II SA/Sz 422/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-12-02
Skład orzekający: Maria Mysiak, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi można naliczać od dnia uzyskania ostateczności pozwolenia wodnoprawnego, nawet jeśli inwestycja, której dotyczy pozwolenie, nie została jeszcze zrealizowana?Ratio decidendi
Opłatę stałą za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne, do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy, bez względu na przyczynę. Dotyczy to sytuacji, gdy pozwolenie nie dotyczy obiektów liniowych. Sam fakt posiadania ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego stanowi podstawę do nałożenia opłaty stałej, nawet jeśli inwestycja nie została jeszcze zrealizowana.Stan faktyczny
Gmina G. została obciążona opłatą stałą za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi na podstawie decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni. Gmina kwestionowała tę opłatę, argumentując, że oczyszczalnia ścieków, której dotyczyło pozwolenie wodnoprawne, nie została jeszcze wybudowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie początkowo uchylił decyzję organu, uznając, że opłata jest naliczana przedwcześnie. Dyrektor Zarządu Zlewni wniósł skargę kasacyjną, która została uwzględniona przez NSA. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Gminy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 422/21, oddalił skargę Gminy G. i zasądził od Gminy G. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy G. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za okres [...] stycznia 2021 r. do [...] grudnia 2021 r. za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi I. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 422/21, II. oddala skargę, III. zasądza od skarżącej Gminy G. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskiego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., zwanej dalej: "p.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), określił Gminie G. (zwanej dalej: "stroną" lub "skarżącą"), za okres [...] stycznia 2021 r.
- [...] grudnia 2021 r., opłatę stałą w wysokości [...] zł za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości B..
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Zarządu Zlewni wskazał, że w dniu [...] stycznia 2021 r., na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 4 p.w., ustalił stronie w formie informacji rocznej opłatę stałą za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi, płatną w czterech kwartalnych ratach.
Strona z zachowaniem ustawowego terminu złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością wskazanej opłaty, ponieważ oczyszczalnia ścieków
w B. nie powstała. Ponadto strona zakwestionowała sposób ustalenia wysokości opłaty stałej, bowiem organ winien uwzględnić maksymalny zrzut roczny ścieków określony w decyzji, a nie przyjęty parametr w m3/s.
Jak wyjaśnił organ, strona korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez Dyrektora Zarządu Zlewni na szczególne korzystanie, polegające na wprowadzeniu oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi, co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502), obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne.
Odpowiadając na zarzuty reklamacji organ wskazał, że decyzja z dnia [...] lutego 2019 r. (pozwolenie wodnoprawne) aktualnie funkcjonuje w obrocie prawnym i do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego strona ma obowiązek uiszczać opłatę stałą za korzystanie ze środowiska. Wydając pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie uwzględniono gotowość środowiska na przyjęcie oczyszczonych ścieków z planowanej do realizacji inwestycji, co mogło mieć wpływ na ograniczenie innym podmiotom wydania zgody na odprowadzenie ścieków. Odpowiadając na pozostały zarzut strony organ wskazał, że zgodnie z art. 552a p.w., ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określonych w pozwoleniu wodnoprawnym i przeliczonym na m3/s w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s. W przypadku pozwolenia wodnoprawnego udzielonego stronie zakres korzystania z wód został określony w m3/s. Stąd opłatę stałą organ obliczył jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, tj. 250 zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w ilości [...] m3/s.
