II SA/Sz 480/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-01-29

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która urządza gry na automatach poza kasynem gry, podlega karze pieniężnej na podstawie ustawy o grach hazardowych, nawet jeśli została już prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe z tego samego czynu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest dopuszczalne, nawet jeśli osoba ta została już prawomocnie skazana za przestępstwo skarbowe z tego samego czynu. Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 32/12 orzekł, że przepisy ustawy o grach hazardowych zezwalające na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej skazanej uprzednio za wykroczenie skarbowe są zgodne z zasadą proporcjonalności reakcji państwa. Państwo ma prawo stosować jednocześnie sankcje administracyjne i karne, a kara administracyjna nie ma charakteru odwetu. Ponadto, pojęcie 'urządzającego gry' obejmuje zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, a celem regulacji jest ograniczenie negatywnych skutków hazardu.
Stan faktyczny
Skarżący P. K. został ukarany karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W lokalu skarżącego ujawniono dwa automaty do gier, które po eksperymencie procesowym i opiniach biegłych uznano za urządzenia hazardowe. Skarżący twierdził, że jako osoba fizyczna nie mógł być adresatem normy prawnej nakładającej karę pieniężną, a także że podwójne karanie za ten sam czyn (kara pieniężna i skazanie za przestępstwo skarbowe) narusza zasadę ne bis in idem i proporcjonalności. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., którą to decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach do gry. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu [...] r. na skutek kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celnej z Urzędu Celnego w K. w [...], w siedzibie lokalu ujawniono dwa włączone do sieci i uruchomione automaty do gier [...] nr [...] i [...] nr [...]. Automaty znajdowały się na sali konsumpcyjnej. Po dokonaniu przeszukania lokalu, na stoliku za barem ujawniono i zabezpieczono kartki zawierające zapiski o wygranych. Następnie przeprowadzono eksperyment uruchamiając gry na automatach, celem ustalenia czy mają one charakter losowy. W związku z pozytywnym wynikiem eksperymentu oba automaty zostały zabezpieczone i poddane oględzinom. W trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych w lokalu obecne były trzy osoby. Postanowieniem z dnia [....] r. Naczelnik Urzędu Celnego w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. Do akt postępowania postanowieniem z dnia [...] r. włączono kserokopie materiałów zgromadzonych w toczącym się postępowaniu karnoskarbowym, w tym protokołów przesłuchania w charakterze świadków Z. O., Ł. G., J. M., opinii technicznych sporządzonych przez biegłych Z. S. i W. K., umów najmu, protokołów przesłuchania podejrzanych a także sprawozdań z badań przeprowadzonych przez Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. Biegły sądowy W. K. po dokonaniu oględzin automatu do gier [...]o numerze seryjny [...], uznał, że badany automat jest urządzeniem elektronicznym, sterowanym przez wbudowany komputer z dedykowanym programem pełniącym funkcję generatora losowego. Automat posiada monitor, na którym symuluje gry na automatach bębnowych i gry karciane. Grając na automacie nie można uzyskać żadnych wygranych rzeczowych, rozumianych jako przedmiot fizyczny jak również wygranych pieniężnych. Automat posiada akceptory monet i banknotów, które wpadają bezpośrednio do pojemników znajdujących się w dolnej części obudowy. Automat nie posiada tzw. hoppera umożliwiającego wypłatę wygranej. Czas gry ani jej wynik nie jest uzależniony od zręczności gracza. Uruchomienie gry następuje przez naciśnięcie przycisku "Graj zręcznościowo" w momencie, gdy jest on podświetlony, gdy przycisk nie jest podświetlony nie dochodzi do uruchomienia gry. W ocenie biegłego, w związku z faktem, iż podświetlenie przycisku trwa stosunkowo długo, nie można tego elementu traktować jako zręcznościowego, bowiem podświetlenie trwa na tyle długo, że przyciśnięcie przycisku nie wymaga od gracza żadnej zręczności ani koncentracji. Automat posiada pięć przycisków "Stop", które służą do blokowania poszczególnych bębnów, jednak nie są one aktywne w trakcie ruchu bębnów. Służą jedynie do blokowania jednego lub większej liczby bębnów przed rozpoczęciem właściwej gry, aby zwiększyć prawdopodobieństwo wygranej. Przyciski nie umożliwiają również zatrzymania bębnów przy korzystnym układzie symboli. O ilości obrotów i momencie zatrzymania bębnów z symbolami decyduje oprogramowanie automatu pełniące rolę generatora losowego. Czas gry na automacie ograniczony jest przez ilość i nominał wrzuconych do automatu monet i banknotów, przy czym 1 zł umożliwia 1 minutę gry. Po upływie wykupionego czasu gry automat uniemożliwia dalszą grę. Zgromadzone punkty dopisywane są do licznika "Kredyt", jednak nie umożliwiają one przedłużenia czasu gry po upływie wykupionego czasu, mogą jednak być wykorzystane do przedłużenia czasu gry po ponownym zakredytowaniu automatu. We wnioskach biegły wskazał, że badany automat jest urządzeniem elektronicznym symulującym gry na automatach bębnowych oraz gry karciane i kasynowe. Gry na badanym automacie mają charakter losowy, końcowy układ symboli na bębnach nie zależy od zręczności gracza. Oprogramowanie automatu zawiera generator losowy. Gry na automacie mają charakter komercyjny, prowadzone są za środki pieniężne, którymi zasilany jest automat. Po wyczerpaniu wszystkich posiadanych środków automat uniemożliwia dalsza grę. Opinię o tożsamej treści biegły sformułował również w odniesieniu do automatu do gier [..] o numerze seryjnym [...]. Podobne stanowisko w przedmiocie badanych automatów do gier zawarł Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. z tą jednak różnicą, że z treści sporządzonych przez ten podmiot opinii wynika, że automaty nie posiadają zamontowanego wyrzutnika monet, umożliwiającego bezpośrednią wypłatę wygranej pieniężnej, niemniej jednak umożliwiają uzyskanie wygranej rzeczowej za punkty uzyskane w wyniku wygranych w poprzednich grach. Możliwa jest bowiem kontynuacja gry przy wykorzystaniu tych punktów bez konieczności ponownego zakredytowania automatu. Nadto Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. wskazał na okoliczność, iż oba automaty mają zaprogramowaną teoretyczną wygrywalność poszczególnych gier, a teoretycznej wygrywalności nie programuje się dla gier, w których wygrana zależy wyłącznie od zręczności gracza. Świadczy to w ocenie opiniującego o tym, że uzyskiwane wyniki są generowane przez program, a tym samym są nieprzewidywalne dla grającego i niezależne od jego zręczności. Przeciwne stanowisko zawarł w opiniach dotyczących zabezpieczonych automatów do gier biegły Z. S. Wskazał, że w obu przypadkach gry prowadzone na automatach mają charakter zręcznościowy. Ich cechą jest sprawdzanie refleksu i ćwiczenie koordynacji zręcznościowej grającego. Możliwość jednoczesnego pozyskiwania punktów dodatkowych wprowadza element dekoncentracji umysłowej, łączący zręczność ruchową z jednoczesnym wyborem stopnia trudności gry i podjęciem odpowiedniego ryzyka tego wyboru. Gry nie posiadają charakteru losowego, ponieważ ich końcowy wynika ma zawsze wartość zerową i jest znany jeszcze przed rozpoczęciem gry. Automaty nie posiadają urządzenia umożliwiającego wypłatę wygranej pieniężnej. Nie ma również możliwości wykorzystania zgromadzonych punktów do przedłużenia czasu gry bądź uruchomienia kolejnej gry. Z akt administracyjnych wynika, że P. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] podpisał w dniu [...] – data nie zawiera wskazania roku, dwie jednobrzmiące umowy najmu, których przedmiotem był najem 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu z przeznaczeniem na zainstalowanie oraz użytkowanie automatu do gier [...] numer ewidencyjny [...] (umowa nr [...]) i automatu [...] o numerze ewidencyjnym [...] (umowa nr [..]). Najemcą była Spółka A. Na podstawie umów skarżący zobowiązał się do zapewnienia możliwości podłączenia urządzeń do instalacji energii elektrycznej oraz udostępnienia urządzeń gościom lokalu. Jednocześnie z § 2 ust. 4 obu umów wynika, że skarżący został poinformowany o tym, że gry na automatach mają charakter zręcznościowy, a także o zakazie wypłaty jakichkolwiek środków pieniężnych w związku z funkcjonowaniem urządzeń oraz o zakazie uprawiania jakiejkolwiek formy hazardu w związku z urządzeniami, pod rygorem rozwiązania umowy i naprawienia powstałej w związku z tym szkody. Tytułem czynszu najmu skarżący otrzymywać miał kwartalny czynsz, który zawierał również koszty zużytej w związku funkcjonowaniem urządzenia energii elektrycznej. Czynsz w przypadku obu umów ustalono w tej samej wysokości – po [...] zł plus należny podatek VAT. Przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] r. Z. O. zeznał, że pracuje w lokalu od końca listopada 2010 r. Automaty zostały wstawione do lokalu 5 miesięcy wcześniej. Klucze do maszyny posiada właściciel lokalu. Grający nie mają wpływu na przebieg gry. O wygranej decyduje maszyna. Świadek zeznał, że on sam nie wypłaca wygranych, zapisuje informację o zgromadzonych punktach i kwocie do wypłaty na kartce i daje ją graczowi, który przekazuje kartkę szefowi, a ten dokonuje wypłaty. Za 200 punktów gracz otrzymuje 20 zł. Z. O. potwierdził, że ujawnione podczas przeszukania kartki z zapiskami dotyczą wygranych uzyskanych na automatach i rozpoznał na nich charakter pisma P. K. W czasie pracy na jego zmianie najwyższe wygrane wynosiły po [...] zł. Ł. G., który w dniu kontroli korzystał z gry na automacie zeznał, że gra ma charakter losowy. Gracz nie ma możliwości jej zatrzymania w dowolnym momencie, nie wie jak zakończy się gra i nie ma wpływu na jej wynik. Nadto świadek stwierdził, ze nic mu jest wiadomo na temat wypłaty nagród, on sam nigdy nie odbierał wygranej. J. D. M., którego również w dniu kontroli zastano w trakcie gry na automacie potwierdził, że wygrane są wypłacane przez szefa lokalu. Za 100 punktów wygrana wynosi 10 zł. Z załączonej do akt kopii protokołu przesłuchania P. K. w charakterze podejrzanego wynika, że odmówił złożenia wyjaśnień. Wskazał jedynie, że nie posiada kluczy od zatrzymanych automatów ponieważ nie stanowią one jego własności. Podobnie odmówił złożenia wyjaśnień Prezes Zarządu Spółka A – G. M. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w K. wymierzył P. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] P. K., [...], karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach do gry: [...] o numerze [...] i [...] [....], poza kasynem gry. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji dokonał analizy stanu prawnego, a także ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a następnie uznał, że w świetle opinii biegłego W. K. oraz opinii sporządzonych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. nie ulega wątpliwości, że gry urządzane na zabezpieczonych w toku kontroli urządzeniach miały charakter losowy, były odpłatne i urządzane w ogólnie dostępnym lokalu, a więc niewątpliwie nastawione na osiągnięcie zysku, tym samym prowadzone były w celach komercyjnych. Organ nie podzielił poglądu wyrażonego w opiniach technicznych sporządzonych przez biegłego Z. S. co do zręcznościowego charakteru gier urządzanych na zabezpieczonych automatach ze względu na ogólny charakter twierdzeń i braku przeprowadzenia pojedynczych gier, które można uruchomić na automatach. Organ uznał za wiarygodne zeznania świadków, które potwierdzały okoliczność dokonywania wypłat wygranych pieniężnych. W związku z poczynionymi ustaleniami organ, powołując się na art. 89 § 1pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 2 ust. 3, 4 i 5 art. 3 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540 ze zm.), zwanej dalej "u.g.h.", uznał, że istnieją przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Odwołanie od decyzji złożył P. K. formułując zarzuty naruszenia art. 6 ust. 4 u.g.h. w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez przyjęcie, że osoba prowadząca działalność gospodarczą jako osoba fizyczna podlega karze pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach do gry, w sytuacji, gdy adresatami normy prawnej, z mocy art. 6 ust. 4 u.g.h. są podmioty zbiorowe, ponieważ o koncesję lub zezwolenie mogą jedynie starać się wskazane w tym przepisie osoby prawne, prowadzące działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium RP. Nadto skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego – art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), zwanej dalej "u.s.c.", poprzez przeprowadzenie eksperymentu procesowego zapisanego w protokole z dnia 29 listopada 2011 r. bez jego udziału oraz nie uwzględnienie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a mianowicie opinii technicznych nr [...] oraz [...] i zawartych w tych opiniach wniosków, z których wynika, że zabezpieczone urządzenia nie były urządzeniami służącymi do urządzania gier hazardowych. Dyrektor Izby Celnej w S., po rozpoznaniu odwołania P. K., decyzją z dnia [...]r. , nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. Organ II instancji uznał poczynione przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. ustalenia za prawidłowe i podzielił zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż gry na automatach znajdujących się w lokalu "[...]" miały charakter hazardowy i były urządzane w celach komercyjnych. Organ uznał za trafne stanowisko wyrażone w opiniach biegłego W. K. oraz sprawozdaniach z badań automatów wykonanych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. W ocenie organu losowy charakter gier urządzanych na automatach został udowodniony, podobnie jak okoliczność, iż były one urządzane w celach komercyjnych. Organ wyjaśnił, że w ustawie o grach hazardowych brak jest definicji pojęcia "urządzającego gry", jednak posiłkując się definicją zawartą w Słowniku języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PAN oraz art. 7 u.g.h. można wnioskować, że w przypadku urządzania gier chodzi o prowadzenie, czy też uruchomienie działalności hazardowej w określonym miejscu. Urządzanie gry będzie zatem oznaczało układanie systemu gry, organizowanie jej, określenie wygranych, udostępnienie sprzętu, lokalu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 4 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wskazał, że w świetle art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. urządzającym grę na automatach będzie każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia), w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Przepis ten nie uzależnia bowiem zastosowania kary w sytuacji urządzania gier na automatach poza kasynem gry od formy prawnej podmiotu urządzającego taką grę. Istotne jest wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. W świetle poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń, w ocenie organu, skarżący zapewniając warunki do korzystania z automatów do gier, wstawionych do jego lokalu na podstawie umów najmu, poprzez wydzielenie miejsca na ich ustawienie i zapewnienie dostępu do zasilania, spełnił kryteria niezbędne do uznania go za urządzającego gry. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącego w przedmiocie pominięcia dowodu z opinii technicznych sporządzonych przez biegłego Z. S. Organ wskazał, że w związku z faktem, iż nie zostały one sporządzone na zlecenie organu prowadzącego postępowanie, a zatem nie można im przypisać waloru dowodu w sprawie. Nadto organ, odwołując się do art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej wskazał, że opinie te stanowią element argumentacji strony i jako takie podlegają ocenie w świetle całokształtu zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ krytycznie ocenił wartość dowodową opinii wskazując na liczne jego zdaniem uchybienia, które powodują, że wnioski opinii nie mogą być traktowane jako wiarygodne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 13 u.s.c. organ wskazał, że przeprowadzony w sprawie eksperyment procesowy nie stanowi materiału dowodowego, na podstawie którego organ oparł rozstrzygnięcie, bowiem podstawą nałożenia kary pieniężnej były sprawozdania z badań automatów sporządzone przez uprawnioną jednostkę badającą oraz opinia biegłego sądowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. P. K. podniósł zarzuty naruszenia: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 u.g.h. w zakresie w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, polegający na urządzaniu gry na automatach poza kasynem gry, kary pieniężnej i odpowiedzialność za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 lub wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999r., Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r., poz. 186 ze zm., dalej "K.k.s." 2) art. 2 Konstytucji stanowiącego, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, poprzez nadmierną represyjność wynikającą z łączenia odpowiedzialności administracyjnej oraz karno-skarbowej, 3) art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez przyjęcie, że osoba prowadząca działalność gospodarczą jako osoba fizyczna podlega odpowiedzialności sankcji - kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach do gry, w sytuacji, gdy adresatami normy prawnej z mocy art. 6 ust. 4 u.g.h. są podmioty zbiorowe, ponieważ o koncesję lub zezwolenie mogą jedynie starać się wskazane w przepisie osoby prawne prowadzące działalność w formie spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mającej siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, 4) przepisów postępowania podatkowego, mianowicie art. 32 ustęp 1 pkt 13 u.s.c. poprzez przeprowadzenie przez funkcjonariuszy Referatu Dozoru Urzędu Celnego w K., eksperymentu procesowego zapisanego w protokole z dnia 29.11.2011 r., bez udziału skarżącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując w uzasadnieniu, że nie był w stanie na podstawie ustawy o grach hazardowych uzyskać, jak też posiadać koncesji na prowadzenie gry na automatach. Adresatami normy prawnej z mocy art. 6 ustęp 4 ustawy o grach hazardowych, są podmioty zbiorowe, bowiem o koncesję bądź zezwolenie mogą jedynie starać się wskazane w przepisie osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mającą siedzibę na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Skarżący przywołał orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie I SA/Gd 846/12 oraz wyrok WSA w Opolu w sprawie II SA/Op 407/11 utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II GSK 185/12 argumentując, że z uzasadnień orzeczeń wprost wynika, iż jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą powinien ponieść jedynie odpowiedzialność przewidzianą przepisami K.k.s. Nadto skarżący, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wywodzi że został prawomocnie skazany za przestępstwo skarbowe, a zatem brak jest podstaw do ukarania go karą administracyjną. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia art. 2 Konstytucji RP i nadmiernej represyjności. Skarżący powielił również argumentację dotyczącą przeprowadzenia eksperymentu procesowego bez jego udziału oraz nieuwzględnienia przez organ odwoławczy opinii technicznych dotyczących zatrzymanych automatów do gier, sporządzonych przez biegłego Z. S. W piśmie procesowym z dnia 25 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego, który zgłosił swój udział w sprawie podtrzymał wyartykułowane w skardze stanowisko w przedmiocie braku podstaw do podwójnego karania za ten sam czyn. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. W toku postępowania sądowego organ wskazał, że P. K. został wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt II K 63/13 skazany za czyn z art. 107 § 1 K.k.s. i załączył kopię wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się nietrafne. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K., nakładającą na skarżącego karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach do gier poza kasynem gry. Skarżący nie zakwestionował poczynionych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych dotyczących kwalifikacji zabezpieczonych urządzeń jako automatów do gier, jak również uznania, że urządzane na tych automatach gry stanowiły gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.), dalej "u.g.h." Zarzuty skargi odnoszą się przede wszystkim do zasadności wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy jest on osobą fizyczną, a zatem nie mógł być adresatem normy prawnej wyartykułowanej w art. 6 ust. 4 u.g.h, naruszenia zasady ne bis in idem i ukarania go karą pieniężną, w sytuacji, gdy został on skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. za czyn z art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, dalej "K.k.s.", a także naruszenia procedury poprzez przeprowadzenie eksperymentu procesowego bez udziału skarżącego. W tym stanie rzeczy sąd zbadał przede wszystkim zasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów, ale także dokonał oceny zgromadzonego przez organy obu instancji materiału dowodowego w kontekście prawidłowości poczynionych w toku postępowania ustaleń dotyczących naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o grach hazardowych. W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że - w ocenie sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie kwalifikacji zabezpieczonych automatów do gier. Zarówno wyniki przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych eksperymentu procesowego jak i opinie sporządzone przez biegłego sądowego oraz sprawozdania z badań automatów sporządzone przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., w powiązaniu z treścią zeznań złożonych przez przesłuchanych w toku postępowania świadków, jednoznacznie – w ocenie sądu, przesądzają o tym, że po pierwsze urządzane na zabezpieczonych automatach gry były grami w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, a po drugie że skarżący brał czynny udział w urządzaniu tych gier. Świadczy o tym przede wszystkim okoliczność, iż skarżący dokonywał wypłat wygranych, co potwierdzili świadkowie Z. O. i J. D. M. W związku z powyższym również kwalifikacja skarżącego jako urządzającego gry na automatach, została – w ocenie sądu, dokonana prawidłowo. Sąd nie podzielił wyrażonego przez skarżącego poglądu, iż wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach odbyło się z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 u.g.h. Wskazać bowiem należy, że dopuszczalność zastosowania wobec tej samej osoby kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych i jednoczesnego ukarania jej za przestępstwo skarbowe na podstawie art. 107 Kodeksu karnego skarbowego była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, w związku z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 i 1201) w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał uznał, że zakaz dwukrotnego orzekania w tej samej sprawie nie stoi na przeszkodzie ustanowieniu przez ustawodawcę jednocześnie sankcji administracyjnej (kara pieniężna) i sankcji karnej (grzywna) za ten sam czyn, polegający na urządzaniu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry, państwo ma bowiem swobodę wyboru sankcji prawnych w celu zapewnienia ochrony konsumentów przed uzależnieniem od gier oraz zapobiegania przestępczości i oszustwom związanym z grami losowymi. Trybunał stwierdził również, że nie można mówić o naruszeniu zasady ne bis in idem, ponieważ tylko kara przewidziana w art. 107 K.k.s. ma charakter odwetowy, natomiast kara administracyjna z art. 89 u.g.h. nie ma takiego charakteru. W cenie Trybunału wprowadzenie za urządzanie gier hazardowych zarówno sankcji administracyjnej jak i karnej nie stanowi również naruszenia wyartykułowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie prawa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga okoliczność, iż wprowadzone przepisami ustawy o grach hazardowych regulacje mają na celu zabezpieczenie mechanizmów ochronnych, zmierzających do ochrony konsumentów przed uzależnieniem od hazardu. Uzasadnia to wprowadzenie reglamentacji i kontroli tej sfery działalności gospodarczej i wprowadzenie skutecznych mechanizmów zapobiegających uzależnieniom od hazardu i jego skutków z jednej strony i ograniczeniu szarej strefy tej działalności, która prowadzona nielegalnie uszczupla wpływy do budżetu państwa, z drugiej. Interes publiczny uzasadnia zatem stosowanie różnorakich środków i sankcji celem skutecznego egzekwowania obowiązków i zakazów przewidzianych przepisami ustawy o grach hazardowych, w szczególności zmierzających do wyeliminowania z życia społecznego negatywnych skutków tego zjawiska. Brak jest zatem podstaw do wywodzenia, że zastosowanie wobec skarżącego kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach było nadmiernie represyjne. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącego, że jako osoba fizyczna nie podlega on odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sankcją przewidzianą w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. objęte są zatem wszystkie podmioty urządzające gry poza kasynem gry, bez względu na to czy są to podmioty prowadzące działalność gospodarczą, mające formę spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, czy spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium RP, czy są to osoby fizyczne. Pod pojęciem "urządzającego gry" należy więc rozumieć zarówno osoby fizyczne i prawne. Brak jest, w ocenie sądu, uzasadnienia dla wyłączenia z odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach osób fizycznych wyłącznie z tego względu, że osoby takie nie mogłyby uzyskać koncesji na prowadzenie kasyna gry. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której odpowiedzialność osoby fizycznej, urządzającej gry na automatach poza kasynem gry, na gruncie ustawy o grach hazardowych zostałaby wyłączona, podczas gdy nie wynika to ani z treści art. 89, ani też z wykładni celowościowej tego przepisu. W ocenie sądu celem regulacji zawartej w art. 89 jest zastosowanie sankcji administracyjnej wobec wszystkich osób i podmiotów, które urządzają gry na automatach poza kasynem gry, a w konsekwencji ograniczenie zjawisk, mających szkodliwy wpływ na życie społeczne, zarówno w sferze możliwych uzależnień od hazardu, jak również ryzyka wystąpienia innych negatywnych konsekwencji w postaci chociażby prania brudnych pieniędzy czy oszustw. W ocenie sądu nie doszło również do naruszenia art. 32 ust.1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.), dalej "u.s.c.". Przepis ten dopuszcza możliwość przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Czynność ta zazwyczaj inicjuje wszczęcie postępowania, bowiem od jej wyniku uzależniony jest sposób dalszego procedowania w sprawie. Brak obecności skarżącego podczas przeprowadzenia tej czynności nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem ocena charakteru gier urządzanych na automatach zabezpieczonych w lokalu skarżącego (nie kwestionowana w skardze), została dokonana w oparciu o szereg innych dowodów, w szczególności opinii biegłego, sprawozdania z badań przeprowadzonych przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., a także zeznania świadków. Czynność ta zatem nie miała ani znaczącego, ani decydującego wpływu na dokonaną prawną ocenę zarówno charakteru gier urządzanych w lokalu skarżącego, jak i jego udziału w urządzaniu tych gier. Z tych względów, sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło