II SA/Sz 44/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-03-11
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele sąsiednich nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 144 i 222 § 2 k.c.) dotyczących ochrony przed immisjami, powinni być uznani za strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ochrony przed immisjami (art. 144 i 222 § 2 k.c.) nie dają podstaw do uznania właścicieli sąsiednich nieruchomości za strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Interes prawny, który uprawnia do udziału w takim postępowaniu, musi być bezpośrednio związany ze sferą prawną podmiotu i wynikać z przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w indywidualnej sprawie administracyjnej. Roszczenia z art. 144 i 222 § 2 k.c. są realizowane w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym na etapie planowania przestrzennego. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiadali statusu strony.Stan faktyczny
Wójt Gminy S. wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu zbożowego. J. S. i W. S. odwołali się od tej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich interes jest jedynie faktyczny, a nie prawny. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że wywodzą swój interes prawny z przepisów Kodeksu cywilnego i powinni być uznani za strony. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
, działając na podstawie art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa, art. 1 i art.2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U.
z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717), po rozpatrzeniu odwołania W. S. i J. S. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla terenu położonego na części działki nr [...] w obrębie geodezyjnym S., - umorzyło postępowanie.
W uzasadnieniu podano, że Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...]r. na wniosek firmy "K." Sp. z o.o. z siedzibą w G., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu zbożowego wraz z garażem na maszyny i sprzęt na działce nr [...] w S.
Od decyzji tej odwołali się J. S. i W. S., zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 9, art. 106 i art. 107 k.p.a. - oraz przepisów prawa materialnego - art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
W odpowiedzi na odwołanie firma "K." Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.) w związku z tym, że zostało wniesione przez osoby nie będące stronami postępowania.
W piśmie z dnia [...] r. skarżący stwierdzili, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na przyszłą zabudowę oraz zagospodarowanie nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja dotycząca zagospodarowania obszarów, na których nie ma miejscowych planów ma przede wszystkim zagwarantować zgodność zamierzenia z przepisami prawa. Organ prowadzący postępowanie winien ustalić, czy planowaną inwestycję, o określonej funkcji, architekturze i gabarytach, można realizować w odniesieniu do istniejącej w sąsiedztwie zabudowy oraz czy inwestycja ta nie będzie naruszać przepisów odrębnych, do których zalicza się między innymi ustawę o ochronie przyrody, o odpadach, o drogach publicznych, Prawo ochrony środowiska, ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wydanie takiej decyzji zależy od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 cyt. ustawy.
Badając zaskarżoną decyzję w aspekcie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji wyczerpało tryb uregulowany w przepisach tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U.
Nr 164, poz. 1588). Organ I instancji, stosownie do treści art.53 ust 3 w zw. z art. 64 ust. 1 cyt. ustawy dokonał niezbędnej analizy funkcji oraz cech zabudowy
i zagospodarowania terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, uwzględniając istniejącą w jego sąsiedztwie zabudowę. Projekt decyzji sporządził, uprawniony rzeczoznawca, co czyni zadość wymogom z art. 60 ust. 4. Na podstawie dokonanych ustaleń uznano, że planowana inwestycja - magazyn zbożowy wraz
z garażem na maszyny i sprzęt na działce nr [...] w S., nie stanowi ingerencji w ład przestrzenny i nie będzie wpływać na interesy osób trzecich. Budowa zaplecza techniczno magazynowego dla dużego gospodarstwa rolnego należy do inwestycji produkcyjnych. Lokalizacja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. uchwalonym w [...] r. (Uchwała GRN w Siemyślu
Nr IX.32/89) obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. W związku z tym, zgodnie z art. 61 ust. 2 cyt. ustawy, przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy nie stosuje się przepisu art. 61 ust.1 pkt 1, który zawiera wymóg określenia parametrów zabudowy
i zagospodarowania terenu inwestycji w nawiązaniu do zabudowy na działkach sąsiednich.
W art. 63 ust.2 cyt. ustawy przyjęto, iż decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Nie przesądza o zrealizowaniu planowanej inwestycji i ma charakter deklaratoryjny (informacyjny) z punktu widzenia obowiązujących przepisów szczególnych, mających zastosowanie w sprawie. Naruszenia tych przepisów organ odwoławczy nie dopatrzył się. Nie naruszono również uzasadnionych, prawem chronionych interesów odwołujących się, gdyż planowana inwestycja nie wkracza w granice należących do nich działek, ani nie uniemożliwia, czy też ogranicza korzystanie z nieruchomości. Przypuszczenie, że po zrealizowaniu projektowanej inwestycji powstaną dla odwołujących określone uciążliwości, nie podważa legalności zaskarżonej decyzji, ponieważ dotyczy jedynie hipotetycznego naruszenia interesu faktycznego odwołujących się, a nie interesu prawnego, rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych.
W ocenie organu II instancji skarżący nie wykazali, aby ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [...], wpływało negatywnie na ich prawa i obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego. Okoliczność ta ma w sprawie kluczowe znaczenie. Stwierdzenie skarżących, że uruchomienie przemysłowego magazynu na zboże oraz garażu na maszyny rolnicze i sprzęt w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych i gospodarstw rodzinnych, spowoduje znaczne immisje dźwięku i pyłu, utrudniając korzystanie z nieruchomości sąsiednich w dotychczasowy sposób, wskazuje wyłącznie na interes faktyczny skarżących, który jednak nie daje podstaw do uznania ich za stronę postępowania. Z praktycznego punktu widzenia należy wskazać, że miejsce na którym ma być realizowana inwestycja, dzieli od granicy nieruchomości strony skarżącej dystans ponad [...] m, a odległość pomiędzy terenem inwestycji, a budynkiem skarżących, jest jeszcze większa i wynosi [...] m. Nadto pomiędzy terenem inwestycji a nieruchomością skarżących rośnie las. Nieruchomość na której planowana jest inwestycja i nieruchomość skarżących znajdują się na terenie rolniczym. Planowana inwestycja, polegająca na budowie budynków (spichlerza wraz z garażem) niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego, wpisuje się w rolniczy charakter
i krajobraz terenu.
Natomiast za wykraczające poza zakres sprawy, jak i kognicję organu odwoławczego, uznano zarzuty zawarte w odwołaniu, dotyczące naruszenia przepisów art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 k.c. Zasada ochrony interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może być rozważana tylko w takich granicach, w jakich nie jest objęta przepisami prawa budowlanego. Ochrona ta znajduje pełną konkretyzację w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, ponieważ przepisy budowlane nakazują projektowanie, budowanie i utrzymywanie obiektu budowlanego w sposób zapewniający między innymi poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).
Co do sposobu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie,
iż wnoszący odwołanie nie są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2009 r., I SA/Gd 747/08, LEX nr 485352).
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
złożyli J. S. i W. S., wnosząc o jej uchylenie
i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 28 k.p.a. przez nie uznanie skarżących za stronę w prowadzonym postępowaniu; art. 7, oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa przez jego zastosowanie pomimo braku ku temu podstaw.
Skarżący zarzucili nadto naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 2 przez ograniczenie prawa skarżących do ochrony własnego interesu prawnego w zagospodarowaniu terenów należących do innych podmiotów oraz art. 54 pkt. 1 lit.d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. przestrzennym przez uznanie, iż planowane zamierzenie nie będzie wpływać na interesy osób trzecich.
Rozwijając argumentację podniesionych zarzutów skarżący stwierdzili, że są właścicielami działek nr [...], które bezpośrednio sąsiadują z działką [...]. Fakt ten wykazano w postępowaniu przed organem odwoławczym, który przyjął jednak, że nie spełniają oni wymogu posiadania interesu prawnego, a w konsekwencji nie są stroną postępowania.
Zdaniem skarżących, opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych należy przyjąć, że pojęcie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Skarżący interes ten wywodzą z art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c., które zapewniają ochronę przed niedozwolonymi immisjami (wyrok NSA z dnia
26 września 2007 r., II OSK 1252/2006). Dlatego nie jest zasadne stanowisko organu
II instancji, który przyjął, że wykazali oni jedynie interes faktyczny. W wyroku WSA
w Warszawie z dnia 28 lutego 2006 r., VII SA/Wa 1479/2005 stwierdzono, iż interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Natomiast interes faktyczny występuje wtedy, gdy dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności. Skarżący wskazali, że ich interes prawny wyrażony jest w przepisach kodeksu cywilnego i ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym organ odwoławczy naruszył art. 28 k.p.a. nie uznając skarżących jako strony postępowania. Naruszono także art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umarzając postępowanie odwoławcze do czego nie było podstawy prawnej. Poza tym błędnie uznano, że poza zakresem sprawy i kognicji organu odwoławczego pozostaje zarzut dotyczący naruszenia art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c., ponieważ skarżący nie podnosili zarzutu naruszenia owych przepisów lecz wskazywali przepis, na podstawie którego żądali czynności organu.
W ocenie skarżących planowane zamierzenie inwestycyjne na działce [...] będzie prowadziło do oddziaływania na zabudowę oraz zagospodarowanie nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących. Immisje, a także obniżenie wartości nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której planowana jest inwestycja, w sposób istotny będą wpływać na wykonywanie przez nich prawa własności. W myśl art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo,
w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Dlatego w prowadzonym postępowaniu skarżący domagają się ochrony ich interesów. Nie jest uzasadniony argument organu, że pełna konkretyzacja praw skarżących nastąpi w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Nie może on też uzasadniać nie uznania skarżących za stronę postępowania. Poza tym zgodnie z art. 7 k.p.a. organ powinien podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli. Skarżący wskazali także, że załącznikiem do decyzji Wójta Gminy S. była mapa wraz z zaznaczonym obszarem analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia budowlanego. Zakres analizowanego terenu obejmował również działki stanowiące ich własność. Decyzja organu I instancji nie informowała, na jakiej podstawie ustalono zakres analizowanej inwestycji, ani również jak planowana inwestycja może oddziaływać na sąsiadujące z nią działki.
W skardze wskazano też, na treść art. 6 ust. 2 pkt 2, i art. 54 pkt 1 lit.d ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które odnoszą się do ochrony interesów osób trzecich w planowaniu przestrzennym. W związku z tym, że ustawa ta posługuje się sformułowaniami nie zawsze jasnymi, to w razie wątpliwości należy
je interpretować na korzyść obywatela, tj. na korzyść jego uprawnień właścicielskich (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., II OSK 646/06). Zatem w postępowaniu
o ustalenie warunków zabudowy, gdy właściciel sąsiedniej nieruchomości, znajdującej się na obszarze analizowanym, domaga się na podstawie przepisów prawa materialnego uznania go za stronę i ustalenia jego roszczeń, wówczas należy umożliwić mu czynne uczestnictwo w prowadzonym postępowaniu w charakterze strony. Ponieważ w decyzji organu I instancji nie wykazano w jaki sposób inwestor miałby zabezpieczyć interesy osób trzecich, skarżący złożyli odwołanie w celu sporządzenia decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ szczegółowo odniósł się do podniesionych przez skarżących zarzutów i wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
W piśmie z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na skargę uczestnik postępowania "K." Sp. z o.o. wniósł o jej oddalenie i przestawił własną argumentację.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący odnieśli się do treści złożonej przez organ odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności
z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna.
Skarżący formułując zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. wskazali, że interes prawny, a w konsekwencji prawo wzięcia udziału w sprawie w charakterze strony wywodzą z przepisów prawa cywilnego, a mianowicie art. 144 i 222 § 2 k.c., ponieważ normę materialnoprawną, będącą podstawą tego interesu można wyprowadzić nie tylko
z przepisów prawa administracyjnego. Takie stanowisko, jak wskazali skarżący, wyrażono w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 26 września 2007 r., II OSK 1252/2006).
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy przede wszystkim stwierdzić, że
w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
To ustawowe sformułowanie jest bardzo ogólne, a zatem w każdej konkretnej sprawie organ ma obowiązek ustalenia, czy danej osobie przysługuje interes prawny. Żeby spełnić ten wymóg musi wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy (elementy przedmiotowe), jak i okoliczność, kto domaga się jej rozpatrzenia (elementy podmiotowe), a nadto skutki prawne orzeczenia, które ma wydać organ administracji publicznej.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu położonego na części działki nr [...], w gminie S., dla inwestycji polegającej na budowie magazynu na zboże wraz z garażem na maszyny rolnicze i sprzęt. Teren inwestycji ma charakter rolniczy.
Funkcją decyzji ustalającej warunki zabudowy jest stwierdzenie, czy na danej nieruchomości, z uwagi na jej przeznaczenie, dopuszczalne jest zlokalizowanie planowanej inwestycji. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Natomiast inwestorowi przysługuje, w myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy
w granicach określonych przepisami, uprawnienie do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Planowaną na terenie rolniczym inwestycję, w postaci magazynu na zboże wraz z garażem na maszyny rolnicze i sprzęt, dzieli od granicy nieruchomości strony skarżącej odległość ponad [...] m, a odległość pomiędzy terenem inwestycji,
a budynkiem skarżących wynosi [...] m. Tak więc inwestycja odpowiada funkcji terenu i nie narusza, ani interesu publicznego, ani osób trzecich, w tym również skarżących. Mają oni prawo do ochrony własnych interesów, w tym prawa własności, ale jak stanowi ustawa interes ten musi mieć charakter prawny, a nie faktyczny - art. 6 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że tylko przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny nie dający statusu strony. Interes prawny, który daje podstawę przyznanie osobie przymiotu strony w konkretnej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę. W praktyce interes prawny strony musi być ustalany każdorazowo w oparciu o normy prawa materialnego, które mają zastosowanie
w indywidualnej sprawie administracyjnej.
W kwestii określenia osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należy podzielić pogląd wyrażony orzecznictwie, że stronami w takich sprawach są, co do zasady właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, tak jak w niniejszej sprawie, z tym, że mogą to być również działki, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Jednak w tych sprawach nie ma żadnego automatyzmu. Nawet wtedy, gdy działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to, że osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji planowanej na działce sąsiadującej. W każdym bowiem wypadku organ musi przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu.
Jest to tym bardziej istotne, że tylko status strony postępowania administracyjnego daje uprawnienie do żądania rozpoznania złożonego przez nią odwołania. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. jedynie strona posiada legitymację do wniesienia odwołania. W innym przypadku, gdy okaże się, iż podmiot odwołujący się nie jest stroną, organ odwoławczy ma obowiązek umorzyć postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r., II OSK 1016/06).
Organ odwoławczy nie powinien również mechanicznie uznawać za strony postępowania osób, którym doręczono decyzję organu I instancji i które znajdują się w rozdzielniku takiej decyzji, lecz musi w tym zakresie poczynić własne ustalenia. Tak też uczynił w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy. Nie uzasadnione jest również twierdzenie skarżących, że status strony przysługuje podmiotom, których nieruchomości znalazły się w granicach terenu analizowanego. Teren ten stanowi, w myśl przepisów
o zagospodarowaniu przestrzennym, punkt odniesienia w kwestii kontynuacji formy zabudowy i nie przesądza, czy podmiotom władającym sąsiednimi nieruchomościami przysługuje status strony.
Skarżący twierdzą, że planowane zamierzenie inwestycyjne będzie prowadziło do oddziaływania na należącą do nich zabudowę oraz zagospodarowanie nieruchomości, a także obniżenie wartości nieruchomości. Wskazane przez nich okoliczności nie stanowią jednak podstawy do przyjęcia, że posiadają oni interes prawny,
a konsekwencji prawo do wzięcia udziału w sprawie w charakterze strony. Źródłem tego interesu mogą być przepisy nie tylko prawa administracyjnego, ale także inne regulacje, np. przepisy prawa cywilnego. Nie znaczy to jednak, że powołane przez skarżących art. 144 k.c. oraz 222 § 2 k.c. istotnie na taki interes wskazują. Artykuł 144 k.c. stanowi,
że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, natomiast art. 222 § 2 k.c. stanowi podstawę realizacji roszczeń negatoryjnych.
Zarówno roszczenia z art. 144 k.c. jak i z art. 222 § 2 k.c. są realizowane
w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. W rozpoznawanej sprawie, na etapie planowania przestrzennego nie dają one podstawy do przyjęcia, że skarżący mają interes prawny, który by uprawniał do wzięcia udziału w postępowaniu
w charakterze strony. Powołane przez skarżących orzeczenie – wyrok NSA
z 26 września 2007 r., II OSK 1252/2006, nie wzmacnia przedstawionej przez nich argumentacji, zostało bowiem wydane w innym stanie faktycznym i przy innym przedmiocie postępowania. W rozpoznawanej sprawie uzasadniało tylko pogląd, że źródłem interesu prawnego mogą być również przepisy prawa cywilnego, co jednak ani w orzecznictwie, ani w doktrynie nie jest kwestionowane.
Podobnie nie wzmacniają argumentacji orzeczenia powołane przez skarżących,
a dotyczące rozróżnienia pojęcia interesu prawnego i interesu faktycznego, a także sposobu wykładni przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Do tych kwestii odniesiono się przy rozważaniach dotyczących poszczególnych zarzutów.
Konkludując należy stwierdzić, że zarzuty podniesione przez stronę nie były uzasadnione i w związku z tym brak podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło