadto wyjaśnił, iż ani umowa kredytowa, ani zaskarżona decyzja nie ustanawiają jakichkolwiek praw do przedmiotowego lokalu dla W. G. Odnośnie zarzutu związanego z niezgodnością decyzji z prawem wspólnotowym, organ podał, że przytoczone orzeczenia dotyczą pracodawcy a nie organu stosującego prawo. Organ nie dyskryminował skarżącego ani nie naruszył wskazanych przez niego zasad wynikających z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie czynnej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Powyższe prawo realizowane jest przez: 1. przydział policjantowi lokalu służbowego (art. 88 ust. 1 ); 2. przyznanie policjantowi równoważnika pieniężnego, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1); 3. przyznanie policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1). Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ) określa zasady przyznawania policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zasady zwrotu tej pomocy oraz jej wysokość. Analizując wskazane przepisy Sąd uznał, że każdemu policjantowi w służbie czynnej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego bądź równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Podmiotem uprawnień z ww. przepisów jest tylko policjant w służbie czynnej, zaś członkowie rodziny, określeni w art. 89 ustawy o Policji, uwzględniani są tylko przy przydziale lokalu, wysokości równoważnika lub pomocy finansowej. Policjant, który spełnia przesłanki do otrzymania wyżej wskazanych świadczeń nabywa je z mocy samego prawa, gdyż ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie uznaniowości ich przyznania. W niniejszej sprawie skarżący nabył lokal mieszkalny we współwłasności z osobą, która nie jest zaliczana do członków rodziny w rozumieniu art. 89 ww. ustawy, lecz nie oznacza to, że pomoc finansowa mu się nie należy. I. K. nie jest członkiem rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ww. ustawy, dlatego też nie może być ona uwzględniona przy określeniu wysokości tejże pomocy. Ważny jest cel powyższych uregulowań prawnych w zakresie pomocy finansowej, polegający na przeznaczeniu przez uprawionego policjanta tych środków na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, który może być osiągnięty również w przypadku nabycia nieruchomości lokalowej na współwłasność. Nabycie lokalu (domu) jest czynnością cywilnoprawną podlegającą art. 155 – 158 Kodeksu cywilnego (brak jest w tym zakresie odrębnych uregulowań administracyjnoprawnych), dlatego też, możliwe jest nabycie przez policjanta lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość na współwłasność z innymi osobami ( art. 195 Kc ). Udział we współwłasności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość jest związany z prawem do lokalu. Każdy ze współwłaścicieli uprawniony jest do korzystania z rzeczy wspólnej (por. wyrok NSA z 17 listopada 1998 r., syg. akt I SA 719/98 ). W przypadku skarżącego pomoc finansowa należy mu się jako policjantowi w służbie czynnej, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, lecz wysokość tej pomocy określona jest § 4 powyższego rozporządzenia tj. [...]zł za normę zaludnienia przysługującą uprawnionemu funkcjonariuszowi na podstawie odrębnych przepisów. Zaznaczyć należy, że wskazane powyżej przepisy nie uzależniają przyznania policjantowi ww. pomocy finansowej od nabycia na odrębną własność przedmiotowego lokalu, a jedynie pomoc ta ma być przeznaczona na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (por. wyrok NSA z 3 grudnia 1998 r., syg. akt I SA 535/98 ). Inne rozumienie wskazanych przepisów powodowałoby naruszenie zasady równości, wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 32 Konstytucji wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 stycznia 2000 r., sygn. akt K17/99). Uprawnionym do otrzymania ww. pomocy finansowej jest bez dodatkowych warunków funkcjonariusz Policji w służbie czynnej, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale i nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, o ile uzyskał lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny właściwie zastosować przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów i rozważyć przyznanie pomocy finansowej W. G. w wysokości odpowiadającej osobie samotnej w zależności od przysługującej normy zaludnienia w stosunku odpowiadającym jego udziałowi w przedmiotowym mieszkaniu. Zarzuty skarżącego odnośnie pominięcia skutków prawnych wynikających z umowy o kredyt hipoteczny oraz nie przyznania mu równoważnika finansowego za brak lokalu mieszkalnego wobec nieprzyznania mu przedmiotowej pomocy finansowej są nietrafne. Umowa kredytowa nie ustanawia prawa własności skarżącego do konkretnego lokalu. Jej przedmiotem jest udzielenie kredytu pod określonymi warunkami. Skarżący złożył wniosek o udzielenie mu pomocy finansowej związku z uzyskaniem mieszkania, położonego w [...] przy ul. [...], a nie wniosek o przyznanie mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W związku z tym, przedmiotem postępowania jest jedynie kwestia odmowy przyznania mu ww. pomocy finansowej. Zarzuty skarżącego o dyskryminacji jego osoby ze względu na stan cywilny poprzez naruszenie art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego oraz prawa wspólnotowego są również nietrafne. Art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego określa jakie składniki wchodzą w skład majątku osobistego małżonków, co nie ma bezpośredniego związku ze sprawą. Przytoczone przez skarżącego orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie są wiążące i zostały wydane w innym stanie faktycznym. Zaskarżona decyzja dyskryminowała skarżącego w jego prawie do otrzymania ww. pomocy finansowej zgodnie z właściwymi przepisami jako policjanta w służbie czynnej, ale nie z powodu jego stanu cywilnego. Skarżącemu przysługuje ww. pomoc finansowa w wysokości odpowiadającej osobie samotnej w zależności od przysługującej normy zaludnienia w stosunku odpowiadającym jego udziałowi w przedmiotowym mieszkaniu. Przy wysokości tej pomocy nie uwzględnia się osób, nie będących członkami rodziny policjanta, nie wymienionych w art. 89 ustawy o Policji, gdyż ustawodawca zróżnicował status prawny małżonków i konkubentów. Zróżnicowanie to występuje w wielu przepisach np. w przepisach o dziedziczeniu ustawowym (art. 931-940 Kodeksu cywilnego), z których wynika, że uprawnionymi do dziedziczenia po zmarłym są małżonek, zstępni, wstępni i rodzeństwo osoby zmarłej. Konkubent nie ma prawa do majątku zmarłego. W związku z zawartym w skardze, wnioskiem skarżącego o przyznanie mu przedmiotowej pomocy lub równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. Dlatego też, nie było podstaw do wydania przez Sąd wyroku zgodnie z jego żądaniem, bowiem Sąd bada jedynie legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami prawa procesowego i materialnego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm./ jak w sentencji.