II SA/Sz 494/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-10-02
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczającej analizy sytuacji dochodowej i majątkowej strony w kontekście rozłożenia na raty spłaty należności z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy błędnie ustalił wysokość raty spłaty zadłużenia oraz błędnie przyjął, że strona korzysta z pomocy społecznej, podczas gdy z materiału dowodowego wynikało inaczej. W ocenie Sądu, organ pierwszej instancji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy i dokonał jego analizy, a organ odwoławczy powinien był sam dokonać merytorycznej oceny, a nie uchylać decyzję z powodu rzekomych braków proceduralnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. J. o rozłożenie na raty spłaty zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o umorzenie odsetek. Organ pierwszej instancji rozłożył należności na raty, ale odmówił umorzenia odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie dokonał wystarczającej analizy sytuacji finansowej strony. D. J. wniósł sprzeciw od decyzji SKO, domagając się uchylenia tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwu D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty spłatę należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w całości.
Burmistrz W., decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104, 162 § 2 K.p.a. w związku z art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 3, art. 28 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
(Dz. U. z 2018 r. poz. 554 z późn. zm.) po ponownym rozpatrzeniu wniosków skarżącego D. J. z dnia 20 stycznia 2016 r., 20 listopada 2016 r. oraz 23 czerwca 2017 r. o rozłożenie na raty całego zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o umorzenie odsetek naliczonych od zaległości od dnia 18 listopada 2016 r. – rozłożył na raty należności z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. J. i A. J. w kwocie po [...] zł miesięcznie wraz z odsetkami ustalonymi
za opóźnienie do dnia 28 każdego miesiąca i odmówił umorzenia odsetek za opóźnienie.
W decyzji wskazano, że wpłat należy dokonywać do dnia 28 każdego miesiąca, i że warunkiem zachowania spłaty ratalnej jest terminowe uiszczanie ww. rat.
Wydanie opisanej decyzji poprzedziło wydanie wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 114/18 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz umorzenia odsetek, w którym Sąd wskazał, że z punktu widzenia ekonomii procesowej zasadne jest rozpatrzenie wniosków skarżącego z dnia 20 stycznia 2016 r., 20 listopada 2016 r. oraz 23 czerwca 2017 r. w jednym postępowaniu, dotyczącym zarówno rozłożenia na raty świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym, jak i umorzenia odsetek od tych należności; z dnia 15 marca2018 r., sygn. akt II SA/Sz 113/18, w przedmiocie rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w którym Sąd wskazał, "że organ nie ustalił, czy skarżący będzie w rzeczywistości w stanie uiszczać raty i jednocześnie opłacać bieżące alimenty. Skoro skarżący prezentował stanowisko, że zobowiązuje się spłacać zadłużenie w ratach po [...] zł miesięcznie, to należało wezwać go do wyjaśnienia, w jaki sposób zamierza pogodzić te dwa obowiązki.
W razie zaś pozostałych wątpliwości należało rozważyć, jaką kwotę skarżący byłby
w stanie uiszczać w jego sytuacji dochodowej."
Natomiast wyrokiem z dnia 15 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 112/18, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz umorzenia odsetek ocenił, że organy wydały swoje postanowienia z naruszeniem art. 61a § 1 K.p.a. błędnie przyjmując, że zachodzi sytuacja opisana w ww. przepisie, tj. tożsamość wniosków skarżącego z dnia 20 stycznia 2016 r, oraz 23 czerwca 2017 r.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia 8 stycznia 2019 r. wynika,
że realizując wskazania zawarte w ww. wyrokach rozpatrzył wnioski skarżącego
o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek za opóźnienie z dnia 20 stycznia 2016 r.,
20 listopada 2016 r. i 23 czerwca 2017 r. w jednym postępowaniu.
Organ wezwał skarżącego (dłużnika alimentacyjnego) do złożenia oświadczeń
z uwzględnieniem informacji o sytuacji rodzinnej, majątkowej, dochodowej i zawodowej.
Ze złożonego pisemnego oświadczenia z dnia 24 listopada 2018 r., wynika,
iż D. J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma na utrzymaniu innych osób poza dziećmi na które płaci alimenty w ratach do funduszu alimentacyjnego w W.. Nie posiada nieruchomości i ruchomości. Nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Pracuje dorywczo i sam poszukuje sobie pracy. Średni miesięczny dochód to ok. [...] zł. Wydatki które ponosi to: zakup leków ok. [...] zł, ubrań [...] zł, rata alimentów [...] zł. Reszta dochodów wydatkowana jest na żywność. Dom jest bezczynszowy.
Natomiast pismem z dnia 9 grudnia 2018 r. D. J. oświadczył,
iż nie jest w stanie opłacać bieżących alimentów natomiast jest w stanie opłacać swoje zaległości wobec funduszu alimentacyjnego tylko w ratach po [...] zł miesięcznie oraz w momencie odzyskania pieniędzy od swoich dłużników przeznaczyć je na spłatę zadłużenia wobec funduszu alimentacyjnego.
Od dnia 19 listopada 2017 r. D. J. dokonuje co miesiąc regularnych wpłat w kwocie po 500 miesięcznie. W momencie posiadania dodatkowych środków pieniężnych dokonuje wpłat na poczet funduszu alimentacyjnego tj. w miesiącu lutym 2018 r. dokonał jednorazowej wpłaty w kwocie [...]zł oraz w grudniu 2018 r. w kwocie [...]zł.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 ww. ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Biorąc pod uwagę oświadczenie D. J. dotyczące sytuacji dochodowej wynika, iż po odjęciu wydatków jakie ponosi: dochód miesięczny [...] zł - [...] zł (ubrania) - [...] zł (leki) - [...] zł (rata alimentacyjna) = [...] zł pozostała kwota wystarcza na żywność dla jednej osoby oraz daje możliwość spłaty odsetek.
Analizując sytuację dochodową dłużnika oraz mając na względzie dokonywane wpłaty tutejszy Ośrodek przychylił się do rozłożenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył D. J., który uważa, że organ I instancji rozłożył raty po [...] zł miesięcznie, bowiem w decyzji jest napisane "na rzecz S. J. i A. J. w kwocie po [...] zł. miesięcznie", a on wyraził zgodę na [...] zł miesięcznie. Podtrzymał swój wniosek o umorzenie odsetek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., w zw. z art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2017 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2018, poz. 554 tj.), po rozpatrzeniu odwołania D. J. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W swojej decyzji organ szczegółowo opisał dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego w związku z rozpoznaniem wniosków skarżącego z dnia 20 stycznia 2016 r, 20 listopada 2016 r, oraz 23 czerwca 2017 r. o umożliwienie mu rozłożenia na raty powstałego zadłużenia z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz o umorzenie odsetek naliczonych od powstałej zaległości. Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą orzeczenia są przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z przepisem art. 27 ust. 1 Ustawy, dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 Ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika egzekucyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika egzekucyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika egzekucyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Zgodnie zaś z przepisem art. 30 ust. 2 Ustawy, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części
Nie ulega także wątpliwości, że "decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. ustawy zapada w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza sformułowanie "organ może umorzyć (...), odroczyć termin płatności albo rozłożyć
na raty". Oznacza to sytuację, w której właściwy organ administracyjny ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, z jednej strony może bowiem umorzyć bądź rozłożyć na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, z drugiej zaś może odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Istotne jest, że decyzja oparta na powyższym przepisie ustawy, aczkolwiek ma charakter uznaniowy, to nie może być rozstrzygnięciem dowolnym" - tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1080/18.
Co za tym idzie, w toku kontroli instancyjnej, kontroli przez Kolegium podlega nie tyle sama prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy przez Organ I instancji, co zakres zgromadzonego przez Organ materiału dowodowego, sposób jego analizy oraz zgodność postępowania organu z zasadami wynikającymi z uregulowań proceduralnych.
W zakresie zgodności postępowania organu I instancji z wymogami przepisów
art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz 80 K.p.a. wskazał, że Burmistrz W., jakkolwiek prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, to jednak nie dokonał podstawowej jego analizy w tym sensie, że Organ uznał, że przy osiąganych przez Wnioskodawcę dochodach rzędu [...] zł miesięcznie i wydatkach stałych na poziomie około [...] zł miesięcznie, Wnioskodawca będzie w stanie miesięcznie ponosić koszty związane ze spłatą zadłużenia w wysokości [...] zł plus odsetki. Taki wniosek jednak należy uznać za nieuprawniony, bowiem Wnioskodawca musi dokonywać jeszcze zakupów żywnościowych oraz mieć możliwość zareagowania na nieprzewidziane sytuacje życiowe. Co więcej Wnioskodawca uprzednio w swoich pismach kierowanych do Organu wskazywał, że korzysta on z pomocy społecznej. Okoliczność ta także wymaga wyjaśnienia, bowiem jeśli faktycznie okoliczność ta polega na prawdzie, to może mieć istotne znaczenie dla ustalenia możliwości finansowych Wnioskodawcy. Należy podkreślić, że obowiązek zwrotu świadczeń, nie może powodować takiego pogorszenia stanu finansowego osoby zobowiązanej, który spowoduje, że zaistnieje po jego stronie konieczność korzystania z pomocy państwa. Dodatkowo podniósł, że Burmistrz W., po szczegółowym ustaleniu: 1) wysokości zobowiązania Wnioskodawcy oraz 2) możliwości finansowych i osobistych Wnioskodawcy, określi, czy konieczne jest zastosowanie jakichś form pomocy i jeśli tak, to jakich dokładnie. Z tych przyczyn zgodnie z przepisem art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Od powyższej decyzji sprzeciw wniósł D. J.. Z treści sprzeciwu wynika, że domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Podkreśla, że rozłożono mu zaległość na raty po [...] zł miesięcznie, a nie po [...] zł miesięcznie. Nadto, że to przez kilkuletnie działania organów zostały "wyprodukowane" odsetki, na które nie miał wpływu. Sprawa jest przedłużana "i co chwila wysyłają do mnie jedne i te same pisma o udzielenie informacji o mojej sytuacji rodzinnej ... . Jedno i to samo przysyłają, a jedno i to samo odsyłam". Prosi, aby decyzja została wydana o dotychczasowe dokumenty bez zbędnej zwłoki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 64e ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm. -dalej: P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa
w art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie zaś do przywołanego art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę
do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Dalej wyjaśnić należy, że wydanie decyzji o charakterze kasacyjnym stanowi wyjątek od zasady rozstrzygnięcia sprawy co do istoty i jej ostatecznego załatwienia. Organ odwoławczy orzekając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., sąd administracyjny ocenia z kolei, czy istniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy merytorycznego rozstrzygnięcia, czy też zaistniała konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który – z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.) – uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie ocena ta obejmuje badanie, czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne.
Należy przy tym zwrócić uwagę, iż użyte w art. 138 § 2 K.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" oznacza, że organ jest zobowiązany do poczynienia każdorazowo, na tle okoliczności faktycznych, ustaleń, czy postępowanie przed organem pierwszej instancji obarczone jest brakami, które należy zakwalifikować jako istotne, czy zachodzi w związku z tym konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i wreszcie, czy uzupełnienie to we własnym zakresie przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. W sprzeczności z art. 138 § 2 K.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym
na podstawie art. 136 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a dla podjęcia rozstrzygnięcia zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Przy czym rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., może zapaść, tylko wówczas, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego sprawy nie można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należało,
że wydanie decyzji kasatoryjnej z przyczyn wskazanych przez organ odwoławczy było niezasadne. Przypomnienia bowiem w tym miejscu wymaga, że przedmiotem sprzeciwu jest decyzja kasatoryjna wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w przedmiocie rozłożenia na raty D. J. spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz S. J. i A. J. w kwocie po [...] zł miesięcznie wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienia i odmowy umorzenia odsetek za opóźnienie.
Organ I instancji rozpoznał w jednym postępowaniu wnioski skarżącego z dnia
20 stycznia 2016 r., 20 listopada 2016 r. i 23 czerwca 2017 r. o rozłożenie na raty zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz umorzenie odsetek za opóźnienie, mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawarte w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 114/18 i zasady ekonomiki procesowej.
Ustalił również sytuację rodzinną majątkową, dochodową oraz zawodową skarżącego zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartymi w wyroku z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 113/18.
Po dokonaniu ustaleń organ I instancji rozłożył skarżącemu na raty powstałe zadłużenie w kwocie po [...] zł miesięcznie oraz odmówił umorzenia odsetek za powstałe opóźnienie.
Z ustaleń dokonanych przez ten organ wynika, że D. J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma na utrzymaniu innych osób poza dziećmi na które płaci alimenty w ratach do funduszu alimentacyjnego w W.. Nie posiada nieruchomości i ruchomości. Nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Pracuje dorywczo i sam poszukuje sobie pracy. Średni miesięczny dochód to ok. [...] zł. Wydatki które ponosi to: zakup leków około [...] zł, ubrań [...] zł, rata alimentów [...] zł. Reszta dochodów wydatkowana jest na żywność. Dom jest bezczynszowy.
Od dnia 19 listopada 2017 r. D. J. dokonuje co miesiąc regularnych wpłat w kwocie po 500 miesięcznie. W momencie posiadania dodatkowych środków pieniężnych dokonuje wpłat na poczet funduszu alimentacyjnego, tj. w miesiącu lutym 2018 r. dokonał jednorazowej wpłaty w kwocie [...]zł oraz w grudniu 2018 r. w kwocie [...]zł.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia dotyczące sytuacji dochodowej skarżącego, organ wskazał, iż po odjęciu wydatków jakie ponosi: dochód miesięczny [...] zł - [...] zł (ubrania) - [...] zł (leki) - [...] zł = [...] zł pozostała kwota wystarcza
na żywność dla jednej osoby oraz daje możliwość spłaty odsetek.
Z kolei organ odwoławczy uznał że organ I instancji, jakkolwiek prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, to jednak nie dokonał podstawowej jego analizy w tym sensie, że przy osiąganych przez Wnioskodawcę dochodach rzędu [...] zł miesięcznie i wydatkach stałych na poziomie około [...] zł miesięcznie, uznał,
że Wnioskodawca będzie w stanie miesięcznie ponosić koszty związane ze spłatą zadłużenia w wysokości [...] zł plus odsetki. Takie stanowisko organu I instancji uznać należy za nieuprawnione, bowiem Wnioskodawca musi dokonywać jeszcze zakupów żywnościowych oraz mieć możliwość zareagowania na nieprzewidziane sytuacje życiowe. Co więcej Wnioskodawca uprzednio w swoich pismach kierowanych do tego Organu wskazywał, że korzysta z pomocy społecznej. Okoliczność ta wymaga wyjaśnienia, bowiem jeśli faktycznie jest to prawda, to może mieć to istotne znaczenie dla ustalenia możliwości finansowych Wnioskodawcy. Podkreślił, że obowiązek zwrotu świadczeń, nie może powodować takiego pogorszenia stanu finansowego osoby zobowiązanej, który spowoduje, że zaistnieje po jej stronie konieczność korzystania z pomocy państwa.
Organ I instancji zatem, pomimo szczegółowo określonego zakresu wniosku Wnioskodawcy, powinien całościowo rozpoznać sprawę, po szczegółowym ustaleniu:
1) wysokości zobowiązania Wnioskodawcy oraz 2) możliwości finansowych i osobistych Wnioskodawcy, określić, czy konieczne jest zastosowanie jakichś form pomocy i jeśli tak, to jakich dokładnie.
Zdaniem Sądu, wyrażony przez organ odwoławczy pogląd należy uznać
za wadliwy. Organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu podkreślił – o czym była mowa wyżej – że organ I instancji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy ale "nie dokonał podstawowej jego analizy w tym sensie, że przy osiąganych przez D. J. dochodach rzędu [...] zł miesięcznie może on ponosić koszty związane ze spłatą zadłużenia w wysokości [...] zł plus odsetki", a ponadto, że skarżący wskazywał, że korzysta z pomocy społecznej. Zarówno z rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, jak i uzasadnienia do tej decyzji z [...] r. wynika, że koszty związane ze spłatą zadłużenia wynoszą po [...] zł miesięcznie, a nie jak ustala organ odwoławczy po [...] zł miesięcznie. Nadto, ani organ I instancji w swojej decyzji, ani skarżący nie wskazuje aby korzystał z opieki społecznej. W piśmie z dnia 24 listopada 2018 r. skarżący wyraźnie wskazuje, że z takiej pomocy nie korzysta.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organ odwoławczy mając całościowo zgromadzony materiał dowodowy przez organ I instancji winien dokonać jego analizy i wydać stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia skarżącemu na raty spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na jego dzieci S. i A. i umorzenia odsetek za opóźnienie.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego wskazać należy, że kwestia umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego nie należy do właściwości organów administracji publicznej, co podkreślił już Sąd w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 114/18 i nie podlegają kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. I w tym zakresie stanowisko Sądu nie ulega zmianie.
Mając powyższe na uwadze, uchylenie decyzji organu I instancji z powodu stwierdzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybień procesowych było nieuzasadnione.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło