II SA/Sz 48/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata A. T. kwotę [...] obejmującą wynagrodzenie za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy oraz należny podatek od towarów i usług. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. B. od decyzji Burmistrza [...] Nr [...], z dnia [...] orzekającej o uchyleniu czynności zameldowania K. B. w lokalu położonym w miejscowości [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu wskazał, że na wniosek K. N. z dnia [...] wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie K. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w m. [...]. Postępowanie to zakończone zostało wydaniem przez Burmistrza [...], w dniu [...] decyzji o odmowie wymeldowania K. B. z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż K. B. przebywa w zakładzie karnym dlatego też, nie może zostać wymeldowany z miejsca pobytu stałego, gdyż byłoby to niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Od decyzji tej odwołała się K. N., a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], znak [...] uchylił w całości decyzję organu gminy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność właściwego zakwalifikowania wniosku K. N., która faktycznie wnioskowała o wymeldowanie K. B., lecz jednocześnie podawała, że w/w nigdy nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Po uchyleniu przez Wojewodę [...] decyzji o odmowie wymeldowania K. B., organ gminy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego oraz ustaleniu, iż przedmiotem postępowania jest anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania K. B. w lokalu położonym w miejscowości [...], w dniu [...] wydał decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej dotyczącej zameldowania K. B. w lokalu nr [...] w [...]. Od decyzji tej odwołał się K. B., zarzucając jej, iż jest ona sprzeczna z przepisami Kodeksu karnego, jak również jest naganna moralnie, gdyż pogarsza jego sytuację, jako osoby odbywającej karę pozbawienia wolności. Jednocześnie wniósł on o wstrzymanie się z wydaniem decyzji o jego wymeldowaniu do czasu opuszczenia zakładu karnego. Ponadto potwierdził fakt, iż został zameldowany w przedmiotowym lokalu, w czasie gdy już przebywał z Zakładzie Karnym w [...]. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] ponownie uchylił decyzję Burmistrza [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na uchybienia procesowe oraz braki w postępowaniu dowodowym. Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] ponownie orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania K. B. w lokalu w miejscowości [...] wykazując, że nigdy nie zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu. Od decyzji tej odwołał się K. B. podnosząc, iż K. N. dobrowolnie zameldowała go w przedmiotowym lokalu. Nie zgodził się też z twierdzeniami wnioskodawczyni, iż jest człowiekiem agresywnym, albowiem odwiedza go ona w zakładzie karnym bez dozoru funkcjonariuszy służby więziennej, co może świadczyć o tym, że się go nie boi. Nadmienił ponadto, iż przekazywał K. N. pieniądze na remont mieszkania, w którym został zameldowany. Jednocześnie wskazał, iż nie zgadza się na wymeldowanie, a jeśli decyzja taka zapadnie, to wnosi o zapewnienie mu innego mieszkania. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewoda [...] stwierdził, iż sprawy związane z wykonaniem obowiązku meldunkowego - zameldowania i wymeldowania - reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 47 ust. 1 tej ustawy, organ gminy ma obowiązek, na podstawie zgłoszenia, dokonać zameldowania lub wymeldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu. W przypadku gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, to o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy). Z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że osoba, która chce zameldować się na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, musi przebywać w lokalu, w którym ma zostać zameldowana. W niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające w sposób bezsporny wykazało, iż w dniu dokonania zameldowania K. B. w lokalu w [...] tj. [...], nie zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu, gdyż przebywał już wówczas w zakładzie karnym. Ustalono ponadto, iż nie korzystał on w tym czasie z żadnej przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności, ani też z przepustki. Ustalenia takie wynikają z zeznań i wyjaśnień stron postępowania. Skarżący w piśmie z dnia [...] wskazał, iż K. N. sama dokonała jego zameldowania, gdy on przebywał już w tym czasie w zakładzie karnym. Oświadczył ponadto, że przed aresztowaniem również w lokalu tym nie zamieszkiwał. Jednocześnie wskazał, iż zamierza w przedmiotowym lokalu zamieszkać dopiero po odbyciu kary pozbawienia wolności. Przesłuchani świadkowie również potwierdzili, iż nigdy nie widzieli K. B. w tym mieszkaniu. Mając na uwadze fakt, iż w dacie zameldowania na pobyt stały K. B. nie zamieszkiwał w lokalu położonym w [...] oraz, że dopiero zamierza w przyszłości wprowadzić się do przedmiotowego lokalu, postępowanie w sposób właściwy prowadzono w kierunku uchylenia czynności zameldowania. Ustosunkowując się do stwierdzenia K. B., iż nie zgadza się na wymeldowanie z przedmiotowego lokalu, organ II instancji podkreślił, iż przedmiotem postępowania administracyjnego było uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania w dniu [...] K. B. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Tym samym organ nie orzekł o jego wymeldowaniu, albowiem w tym zakresie można rozstrzygać jedynie w sytuacji, gdy osoba której postępowanie dotyczy w danym lokalu zamieszkiwała, a następnie lokal ten opuściła i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się. W niniejszej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją, iż K. B. został zameldowany pod określonym adresem, pomimo że nigdy tam nie zamieszkał, z tego więc względu nie można było orzekać o jego wymeldowaniu lecz o anulowaniu czynności materialno-technicznej jego zameldowania, gdyż została ona dokonana z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z orzecznictwem sądu administracyjnego wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. Jest to konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby -zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 marca 2003r. V SA 2425/02). Zameldowanie w lokalu służy bowiem wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Tym samym nawet zgoda właściciela lokalu i potwierdzenie pobytu danej osoby nie stanowi przesłanki do zameldowania osoby na pobyt stały, gdyż jedyną przesłanką do dokonania tej czynności jest ustalenie, czy osoba ta faktycznie zamieszkała w danym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Ponadto Wojewoda [...] wyjaśnił, że zameldowanie na pobyt stały, faktycznie przebywającej w danym lokalu osoby, ma za zadanie wyłącznie potwierdzać fakt pobytu osoby w danym lokalu. Jeżeli natomiast osoba pomimo zameldowania nigdy w danym lokalu nie zamieszkała, to organ ewidencji ludności winien ustalić stan faktyczny, a następnie podjąć działania zmierzające do uporządkowania oraz zaktualizowania ewidencji ludności. Wydanie w niniejszej sprawie decyzji tylko zapobiega utrzymywaniu fikcji w tej ewidencji, gdyż dokonana czynność zameldowania nie potwierdzała stanu faktycznego, albowiem K. B. nigdy w lokalu tym nie zamieszkiwał, a tym samym nie spełniona została podstawowa przesłanka pozwalająca uznać, że zameldowanie to dokonane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ wyjaśnił także, iż podniesione w odwołaniu kwestie dotyczące istniejących między stronami rozbieżności dotyczące ich wzajemnych relacji oraz rozliczeń finansowych, nie mają znaczenia w sprawie dotyczącej prawidłowości dokonania czynności zameldowania. Również żądania K. B. o zapewnienie mu mieszkania, w którym będzie mógł zamieszkać po opuszczeniu zakładu karnego, nie mogą być przedmiotem postępowania przed organem ewidencji ludności. Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wyraził swoje niezadowolenie z faktu wydania zaskarżonej decyzji zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego, a także obrazę przepisów postępowania administracyjnego, która miała wpływ na treść orzeczenia. Podniósł także, że K. N. dokonując czynności zameldowania go w przedmiotowym lokalu, sama odebrała jego dowód osobisty, gdyż on przebywał w zakładzie karnym, a dopiero ma zamiar w lokalu tym zamieszkać, gdy odbędzie karę pozbawienia wolności. Skarżący podniósł również, iż przez dłuższy czas łożył na utrzymanie tego lokalu. Wskazał, iż instytucja zameldowania uprawnia w pierwszej kolejności do zameldowania się w lokalu, a dopiero następnie do zamieszkania w tym lokalu. Według skarżącego wymeldowanie go z przedmiotowego mieszkania pozbawia go lokum, do którego będzie mógł powrócić po opuszczeniu zakładu karnego. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. K. B. w lokalu mieszkalnym w [...] został zameldowany w dniu [...] przez K. N. W lokalu tym nie zamieszkiwał ani przed zameldowaniem, ani w dacie zameldowania, ani też od dnia zameldowania do dnia wydania skarżonych decyzji. Stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o przesłuchania świadków, oświadczenia K. B. składane w toku postępowania administracyjnego, a także informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że w dacie zameldowania w lokalu w [...] K. B. przebywał w zakładzie karnym i nieprzerwanie nadal tam przebywa (od 03.12.2002 r.). W ocenie Sądu zarzut skargi dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zgodnie z art.47 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 z późn. zm.) organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu (ust.1 ), jednakże gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (ust.2). Zameldowanie w lokalu jest czynnością materialno-techniczną organu administracji publicznej i może być dokonane jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną wymagania określone w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia). Organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie skarżący, dokonując czynności zameldowania nie spełniał kryteriów, które warunkują prawidłowość zameldowania osoby na pobyt stały. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności – Burmistrz [...] – w związku z ustalonym stanem faktycznym istniejącym w dacie zameldowania K. B. w lokalu w [...], powziął więc wątpliwość co do prawidłowości dokonania czynności zameldowania. Czynność materialno-techniczna nie nosi cech ostateczności ani prawomocności i organ właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek, w każdym czasie, skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Korekty tej dokonuje organ na podstawie art.47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (patrz : wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 883/05 LEX 265701 ). Skoro więc skarżący nie zamieszkiwał w lokalu w [...] w dacie dokonywania czynności meldunkowej, to dokonana czynność nie odpowiadała prawu i jako taka winna zostać uchylona. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni i zastosowania obowiązujących przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dodać także należy, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się uchybień mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak sentencji wyroku.