II SA/Sz 480/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Inne z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości R. oddala skargę. W dniu [...] stycznia 20201 r., Inne (dalej "organ") na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310), dalej "u.p.w.", ustalił w formie informacji rocznej P. G. K. S. z ograniczoną odpowiedzialnością w K. P. (dalej "spółka", "skarżąca") za okres [...] stycznia 2021 r. - [...] grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty za pobór wód podziemnych ustaloną w powołanej informacji rocznej. Podniosła, że w przedstawionej informacji nie zastosowano prawidłowo dyspozycji wynikającej z art. 271 ust. 2 u.p.w., ustalającej wysokość opłaty stałej za pobraną wodę podziemną, tj. nie uwzględniono stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Spółka wskazała, że organ nie uwzględnił ww. proporcji przy obliczeniu opłaty za usługi wodne. Organ wydał w dniu [...] lutego 2021 r. decyzję nr [...], na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej "K.p.a.", w której określił spółce za okres od [...] stycznia 2021 r. - [...] grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł, za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości R. na podstawie decyzji Dyrektora Z. w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Organ wskazał, że spółka korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z [...] czerwca 2020 r. Organ przytoczył treść art. 271 ust. 1 i ust. 2, art. 561 u.p.w. oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502), dalej "rozporządzenie RM z 2017 r.". Organ podał, że opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] czerwca 2020 roku – dla R. w ilości [...] m3/s. Według organu, nie oznaczało to jednak, że w obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych uwzględnia się wartość tego stosunku jako samodzielnej zmienna, co mogłaby sugerować literalna wykładnia tego przepisu. Uwzględnienie stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, następuje poprzez wybór odpowiedniej jednostkowej stawki opłaty za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej, określonej w rozporządzeniu RM z 2017 r. oraz w art. 561 u.p.w. i zastosowanie tej stawki do obliczeń. W ocenie organu, taki wniosek wynika z art. 274 pkt 1 lit.a u.p.w., który wskazuje górne jednostkowe stawki opłaty za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej oraz z będącego konsekwencją tej regulacji § 2 rozporządzenia RM z 2017 r. W art. 274 pkt 1 lit.a u.p.w., podano trzy maksymalne poziomy na jakich mogą zostać określone jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej w zależności od tego z jakim będziemy mieli do czynienia stosunkiem ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy ten stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%). Do dnia wejścia w życie art. 274 pkt 1 u.p.w., tj. do dnia 1 stycznia 2022 r. organ zobowiązany jest przepisami u.p.w. do stosowania art. 561 pkt 1 u.p.w. w celu określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Natomiast w § 2 rozporządzenia RM z 2017 r. określono już trzy konkretne jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej w zależności od tego z jakim będziemy mieli do czynienia stosunkiem ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy ten stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%). Przy czym zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia RM z 2017 r., jak również w art. 561 pkt 1 u.p.w. do dnia 31 grudnia 2021 r. obowiązuje tylko jedna jednostkowa stawka opłat za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej, w wysokości 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, niezależnie od tego z jakim będziemy mieli do czynienia stosunkiem ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Organ podał, że przy obliczeniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych uwzględnił zatem stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia, do dostępnych zasobów wód podziemnych skoro zastosował do obliczenia tej opłaty odpowiednią jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne określoną w rozporządzeniu RM z 2017 r. i zastosował się prawidłowo do art. 271 ust. 2 u.p.w. Spółka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie art. 271 ust. 2 u.p.w., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez nieuwzględnienie proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych i ustalenie nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych. W uzasadnieniu skarżąca podała, że zgodnie z treścią art. 271 ust. 2 u.p.w, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za pobraną wodę podziemną należy uwzględnić stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych, a tego organ nie uwzględnił przy obliczaniu opłaty za usługi wodne. Wskazała też, że naliczenie opłaty stałej za pobór wód podziemnych w R. jest nieprawidłowe, gdyż decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego nie dotyczy skarżącej tylko G. K. [...]. Skarżąca nie uzdatnia wody pobranej w [R..] z dwóch studni H2 i H3 tylko odebraną wodę surową przesyła do stacji uzdatniania w K. P.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że do obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych w zaskarżonej decyzji zastosował jednostkową stawkę opłaty w wysokości 500 zł na dobę za 1 m3/s, zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia RM z 2017 r. oraz zgodnie z art. 561 pkt 1 u.p.w. Organ celowo zastosował regulację art. 561 pkt 1 u.p.w., który wprost odnosi się do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych do dnia 31 grudnia 2021 r. Przepis ten określa maksymalne stawki opłaty stałej za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych i powierzchniowych. W przepisie tym ustawodawca różnicuje stawki opłat w zależności od tego, jaki jest pobór wód podziemnych w stosunku do dostępnych zasobów wód podziemnych. Datę obowiązywania art. 561 u.p.w. do dnia 31 grudnia 2021 r. i umiejscowienie w ustawie Prawo wodne wśród katalogu przepisów przejściowych, dostosowujących i końcowych, należy uznać jako wskazanie organom administracji wodnej na konieczność stosowania art. 561 u.p.w. w celu określania wysokości opłaty stałej do dnia wejścia w życie art. 274 pkt 1 u.p.w., tj. do dnia 1 stycznia 2022 r. Ustawodawca w treści § 15 rozporządzenia RM z 2017 r. przewidział stawki dla obliczania opłaty stałej w tożsamej wysokości, co w art. 561 u.p.w., a § 15 wprost odwołuje się do daty 31 grudnia 2021 r. Organ wskazał, że podczas ustalania opłaty stałej dla strony przyjął wartości jakie zostały wskazane w aktach normatywnych, do których stosowania jest obowiązany. Ustawodawca uposażył organy administracji wodnej w zakresie sposobu ustalania wysokości opłaty stałej w treści art. 561 u.p.w. oraz § 15 rozporządzenia RM z 2017 r. Opłata została zatem obliczona prawidłowo. Organ wskazał, że przy określaniu wysokości opłaty stałej dokonał oceny stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, do dostępnych zasobów wód podziemnych, czego wynik został utrwalony w notatce służbowej z dnia 26 kwietnia 2021 r. Analiza obowiązujących przepisów, powołanych w skarżonej decyzji, jak również treść art. 561 u.p.w. prowadziła, według organu, do wniosku, że ustalenie opłaty w innej wysokości, nawet po ewentualnym ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie jest możliwe, a dokonane wyliczenie wysokości opłaty odpowiada obowiązującym przepisom. Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącej, iż decyzja na pobór wód podziemnych w miejscowości R. nie dotyczy skarżącej spółki tylko G. K. P. . Wskazał, że decyzja organu z dnia [...] czerwca 2020 r. na pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości R. została wydana na rzecz spółki i to na podstawie przedłożonego operatu wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - pobór wód podziemnych opracowanym w styczniu 2020 r. przez mgr Z. B. w P.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Strony poinformowano o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Spór w sprawie dotyczy ustalenia skarżącej opłaty stałej w przedmiotowym okresie. Na wstępie rozważań należy nakreślić ramy prawne sprawy. Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566), było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000 r., str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Z art. 9 ww. Dyrektywy wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. W przepisach u.p.w. wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w., jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych. Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust.1 u.p.w.). W myśl art. 271 ust. 1 pkt 1 u.p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zasady ustalania wysokości opłaty stałej określa art. 271 ust. 2 u.p.w. przewidując, że wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne ustawodawca określił w art. 274 u.p.w., przy czym w obowiązującym stanie prawnym norma ta rozpoczyna się od pkt 2. Jednostkowe stawki opłat za usługi wodne określone zostały w rozporządzeniu RM z 2017 r. wydanym na podstawie art. 277 u.p.w. W ocenie Sadu rozpoznającego sprawę, rozporządzenie RM z 2017 r. nie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Podkreślić należy, że w art. 561 u.p.w. określone zostały górne stawki jednostkowe opłat za pobór wód w formie opłaty stałej, które w wypadku wód podziemnych wynoszą 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody, które to stawki mają obowiązywać do dnia 31 grudnia 2021 r. Bezsporne jest, że z dniem 1 stycznia 2022 r. norma art. 274 u.p.w. ulegnie zmianie poprzez dodanie pkt 1 (Dz. U. z 2020 r., poz. 310), który będzie określał górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód podziemnych, wód powierzchniowych oraz za pobór wód do celów wytwarzania energii. W myśl § 15 pkt 1 rozporządzenia RM z 2017 r., do dnia 31 grudnia 2021 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. W pozwoleniu wodnoprawnym, którym legitymuje się skarżąca, określono jednoznacznie wskaźnik maksymalnego poboru wody wyrażony w m3/s, który wynosi 0,0[...]m3/s, co koresponduje z treścią art. 271 ust. 2 u.p.w., uzależniającą wysokość opłaty stałej od iloczynu m.in. maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. Opłata stała jest ryczałtowa, ustalana jako iloczyn konkretnych elementów. Sąd nie dopatrzył się uchybień w wyliczeniu przez organ należnej stronie skarżącej opłaty stałej za pobór wód podziemnych w całości podtrzymując wyżej przytoczone stanowisko organu administracyjnego zawarte w odpowiedzi na skargę. Ustalenia wysokości należnej opłaty stałej za 2020 r. organ dokonał w oparciu o art. 271 ust. 2 u.p.w. oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia RM z 2017 r. oraz art. 561 u.p.w., tj. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym. Skoro zatem wydanym stronie skarżącej pozwoleniu wodnoprawnym podano współczynnik maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s - składnik ten stanowi podstawę obliczeń iloczynu obrazującego wysokość opłaty stałej za pobór wody w tej sprawie. Skład orzekający w sprawie nie podziela poglądów wyrażanych w dotychczasowym orzeczeniach WSA w Szczecinie, m.in. w wyrokach z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 375/20, z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 388/20, z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 378/20, w których kwestionowano podstawę prawną do naliczania opłaty stałej oraz legalność rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo wodne, bowiem rozporządzenie wykonawcze zostało wydane na podstawie obowiązującego art. 277 u.p.w., który zawiera zarówno delegację do wydania rozporządzenia, jak i wytyczne co do sposobu ustalenia stawek opłat. Nadto, Sąd nie podziela zarzutów skargi, iż decyzja dotycząca poboru wód podziemnych ze studni w miejscowości R., nie dotyczy skarżącej, tylko G. K. P. , gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na rzecz skarżącej, a nie na rzecz [...], zaś kwestia, czy skarżąca pobraną wodę uzdatnia, czy też przesyła wodę surową do uzdatniania do stacji uzdatniania przy ul. [...] w K. P., nie ma wpływu na zasadność określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.