II SA/Sz 427/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-08-14

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie ujawniła wszystkich swoich dochodów (w tym z działalności gospodarczej) i nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania z uwagi na ustanowioną służebność osobistą, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Strona prowadzi działalność gospodarczą generującą dochód, nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania dzięki ustanowionej służebności, a także może uzyskać wsparcie od córki, będącej właścicielką nieruchomości i posiadającej odrębny majątek. W związku z tym, poniesienie kosztów procesu nie stanowiło dla niej nadmiernego obciążenia.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując jako jedyny dochód emeryturę. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, ujawniono, że strona prowadzi działalność gospodarczą z wynajmu pokoi, co nie zostało wcześniej wskazane. Ponadto, strona darowała córkze nieruchomość w zamian za dożywotnią służebność osobistą mieszkania, co oznacza, że nie ponosi kosztów jego utrzymania. Sąd uznał, że strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący referendarz sądowy Monika Bieńkowska, , , po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 16 lipca 2008 r. B. M. złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 47 m2 a jej dochód stanowi emerytura w wysokości 868 zł brutto miesięcznie. Mając na uwadze, że w pismach składanych do Sądu skarżąca wskazywała na fakt wynajmowania pokoi dla letników, pismem z dnia 28 lipca 2008 r. B. M. została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy ma zarejestrowaną działalność w zakresie wynajmu pokoi ( jeżeli tak, to nadesłanie zaświadczenia potwierdzającego ten fakt), - oświadczenia (lub zaświadczenia z urzędu skarbowego) o wysokości dochodów osiąganych z wynajmu pokoi pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca nadesłała zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w K. z którego wynika, że ma zarejestrowaną działalność gospodarcza pod nazwą ; M. B., Wynajem Pokoi Gościnnych z/s w M., ul. [...]. Za rok 2007 r. wykazała dochód brutto w wysokości 10 362,40 zł. Dowodów wskazujących wysokość opłat ponoszonych na utrzymanie mieszkania nie przedłożyła. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym o którym mowa w art. 245 § 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie, mając na uwadze rozbieżności między stanem faktycznym wskazanym przez stronę we wniosku o przyznanie prawa pomocy a treścią pism należało wezwać wnioskodawczynię do uzupełnienia jej oświadczenia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Wbrew twierdzeniom skarżącej, iż jej jedyny dochód stanowi emerytura, z przesłanych dokumentów wynika, że prowadzi Ona działalność gospodarczą z której osiąga dochód, czego we wniosku nie wskazała. Ponadto w wyniku analizy zebranych w sprawie materiałów ustalono, że nieruchomość położoną przy ul. [...] w U., aktem notarialnym zawartym w dniu [...].( Repertorium A, numer [...]) darowała córce M. B., w zamian za ustanowienie na jej rzecz służebności osobistej mieszkania w lokalu mieszkalnym nr [...], polegającą na bezpłatnym i dożywotnim korzystaniu przez Nią z całego lokalu. WW. zapis pozwala zatem przyjąć, że wnioskodawczyni nie ponosi żadnych kosztów utrzymania mieszkania. W tym miejscu należy podnieść, że zgodnie z utrwaloną linia orzecznictwa sądów administracyjnych obowiązek niesienia pomocy spoczywa również na innych członkach rodziny – zwłaszcza rodzice i dzieci zobowiązani są wspierać się wzajemnie ( art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), tak więc skarżąca może uzyskać wsparcie ze strony córki, która nie dość, że jest właścicielem budynku odnośnie którego toczy się sprawa, to posiada też odrębny majątek. W badanej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia swojego utrzymania. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym Jej sytuacji materialnej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów procesu ( na obecnym etapie postępowania jest to wpis stały w kwocie 500 zł oraz ewentualne opłaty kancelaryjne) leżało poza zakresem jej możliwości. Skarżąca ma stałe, regularne źródło dochodu w postaci emerytury, dochód z wynajmu pokoi i nie ponosi opłat za mieszkanie. W tej sytuacji nie można przyjąć, że poniesienie kosztów procesu w pełnej wysokości może spowodować uszczerbek w jej niezbędnych kosztach utrzymania – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło