II SA/Sz 454/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-06-21
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, oparty na zarzucie wadliwej inwentaryzacji stanu istniejącego i nieprawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, może prowadzić do uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli projekt budowlany spełniał wymogi formalne w momencie jego wydania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wadliwa inwentaryzacja stanu istniejącego, nawet jeśli potwierdzona przez PINB, nie stanowi podstawy do uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania, jeśli projekt budowlany spełniał wymogi formalne określone w art. 35 Prawa budowlanego w momencie jego wydania. Podobnie, spory cywilnoprawne dotyczące współwłasności nieruchomości nie są podstawą do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że organ administracji architektoniczno-budowlanej bada zgodność projektu z przepisami, a nie stan faktyczny na nieruchomości.Stan faktyczny
Strona W. T. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zarzucając inwestorowi M. C. złożenie nieprawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz wadliwą inwentaryzację stanu istniejącego, która wprowadziła w błąd co do zakresu inwestycji. Organ I instancji uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, uznając nowe dowody za istotne. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i odmówił uchylenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że wadliwa inwentaryzacja nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, a spory cywilnoprawne nie są podstawą do uchylenia decyzji. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., po wznowieniu postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę udzielonego na rzecz M. C. zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], uchylił tę decyzję i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...]. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. C. pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego o pomieszczenie mieszkalne, pomieszczenie gospodarcze i garaż na działce nr [...], [...] w miejscowości S. K., gm. S.. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] r.
W dniu 5 października 2017 r. strona postępowania W. T. wniósł o wznowienie postępowania i uchylenie powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę wskazując, że M. C. złożyła nieprawdziwe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W trakcie budowy okazało się, że inwestycja wkracza na nieruchomość wnioskodawcy, który nie wyrażał na to zgody, co zostało potwierdzone podczas kontroli przez PINB. Ponadto okazało się, że złożony do pozwolenia na budowę dokument inwentaryzacji budowlanej aktualnego stanu zabudowań nie odpowiada rzeczywistości.
Mając na uwadze powyższe, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a. wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją.
W toku wznowionego postępowania organ dopuścił jako dowody w sprawie m.in.: uwierzytelnioną kopię dokumentacji kontroli PINB oraz uwierzytelnioną kopię dokumentacji określającej stan faktyczny na działce nr [...] sprzed planowanej przez M. C. inwestycji oraz wystąpił do PINB w K..
Po wnikliwej analizie zebranego materiału dowodowego Starosta [...] stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził zarzutu złożenia przez inwestora niezgodnego z prawdą oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - działką nr [...] i [...] na cele budowlane. Oświadczenie znajdujące się w aktach sprawy złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, jest zgodne ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (Dz.U. z 2016 r. poz. 1493). Ponadto M. C. zgodnie ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i księgach wieczystych wskazała tytuł współwłasności nieruchomości gruntowej i własności lokalu, stąd niezgodnym ze stanem prawnym jest stwierdzenie skarżącego o wyłącznym posiadaniu nieruchomości wspólnej nr [...].
W toku postępowania wznowieniowego, pismem z dnia 15 listopada 2017 r. M. C. oświadczyła, iż zgodnie z art. 60 K.c. w obecności świadków, to jest poprzednich właścicieli nieruchomości, uzyskała ustną zgodę współwłaściciela. W. T. nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...]. Nr [...] Wydana uprzednio zgoda nie była przez strony kwestionowana na etapie prowadzonego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, ani też nie została wycofana, a decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna.
W ocenie organu zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż inwestor M. C. posiadała zgodę stron, a jej oświadczenie było zgodne z prawdą i stanem faktycznym. Skarżąca strona zapoznała się z całym projektem budowlanym i jako współwłaściciel nieruchomości nie skorzystała z przysługującego jej w tym zakresie prawa i nie ujawniła wady dokumentacji polegającej na błędnym pokazaniu stanu istniejącego jego nieruchomości. W konsekwencji organ uznał, że strona zgodziła się z przyjętymi założeniami przedprojektowymi pokazanymi na inwentaryzacji stanu istniejącego.
Organ zauważył, że z akt sprawy wynika, iż w piśmie z dnia 11 października 2017 r. skarżący z jednej strony oświadcza, iż nie udzielił zgody na prawo dysponowania nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] na cele budowlane, a z drugiej strony przyznaje, iż zapoznał się z dokumentacją projektową (sporządzoną dla tej samej działki nr [...]) i nie wniósł odwołania. Organ wskazał, iż ewentualne spory pomiędzy współwłaścicielami na tym tle dotyczą stosunków cywilnoprawnych i podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne.
Organ uznał, że podnoszona przez stronę druga przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., to jest wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, również nie została udowodniona przez stronę w trakcie wznowionego postępowania, bowiem strona wnosząca o wznowienie postępowania na tej podstawie pomimo wezwania organu, nie doprecyzowała tego zarzutu ani nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego wydanie decyzji w wyniku przestępstwa.
Celem potwierdzenia istnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w toku wznowionego postępowania organ wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. W toku własnego postępowania wyjaśniającego PINB w K. wykonując m.in. wizje na terenie realizowanej przez M. C. budowy oraz kontrole nieruchomości wraz z pomiarami, dokonał własnych ustaleń, w przedmiocie, z których wpłynęły do wznowionego postępowania dokumenty wraz z fotografiami.
Mając na uwadze, że zgodnie z art. 81a Prawa budowlanego wykonywanie czynności kontrolnych polegających na prawie wstępu do obiektu budowlanego, na teren budowy itd. należą do uprawnień organów nadzoru budowlanego, Starosta [...] podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, przyjął jako kluczowy dowód przedłożony materiał przez organ nadzoru budowlanego.
Zgodnie z decyzją z dnia [...] r. Nr [...], zatwierdzony projekt budowlany został oparty na nieprawdziwych założeniach dotyczących stanu istniejącego sprzed odbudowy, które doprowadziły do niewłaściwej wizualizacji stanu istniejącej zabudowy na działce nr [...], a tym samym wprowadziły w błąd stronę, co do zakresu planowanej rozbudowy. Natomiast wedle pisma z dnia 7 grudnia 2017 r., stan istniejący uwidoczniony w projekcie budowlanym został przedstawiony w sposób niezgodny ze stanem faktycznym, gdyż zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. m.in. wysokość części bezpośrednio przyległej do budynku mieszkalnego w przedprojektowej inwentaryzacji została zawyżona o ok. 1,5 m w stosunku do stanu istniejącego, a uwidoczniona w projekcie budowanym elewacja szczytowa budynku mieszkalnego, przy którym odbudowywane jest pomieszczenie mieszkalne (nr [...]) pod względem skali nie jest zgodna z rzeczywistością.
W oparciu o opisane wyżej ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. organ stwierdził, iż w toku wznowionego postępowania organ nadzoru budowlanego przedłożył informacje o nowych dowodach nieznanych organowi w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...] mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na budowę, co potwierdza zasadność uchylenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Odnosząc się do żądania strony dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., Nr [...] organ zauważył, że złożony w dniu 5 października 2017 r. przez W. T. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę zbiegł się z postępowaniem wyjaśniającym wszczętym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., w wyniku którego postanowieniem z dnia [...] r., organ nadzoru budowlanego wstrzymał inwestorowi M. C. roboty budowlane dotyczące rozbudowy budynku na działkach nr [...] i [...] w miejscowości S. K., obręb S. K., gm. S.. W tym stanie rzeczy żądanie wstrzymania wykonania decyzji Nr [...] z dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe z powodu wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. C. wniosła od niej odwołanie podnosząc, że ustalenia PINB w K. nie wskazują na istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, a dokonane zmiany zostały uznane za nieistotne.
Wojewoda Z.i decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. C. uchylił decyzję organu I instancji z [...] r. i orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda po przytoczeniu treści art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wskazał, że działka inwestycyjna nr [...] znajduje się na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. zatwierdzonym przez Radę Miejską w S. uchwałą nr [...] z [...] r. o symbolu 20 MN, dla której obowiązują następujące zapisy planu. Na obszarze obejmującym układ osadniczy zwarty i rozproszony istniejąca zabudowa mieszkaniowa, mieszkaniowo-rolnicza i usługowa oraz związana z prowadzeniem działalności nieuciążliwej może podlegać wymianie, rozbudowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynku - § 16 ust. 1. Projekt budowlany przedstawia rozbudowę pomieszczenia mieszkalnego, gospodarczego i garażowego poprzez odbudowę dawnych pomieszczeń przynależnych lokalowi nr [...] w budynku położonym przy ul [...] w S. K. z zachowaniem układu dachów, zarysów elewacji wraz z zachowaniem układu głównych konstrukcji wyburzonych części budynków oraz powiększenie istniejącego garażu. Garaż został rozbudowany poprzez jego poszerzenie o 1,58 cm na szerokości. Planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z ustaleniami miejscowego planu i projekt budowlany został uzgodniony postanowieniem z dnia [...] r. z Z. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S..
W. T. współwłaściciel działki nr [...] był skutecznie zawiadomiony o wszczęciu przez Starostę K. postępowania w przedmiotowej sprawie. W trakcie trwania całego postępowania nie skorzystał z przysługującego stronie prawa zapoznania się z aktami sprawy. Zatem organ uznał, że W. T. nie negował złożonych w sprawie: projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonych przez inwestora – M. C.. Decyzję z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę W. T. otrzymał dnia [...] r. i również nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji, która dnia [...] r. stała się ostateczna.
Konkluzja PINB stwierdzająca, że inwentaryzacja budynków stanowiąca podstawę sporządzenia projektu budowlanego jest niezgodna ze stanem faktycznym, stanowi nową okoliczność faktyczną wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem dotyczą przedmiotu sprawy oraz maju znaczenie prawne a tym samym w konsekwencji mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Projekt budowlany załączony do wniosku o pozwolenie na budowę został, co zostało udowodnione przez PINB, sporządzony na błędnie sporządzonej inwentaryzacji, jednakże został on wykonany w zgodzie z przepisami i zaopiniowany pozytywnie przez Konserwatora Zabytków. Wojewoda podkreślił, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z dnia [...] r. nie stanowi odtworzenia istniejącej zabudowy i zgodnie z obowiązującym planem nie ma obowiązku jej odzwierciedlać. W tym stanie faktycznym sporządzenie projektu budowlanego w oparciu o nierzetelną inwentaryzację nie ma w rzeczywistości wpływu na rozstrzygnięcie wniosku dotyczącego uzyskania pozwolenia na budowę dla inwestycji zaprojektowanej w oparciu o projekt budowlany spełniający obowiązujące przepisy i niewprowadzający ograniczeń w użytkowaniu współwłasnościowych nieruchomości nr [...] i [...]. Zatem we wznowionym postępowaniu nie ma podstaw do uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
W trakcie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę W. T. nie kwestionował złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami [...] i [...] na cele budowlane z dnia [...]., a tym samym organ zasadnie uznał, że na dzień wydawania decyzji inwestor wykazał fakt posiadania prawa do dysponowania działkami nr [...] i [...] na cele budowlane. Ponadto W. T. nie udowodnił podczas prowadzonego postępowania wznowieniowego, aby decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. W sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. mogące stanowić podstawę do uchylenia przedmiotowej decyzji. W sprawie wniosku o wstrzymanie decyzji o pozwoleniu na budowę organ zaznaczył, że winien być załatwiony odrębnym rozstrzygnięciem.
Powyższą decyzję Wojewody Z. W. T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1,2 i 5 K.p.a. w zw. art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że projekt budowalny sporządzony dla potrzeb uzyskania pozwolenia na budowę zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] jest zgodny z prawem, stanem faktycznym i w konsekwencji nie zaszły przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a. uzasadniające uchylenie tej decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
Skarżący zarzucił też organowi II instancji uchybienia procesowe w zakresie gromadzenia z urzędu istotnych dla sprawy dowodów - w szczególności niezbadanie kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie uzyskania żądanego przez skarżącego stanowiska inwestora i niezbadanie czy przy złożeniu oświadczenia doszło do popełnienia przestępstwa.
W. T. zaprzeczył, aby prawo współwłasności działki [...] było tytułem do dysponowania tą działką na cele budowlane w zakresie ingerującym w tę część działki [...], która jest przez niego użytkowana i na której ingerencję ze strony inwestora nigdy nie wyrażał zgody. Podkreślił, że jego niewiedza związana z zakresem ingerencji inwestora w użytkowaną przez niego część działki [...] wynikała z tego, iż do pozwolenia na budowę dołączono nieprawdziwą inwentaryzację i przedstawiono zamierzoną inwestycję inaczej niż faktycznie miała wyglądać i jak jest realizowana.
W ocenie skarżącego, inwestorka celowo przedstawiła do wniosku rysunki wprowadzające go w błąd co do zakresu planowanej inwestycji. Gdyby inwestor przedstawiła stan istniejący rzetelnie i zakres faktycznie planowanych zmian, skarżący nigdy by nie wyraził milczącej zgody na wydanie pozwolenia na budowę.
Organ II instancji błędnie ocenia milczenie skarżącego w sprawie o udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro skarżący nie miał wiedzy o faktycznym zakresie planowanej inwestycji wskutek nieprawdziwego przedstawienia stanu faktycznego i wskazaniu na rysunkach projektu, iż zamierzenie nie wkracza w tę część działki [...], którą użytkuje samodzielnie to nie miał podstaw do kwestionowania tej decyzji. Dopiero na etapie realizacji inwestycji skarżący stwierdził wkroczenie przez inwestorkę w jego część działki [...] i dlatego zawiadomił PINB w K. uznając, iż doszło do naruszenia warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Dopiero PINB w K. stwierdził, iż inwestycja jest realizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę tyle tylko, iż projekt budowlany jest niezgody ze stanem faktycznym i mylił strony co do zakresu planowanego przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wydana w trybie wznowieniowym decyzja Wojewody Z. z dnia [...] r., w której organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] z [...]
Na wstępie należy wskazać, że granice postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę (rozbudowę) wyznacza przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, oraz złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2), właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4). Przepis art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organ nie sprawdza więc, czy inwestor rzeczywiście zrealizuje obiekt budowlany, którego projekt przedstawił do zatwierdzenia, a jedynie dokonuje oceny, czy przedłożony projekt spełnia wymogi, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
Identycznie w niniejszej sprawie, której specyfika polega na tym, że przedmiotem oceny organu architektoniczno-budowlanego nie może być stan faktyczny istniejący na terenie inwestycji, a wyłącznie spełnienie przez projekt budowlany wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Obowiązkiem inwestora jest bowiem zrealizować planowany obiekt zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, w tym w sposób nieodbiegający istotnie od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło w związku z pismem skarżącego z dnia 5 października 2017 r., w którym wskazał, że przeprowadzona w dniu 28 września 2017 r. kontrola przez PINB w K. wykazała, iż projekt budowlany został przygotowany w oparciu o wadliwie sporządzoną inwentaryzację co zdaniem strony wskazuje na sfałszowanie dowodów. Ponadto strona podniosła, że złożone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest nieprawdziwe bowiem inwestorka wkracza na nieruchomość, której jest jedynym właścicielem.
Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przytoczony powyżej przepis może mieć zastosowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe; po drugie - nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie - nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W ocenie Sądu wydana przez organ odwoławczy decyzja jest prawidłowa. Wojewoda Z. dokonał oceny prawidłowości wydanej decyzji z dnia [...] pod względem jej zgodności z obowiązującymi warunkami określonym w art. 35 ust.1 Prawa budowlanego.
Z ustaleń organu wynika, że planowana inwestycja została zaprojektowana zgodnie z ustaleniami miejscowego planu i projekt budowlany został uzgodniony postanowieniem z [...] r., znak [...] z Z. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S.. Inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co nie było w postępowaniu o pozwolenie na budowę przez skarżącego kwestionowane. Stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor ubiegając się o pozwolenie na budowę zobowiązany jest jedynie do złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczność, że aktualnie toczy się spór o sposób użytkowania działki między jej współwłaścicielami nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.
Organ rozstrzygający sprawę o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę nie bada, czy rzeczywiście wnioskodawca posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to organ może zakwestionować, a nawet go nie uwzględnić tylko wtedy, gdy z zebranych w sprawie dowodów wynika bezspornie, że wnioskodawcy w rzeczywistości nie przysługuje prawo, na które się powołuje. Oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane zastępuje dowody istnienia tego prawa, gdyż stwarza domniemanie, że rzeczywiście przysługuje ono osobie składającej takie oświadczenie.
Skoro w oświadczeniu o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane inwestor M. C. wskazała, że jest współwłaścicielem nieruchomości [...] oraz [...] a skarżący oświadczenia w tym zakresie nie zakwestionował w toku postępowania, mimo że brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] r., to brak podstaw do uznania, że doszło do oczywistego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 15.03.2018 r. w sprawie II OSK 1321/16, LEX nr 2478415 , który to pogląd niniejszy skład akceptuje.
Odnosząc się do zarzutu, że inwentaryzacja budynków stanowiąca podstawę sporządzenia projektu budowlanego jest niezgodna ze stanem faktycznym co znalazło odzwierciedlenie w konkluzji postępowania prowadzonego przez PINB (po przeprowadzonej 28 września 2017 r. kontroli budowy realizowanej na działce nr [...]), należy przypomnieć, że w ocenie organów architektoniczno-budowlanych ocenie podlegał projekt budowlany, a nie stan istniejący na nieruchomości.
W kontekście obowiązku sprawdzenia wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. II OSK 940/07, wyjaśnił, że w wyniku zmiany art. 35 Prawa budowlanego przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska.
Projekt architektoniczno-budowlany dotyczy bezpośrednio obiektu budowlanego: jego formy, konstrukcji oraz funkcji, a także wskazuje m.in. proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, materiałowe i zasady nawiązania do otoczenia.
Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi lub innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 k.p.a.). Sprawdzanie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało więc ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego).
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o której mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902), lub w pozwoleniu, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502 z późn. zm.), wymaganiami ustawy, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołączają oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Jak wynika z dołączonych do sprawy akt administracyjnych dotyczących zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę projektant takie oświadczenie złożył.
W ocenie Sądu nie zachodzą przesłanki, na które powołuje się strona skarżąca wyrażone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie znalazły też potwierdzenia przesłanki będące podstawą wznowienia przez Starostę Koszalińskiego wyrażone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło