II SA/Sz 441/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. S. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu B. L. na zasadzie prawa pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta w sprawie odmowy przyznania B. L. zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji odmówił przyznania stronie zasiłku stałego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. W odwołaniu od tej decyzji B. L. zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego sprowadzające się do przyjęcia, że odwołujący jest osobą w rodzinie w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej podczas gdy odwołujący się jest osobą samotnie gospodarującą. Odwołujący podniósł, że prawo do mieszkania, w którym aktualnie przebywa przysługuje jego rodzicom, którzy pozwalają korzystać mu z pokoju, przedpokoju kuchni i łazienki. Wszelkie koszty utrzymania mieszkania ponoszą rodzice odwołującego się. Fakt wspólnego zamieszkiwania nie oznacza wspólnego gospodarowania. B. L. świadczenie z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego przeznacza wyłącznie na swoje utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art.37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej: 2) pełnoletniej osobie pozostające w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z kolei w myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do przyznania tego świadczenia wynosi [...]zł. Z akt sprawy, a zwłaszcza z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, iż zainteresowany prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami, jest niepełnosprawny i nigdzie nie pracuje, natomiast rodzice strony otrzymują emerytury, które wraz z dodatkami pielęgnacyjnymi wynoszą łącznie [...]zł. W tej sytuacji dochód przeliczony na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi [...]zł. i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, wynoszące [...]zł. Oznacza to, że zasiłek stały, który w myśl cytowanego przepisu jest uzależniony od kryterium dochodowego, w tej sytuacji nie przysługuje. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy stwierdził, że wnioskodawca nie jest osobą samotnie gospodarującą, a tym samym słusznie uwzględnił w dochodach rodziny wnioskodawcy, dochody jego ojca i matki. Trudno bowiem przyjąć, iż zainteresowany jako osoba niepełnosprawna po przebytym udarze mózgu, nie mająca żadnych dochodów ( prócz zasiłku w kwocie [...]zł) i mieszkająca wspólnie z rodzicami, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jak twierdzi w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. L. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, ponosząc że jest sprawny psychofizycznie, żeby dbać o swoje interesy. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 37 ustawy o pomocy społecznej poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący nie jest osobą samotnie gospodarującą. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organy obu instancji nie dokonały ustaleń w przedmiocie wspólnego korzystania ze sprzętu gospodarstwa domowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Jej przedmiotem jest zasiłek stały, który został uregulowany w art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W świetle tego przepisu zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej: 2) pełnoletniej osobie pozostające w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy organy orzekające zasadnie uznały, czy skarżący B. L. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Oceny tego, czy wnioskodawca jest, pozostaje w rodzinie, czy też jest osobą samotnie gospodarującą należy dokonać w oparciu o ustawowe definicje "rodziny" i "osoby samotnie gospodarującej" , zawarte w art. 6 pkt 14 i 10 ustawy. Przepis ten stanowi, że osoba samotnie gospodarująca, to osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe (art. 6 pkt 10 ustawy), natomiast rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie razem zamieszkujące i gospodarujące ( art. 6 pkt 14 ) .Sąd rozpoznający skargę podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 2096/10, stwierdzające, że użyte w art. 6 pkt 14 ustawy pojęcie "wspólne gospodarowanie" nie zwiera w sobie pojęcia "wspólnego zamieszkiwania", lecz stanowi odrębną przesłankę, która musi być spełniona, aby uznać określoną grupę osób za rodzinę. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest między innymi pozostawanie na utrzymaniu osób, z którą gospodarstwo się tworzy. Badając niniejszą skargę stwierdzić należy, że organy administracyjne obu instancji prawidłowo uznały na podstawie wywiadu środowiskowego, że B. L. wraz z rodzicami tworzy rodzinę w rozumieniu powołanych przepisów ustawy. Bezspornym jest fakt, że skarżący wspólnie zamieszkuje z rodzicami. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł. Jak wynika wywiadu środowiskowego skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na czas określony do dnia [...]r. Rodzice skarżącego pobierają świadczenia z ZUS i KRUS i dodatkowo prowadzą działalność gospodarczą, ponieważ brak im środków finansowych na rehabilitację syna, leki i wizyty u lekarzy specjalistów. Dodatkowo z odwołania od decyzji organu I instancji wynika, że rodzice skarżącego pokrywają w całości koszty utrzymania mieszkania. Z tych względów należy znać, że skarżący jako osoba niepełnosprawna, nie posiadająca poza zasiłkiem pielęgnacyjnym innych źródeł dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, jak również, że tego rodzaju pomoc cechuje się stałością. Powyższe okoliczności są wystarczające do uznania, że skarżący pozostaje w rodzinie w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy, a nie jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 ust.10. Dlatego Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 37 ustawy o pomocy społeczne, jak również zarzut braku ustaleń w przedmiocie wspólnego korzystania ze sprzętu gospodarstwa domowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).