Gmina G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie skargę na powyższą decyzję organu, zarzucając jej naruszenie:
- art. 7, art. 7a oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony,
- art. 271 ust. 5 w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 2 p.w., poprzez błędną interpretację
i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że podstawą do ponoszenia określonej
na podstawie tego przepisu opłaty stałej jest gotowość środowiska wodnego
do udostępnienia zasobów wody w ramach usług wodnych przez cały rok, pomimo niewybudowania oczyszczalni w B. w sytuacji, gdy literalne brzmienie przedmiotowych przepisów ustala opłatę stałą tylko w przypadku faktycznego wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a nie za samą możliwość ich wprowadzania; a nadto poprzez przyjęcie przy określaniu wysokości opłaty stałej parametru [...] m3/s, w sytuacji gdy organ winien uwzględnić określony w decyzji maksymalny zrzut roczny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 422/21 uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję
z dnia [...] lutego 2021 r. oraz zasądził na rzecz strony skarżącej od organu kwotę
[...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd stwierdził, opłata objęta przedmiotem skargi naliczana jest za wykonanie usługi wodnej, a nie za rezerwację zasobów wodnych w zakresie wynikającym z treści udzielonego i pozostającego
w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego. Organ uprawiony do ustalenia opłaty stałej nie może abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez dany podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego, nie stwarza rzeczywistej możliwości korzystania z określonej w nim usługi wodnej.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ma to szczególne znaczenie, ponieważ strona w reklamacji i w skardze wskazała, że inwestycja objęta pozwoleniem wodnoprawnym nie powstała, a zatem skoro obiekt, którego dotyczyło pozwolenie wodnoprawne nie został zrealizowany, to brak było podstaw do naliczania opłaty za odprowadzanie wód z obiektu wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym. Sąd uchylił w konsekwencji zaskarżoną decyzję uznając, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ co najmniej przedwcześnie wydał decyzję nakładająca opłatę stałą za odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Naruszenie wskazanych skargą przepisów proceduralnych czyniło przedwczesnym odniesienie się przez Sąd do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia prawa materialnego, w zakresie przyjętego parametru zrzutu ścieków, który posłużył organowi do ustalenia wysokości opłaty stałej.
Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zastępowany przez adwokata, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku Sądu I instancji z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 422/21.
Skarżący kasacyjnie na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r.,
poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 271 ust. 5a p.w., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni
i w konsekwencji uznanie, iż organ w sposób nieprawidłowy zinterpretował obowiązujący stan prawny i wydał decyzję z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, skarżący kasacyjnie wniósł o:
1. uwzględnienie kasacyjnej, uchylenie wyroku Sądu I instancji z dnia 9 września
2021 r., sygn. akt II SA/Sz 422/21 w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny jako, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a opłata stała została należycie ustalona,
ewentualnie:
2. uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie wyroku Sądu I instancji z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 422/21 w całości i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
3. zasądzenie od Gminy G. na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Precyzując motywy wniesionego środka odwoławczego, wnoszący kasacyjnie zauważył, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm.) w brzmieniu na dzień wydania decyzji. Regulacje tej ustawy przewidują ponoszenie opłat za usługi wodne, które są jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1).
Zgodnie z art. 271 ust. 5a p.w., opłatę stałą ponosi się za okres od dnia,
w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Przywołany przepis art. 271 ust. 5a p.w. wszedł w życie z dniem
23 listopada 2019 r., na podstawie art. 1 pkt 51 ustawy z dnia 11 września 2019 r.
o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2170).
Zatem aktualnie mamy o tyle do czynienia z odmienną sytuacją, że ustalanie opłaty stałej nastąpiło decyzją organu z dnia [...] lutego 2021 r., kiedy to obowiązywała już nowelizacja ustawy p.w., wprowadzona ustawą z dnia 11 września 2019 r., w której ustawodawca doprecyzował obowiązek uiszczania opłaty stałej, dodając po ustępie 5 ustęp 5a, który stanowi, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę.
Ponadto wnoszący kasacyjnie zwrócił uwagę na treść art. 270 ust. 5b p.w. (winno być art. 271 ust. 5b. p.w.), który wprost stanowi, że w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres
od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych. Ustanawiając wyjątek od zasady ustanowionej w ust. 5a, ustawodawca odniósł się jedynie do obiektów liniowych. W związku z tym skarżący kasacyjnie uważa, że wydał zaskarżoną decyzję zgodnie z prawem, a skarga złożona przez Gminę G. podlegała oddaleniu w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając
na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
Podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione
w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1173/09, dostępne w internetowej bazie - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Oczywiście usprawiedliwione są bowiem zarzuty skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni W G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie kwestionowanym wyrokiem prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 5a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., zwanej dalej: "p.w.").
Wymaga przypomnienia, że przedmiotem sprawy objętej skargą wniesioną przez Gminę G. jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, określająca opłatę stałą za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi. Zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 4 p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.
Jak wynika z art. 271 ust. 5 p.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.
Na tle stosowania wskazanych przepisów powstał spór prawny, a rzecz dotyczyła tego, od której daty powinna być naliczana opłata stała – czy od daty wydania pozwolenia wodnoprawnego, którego ustalenia stanowią podstawę
do naliczenia tej opłaty, czy też od daty ukończenia realizacji inwestycji i faktycznego rozpoczęcia korzystania ze środowiska. Spór ten powstał głównie w sprawach dotyczących budowy obiektów liniowych, jakimi są drogi publiczne, w przypadku których proces inwestycyjny może trwać przez długi okres czasu, a pozwolenie wodnoprawne inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. W orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych przeważało stanowisko, że możliwość korzystania z usługi wodnej aktualizuje się dopiero wówczas, gdy istnieją urządzenia wodne, które mogą posłużyć do przechwytywania i odprowadzania opadów atmosferycznych do wód. W braku tego rodzaju urządzeń wodnych, nie ma możliwości realizowania usługi odprowadzania wód określonej w art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy - Prawo wodne z 2017 r. W takiej sytuacji nie można również mówić o ziszczeniu się hipotezy art. 268 ust. 1 pkt 3 obligującego podmiot do uiszczenia naliczonej przez organ opłaty (m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 11 lipca 2018 r., II SA/Gd 325/18, wyrok WSA we Wrocławiu z 7 sierpnia 2018 r., II SA/Wr 388/18, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Pogląd ten został następnie podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazywał, iż nie można przyjąć, że sama potencjalna możliwość korzystania ze środowiska poprzez wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód stanowi podstawę do wymierzenia opłaty za tę usługę wodną, w sytuacji, gdy brak jest urządzeń wodnych, za pomocą których wody opadowe i roztopowe miałyby być odprowadzane do wód, a więc nie istnieje faktyczna możliwość "zanieczyszczania" środowiska" (por. wyroki NSA z: 13 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 3686/18, z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 167/19, z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 232/19, z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 475/20). Przedstawiona wykładnia przyjęła się w judykaturze również na gruncie spraw dotyczących określenia opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi.
Wskazana linia orzecznicza sądów administracyjnych była jedną z przyczyn nowelizacji ustawy – Prawo wodne z 2017 r., dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 23 listopada 2019 r. Jak trafnie wskazywał skarżący kasacyjnie organ, ustawą nowelizującą wprowadzono art. 271 ust. 5a i 5b p.w., w których ustawodawca wprost wskazał, iż opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę (art. 271 ust. 5a). Wyjątek od tej zasady określono w art. 271 ust. 5b p.w., który stanowi, iż w przypadku realizacji przedsięwzięcia w zakresie obiektów liniowych, opłatę stałą ponosi się za okres od dnia przystąpienia do użytkowania urządzenia wodnego służącego do realizacji usług wodnych.
Niesporne jest w sprawie, że właściwy organ Wód Polskich decyzją z dnia
[...] lutego 2019 r., nr [...] udzielił Gminie G. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie polegające na wprowadzeniu oczyszczonych ścieków do wód lub do ziemi. Decyzja ta jest ostateczna. W reklamacji strona skarżąca podnosiła, że wskazane pozwolenie wodnoprawne dotyczy odprowadzania oczyszczonych ścieków pochodzących z komunalnej oczyszczalni ścieków w B.. Jak wskazywała skarżąca Gmina oczyszczalnia ścieków nie powstała, co oznacza brak podstaw do naliczenia przedmiotowej opłaty.
W przedmiotowym stanie faktycznym organ zastosował art. 271 ust. 5a p.w., przyjmując za podstawę obliczenia opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków w B., okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne było już ostateczne, tj. od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r. Wbrew zatem wywodom skargi, zaskarżonej decyzji nie sposób zarzucić, iż została wydana z naruszeniem art. 271 ust. 5 w zw. z art. 268 ust. 1 i 2 p.w.
Sąd uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 271 ust. 5b. p.w., gdyż przepis ten dotyczy obiektów liniowych. Zgodnie z art. 3 pkt 3a p.b., przez obiekt liniowy należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.
Oczyszczalnia ścieków została wymieniona w katalogu obiektów budowlanych stanowiących budowlę (art. 3 pkt 3 p.b.). Budowla ta stanowi obiekt o złożonym charakterze, w którym można wyodrębniać mniejsze obiekty, które samodzielnie także mogłyby stanowić odrębne obiekty budowlane. Bez wątpienia złożoność takiego obiektu nie pozwala na uznanie, że oczyszczalnia ścieków komunalnych stanowi obiekt liniowy.
W zaistniałej sytuacji prawidłowe było rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji
ze względu na brzmienie art. 271 ust. 5a p.w., bowiem sam fakt posiadania przez Gminę ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego, wydanego dla planowanej budowy oczyszczalni komunalnej stanowi podstawę nałożenia opłaty stałej. W świetle art. 271 ust. 5a p.w., w aktualnym stanie prawnym, nietrafny jest zarzut skargi, że brak jest podstaw do uiszczenia spornej opłaty, w sytuacji gdy Gmina nie ma faktycznej możliwości korzystania z usługi wodnej ze względu na nieistnienie obiektu generującego powstawanie ścieków. W przypadku budowli oczyszczalni ścieków organ nie miał obowiązku uprzedniego sprawdzenia, czy doszło do wybudowania urządzenia wodnoprawnego i wprowadzenia ścieków do wód.
W ocenie Sądu, nietrafny jest także zarzut skargi, wskazujący, że przy obliczaniu spornej opłaty stałej organ winien uwzględnić maksymalny zrzut roczny określony w pozwoleniu wodnoprawnym, nie zaś przyjęty parametr [...] m3/s. Słusznie zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji na art. 552a p.w., który został dodany przez art. 1 pkt 88 ustawy z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. poz. 2170) zmieniającej p.w. z dniem 23 listopada 2019 r.
W stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji (art. 552a p.w.), ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne dokonuje się
z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, przeliczonym na m3/s, co ma miejsce, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s. Wskazana reguła nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] lutego 2019 r. na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w miejscowości B., parametr zakresu korzystania z wód został określony w m3/s.
Nie można zapominać o motywach, jakimi kierował się ustawodawca zmieniając dotychczasowe przepisy ustawy Prawo wodne. W uzasadnieniu do projektu powołanej ustawy nowelizującej wskazano m.in., że nowelizacja ustawy miała na celu usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne przepisu jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s.
Takie doprecyzowanie nastąpiło w dodanym w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne art. 552a (zob. druk sejmowy nr 3695 - rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw). W art. 9 ustawy nowelizującej z dnia 11 września 2019 r. wskazano, że art. 552a p.w. stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za rok 2020.
Z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502) wynika, że opłata stała za usługi wodne polegające na wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi w formie opłaty stałej wynosi 250 zł za dobę za 1 m3/s za określoną w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalną ilość ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, wyliczona przez organ opłata stała w wysokości [...] zł, przy uwzględnieniu maksymalnej wielkości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi o ilości
[...] m3/s (zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym), nie narusza tym samym przepisów prawa stanowiących podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji.
Podsumowując Sąd stwierdził, że podstawy skargi kasacyjnej wniesionej przez organ okazały się oczywiście usprawiedliwione.
W związku z powyższym, biorąc za podstawę art. 179a w związku z art. 145
§ 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę kasacyjną, Sąd uchylił w całości zaskarżony wyrok z dnia
9 września 2021 r., o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.
W pkt II sentencji wyroku Sąd oddalił skargę Gminy G., uznając
ją za niezasadną.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł, na podstawie
art. 203 pkt 2 p.p.s.a., uznając za zasadne zasądzenie od Gminy G. na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło