II SA/Sz 498/11

WyrokWSA w Szczecinie2011-10-27

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy refundacja kosztów leczenia i rehabilitacji dziecka, dokonana przez fundację na podstawie przedstawionych rachunków, stanowi dochód rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Refundacja kosztów leczenia i rehabilitacji dziecka, dokonana przez fundację na podstawie przedstawionych rachunków, nie stanowi zasiłku celowego ani świadczenia w naturze w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie podlega wyłączeniu z dochodu rodziny. Jednakże, kwoty uzyskane w jednym miesiącu, stanowiące refundację kosztów poniesionych na przestrzeni kilku miesięcy, nie mogą stanowić dochodu w jednym miesiącu, lecz powinny być uwzględniane przez okres, za który zostały uzyskane.
Stan faktyczny
Burmistrz uchylił decyzję przyznającą pomoc w postaci pokrycia kosztów przejazdu dziecka do ośrodka rehabilitacyjnego, uznając, że dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe z uwagi na refundację kosztów leczenia przez fundację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując, że jednorazowa refundacja kosztów poniesionych przez kilka miesięcy nie może być zaliczona do dochodu w jednym miesiącu. Skarżąca wniosła skargę, twierdząc, że refundacja nie stanowi dochodu i że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pokrycia kosztów przejazdu I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. S. kwotę [...] zł ([...]) obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną A. S. z urzędu. Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze. zm.) oraz art. 8 ust. 1 i 3, art. 106 ustawy z dnia 12 M.a 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 267, poz. 2259), ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze. zm.) uchylił decyzję z dnia [...] r., nr [...] przyznającą pomoc społeczną w postaci pokrycia kosztów przejazdu do Ośrodka Rehabilitacyjno – Edukacyjno -Wychowawczego w [...] w ramach Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka w celu zapewnienia dostępu do specjalistycznych usług opiekuńczych dla M. Sz. w okresie od dnia [..] r. do czasu zakończenia zajęć szkolnych [...] r. W uzasadnieniu organ podał, iż na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r. przyznano A. Sz. świadczenie w postaci pokrycia kosztów przejazdu do Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczego w [...] w ramach Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka w celu zapewnienia dostępu do specjalistycznych usług opiekuńczych dla M. Sz. w okresie od [...] r. do czasu zakończenia zajęć szkolnych w [...] r. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w szczególności uzyskanej informacji o zwiększeniu się dochodu, wynikającego z przekazanej przez Fundację Dzieciom "[...] " kwoty [...] zł, organ ustalił, że w miesiącu [...] r. rzeczywisty dochód rodziny zwiększył się i przekroczył wysokość ustawowego kryterium dochodowego. Dochód ten wyniósł łącznie [...] zł i wliczono do niego: - świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł, - świadczenie rodzinne z dodatkami w łącznej wysokości [..] zł, - dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, - kwoty przelewów dotyczących refundacji kosztów leczenia, rehabilitacji, zakupów przekazane przez Fundację Dzieciom "[...] " w [...] na rzecz małoletniego M. Sz. w wysokości [...] zł. Zatem miesięczny dochód rodziny jest wyższy o [...] zł niż przewidziane ww. ustawą kryterium dochodowe dla pięcioosobowej rodziny skarżącej tj. [...] zł ([...] zł na każdą osobę w rodzinie). Kwota refundacji w wysokości [...] zł stanowi zmniejszenie obciążenia wydatków rodziny i w ocenie organu jest przychodem skarżącej w zakresie wydatków dotyczących rehabilitacji, leczenia i innych związanych z chorobą syna M.. Posługując się wykładnią systemową dotyczącą pojęcia "dochodu małoletniego dziecka" w świetle przepisów prawa podatkowego (art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) organ uznał, że dochód małoletniego dziecka jest składnikiem dochodu rodziców i w związku z tym wliczany jest do całkowitego dochodu rodziny. W oparciu o powyższe, stwierdzając przekroczenie dochodu, organ obowiązany był uchylić decyzję na podstawie której pokrywano koszty przejazdu do [...] w ramach Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka. Nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem A. Sz. złożyła odwołanie. Strona wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazała iż w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] r. o pomocy społecznej oraz na podstawie skierowania lekarza specjalisty wystąpiła o przyznanie synowi M. Sz. specjalistycznych usług opiekuńczych i w dniu [...] r. otrzymała z Ośrodka Pomocy Społecznej decyzję przyznającą dojazd do placówki w [...] trzy razy w tygodniu w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych opiekuna wraz z dzieckiem. Zdaniem skarżącej obowiązkiem gminy jest organizowanie na terenie powiatu specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, natomiast w rzeczywistości tak się nie dzieje, a na terenie gminy nie jest organizowane nawet Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka. Odnośnie dochodu, A. Sz. podniosła, iż w żaden sposób nie uległ zwiększeniu jej dochód oraz jej rodziny przez fakt refundacji czy też otrzymywania zasiłku celowego. W aktach administracyjnych jest wiele dokumentów świadczących o tym, iż w świetle przepisów art. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwoty otrzymywane z Fundacji nie stanowią dochodu jej rodziny jak też dochodu małoletniego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), art. 8 ust. 12 ustawy z dnia 12 M. r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) po rozpatrzeniu odwołania A. Sz. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż M. Sz. jest podopiecznym Fundacji Dzieciom "[...] ", która utworzyła dla niego subkonto w celu gromadzenia środków finansowych na jego leczenie i rehabilitację. Refundacja kosztów poniesionych na rzecz podopiecznego odbywa się na podstawie rachunków. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że kwoty zwrócone skarżącej z tytułu refundacji kosztów stanowią dochód rodziny. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, w ocenie Kolegium, kwoty uzyskane w jednym miesiącu, stanowiące refundację kosztów poniesionych przez rodzinę na przestrzeni kilku miesięcy nie mogą stanowić dochodu w jednym miesiącu. Na podstawie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Fundacji oraz zgromadzonego materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że A. Sz. przedkłada rachunki za wydatki poniesione na rehabilitację dziecka z kilku miesięcy otrzymując jednorazowy zwrot, co znacznie podwyższa dochód rodziny. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie rodziny przez okres za który uzyskano ten dochód. Powyższe oznacza, że dochód wypłacony po upływie okresu, którego dochód ten dotyczył, dolicza się do dochodu za minione miesiące. Mając powyższe na uwadze Kolegium wywiodło, iż sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem ww. przesłanki, tj. przeanalizowania rachunków i zaliczenia wydatkowanych kwot do dochodu rodziny w miesiącu ich wystawienia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skardze, A. Sz. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. zarzucając jej naruszenie art. 8 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej w zakresie rozstrzygnięcia, czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i leczenie syna wlicza się do dochodu rodziny skarżącej, brak ustosunkowania się do wszystkich podniesionych zarzutów w odwołaniu od decyzji organu I instancji, brak skonkretyzowania i sprecyzowania odmowy przyznania pokrycia kosztów dojazdu do OREW w [...] w ramach specjalistycznych usług opiekuńczych dla syna od [...] r. do zakończenia roku szkolnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż organ wydając decyzję odmawiającą przyznania pomocy w formie pokrycia kosztów przejazdu motywował ją faktem przekroczenia dochodu rodziny poprzez wliczenie do niego zasiłku celowego na zakup lekarstw i rehabilitację syna przekazanych przez Fundację Dzieciom "[...] " w kwocie [...] zł. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując jej odwołanie w ogóle nie ustosunkowało się do podniesionych przez Nią zarzutów oraz złożonych załączników. Skarżąca zaznaczyła, że zgodnie z art. 8 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej do dochodu rodziny nie wlicza się: 1/ jednorazowego świadczenia socjalnego, 2/ zasiłku celowego. Fundacja Dzieciom "[...] " działa na zasadach i prawach określonych w ustawie o pomocy społecznej, co potwierdza status fundacji – punkt 2. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu oraz kosztów pogrzebu. Natomiast MGOPS w [...] . nigdy nie pokrywa całości zwrotu kosztów osób starających się o pomoc w formie zasiłku celowego na leczenie i rehabilitację, dlatego zapisała syna do Fundacji, dzięki której leki oraz dalsze leczenie przy wspólnej pomocy i zbieraniu datków może być pokryte w całości. Natomiast MGOPS w [...] . wydał decyzję odmowną w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, ponieważ zaliczył do dochodu zasiłek celowy na leki i leczenie syna. Dalej skarżąca wskazała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło pisma Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r., [...] , wydanego na wniosek Fundacji Dzieciom "[...] " w którym organ ten potwierdził fakt, że wartość finansowych przez Fundację w ramach jej działalności statutowej świadczeń na rzecz dzieci z porażeniem mózgowym, nie stanowi dochodu. Końcowo skarżąca zaznaczyła, że starała się o specjalistyczne usługi opiekuńcze, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy jej rodziny, ponadto w tej kwestii zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 272/10 w przedmiocie specjalistycznych usług opiekuńczych. Pomimo tego MGOPS w [...] . nie przyznał ani synowi, ani córce tych świadczeń, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podejmuje żadnych czynności sprawdzających decyzje MGOPS w tym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik strony ustanowiony z urzędu – radca prawny M. S. oświadczył, iż skarżąca pomimo uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze niekorzystnej dla niej decyzji organu I instancji podtrzymuje zarzuty podane w skardze. W ocenie skarżącej wskazówki sformułowane przez Kolegium dla organu I instancji, którymi ma się kierować przy ponownym wydawaniu rozstrzygnięcia w sprawie są błędne. W szczególności Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zwrócone przez Fundację koszty refundacji, kosztów leczenia dziecka stanowią dochód rodziny w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Kolegium zakwestionowało jedynie dokonany sposób zaliczania przedmiotowej pomocy do dochodu rodziny w poszczególnych okresach. Natomiast, w ocenie skarżącej, zrefundowane przez Fundację koszty leczenia dziecka nie powinny być wliczane do dochodu rodziny w rozumieniu art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ww. przepisem ustawodawca postanowił, że do dochodu nie wlicza się świadczeń w naturze, a więc np. pomocy rzeczowej ani jednorazowego świadczenia socjalnego. Udzielenie dla skarżącej przez Fundację, jako uprawnioną do udzielania pomocy socjalnej, świadczeń rekompensujących zwrot poniesionych wydatków na leczenie dziecka mieści się w kategorii jednorazowych świadczeń z pomocy społecznej. Do pisma pełnomocnik załączył pismo Fundacji Dzieciom "[...] " prezentujące stanowisko przytoczone przez niego w piśmie procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została w sposób zgodny z prawem. Organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. władny jest uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podstawę działania organów w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Stosownie do art. 8 pkt 1 ust. 3 ww. ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W przedmiotowej sprawie Burmistrz [...] uchylił decyzję przyznającą pomoc w postaci pokrycia kosztów przejazdu do Ośrodka Rehabilitacyjno – Edukacyjno – Wychowawczego w [...] [...] w ramach Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka w celu zapewnienia dostępu do specjalistycznych usług opiekuńczych dla M. Sz. w okresie od dnia[...] . do czasu zakończenia zajęć szkolnych w miesiącu [...] r. Podstawę odmowy przyznania pomocy stanowiła okoliczność, że miesięczny dochód rodziny skarżącej w miesiącu [...] r., w związku z przekazaną na jej rzecz przez Fundację Dzieciom "[...] " kwotą [...] zł, przekroczył o [...] zł określone w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla pięcioosobowej rodziny, które wynosiło [...] zł. W wyniku rozpoznania odwołania A. Sz., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją wydaną w dniu [...] r. uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium, kwoty uzyskane w jednym miesiącu, stanowiące refundację kosztów poniesionych przez rodzinę na przestrzeni kilku miesięcy, nie mogą stanowić dochodu w jednym miesiącu. Mając bowiem na uwadze treść art. 8 ust.12ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. W ocenie skarżącej kwota 1551 zł przekazana przez Fundację w ogóle nie powinna być zaliczana do dochodu. Na potwierdzenie przedstawionego stanowiska skarżąca odwołała się do pisma Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia z dnia 18 stycznia 2005 r. wydanego na wniosek Fundacji Dzieciom "[...] ". W piśmie tym organ stwierdził, że wartość finansowanego przez Fundację w ramach jej działalności statutowej świadczenia na rzecz dzieci z porażeniem mózgowym, nie stanowi dochodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle powyższego wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy środki pieniężne refundowane na rzecz skarżącej przez Fundację Dzieciom "[...] " podlegają zaliczeniu do dochodu w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, co do zasady, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, które wynosi [...] zł. W myśl art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego w powyższy sposób nie wlicza się: 1/ jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, 2/ zasiłku celowego, 3/ pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, 4/ wartości świadczenia w naturze, 5/ świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.) powołanym w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej, za przychody z innych źródeł o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 ww. ustawy, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12 – 14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. W świetle powyższych rozwiązań normatywnych, jak również na tle interpretacji przepisów podatkowych dokonanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] w piśmie z dnia [...] r. należy wskazać, że zakres pojęcia dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsamy, a obie regulacje nie pozostają ze sobą wzajemnie powiązane. Ustawa o pomocy społecznej ze względu na cele jakim służyć mają uregulowane w niej instytucje prawne wprowadza niezależny od regulacji prawnopodatkowych sposób obliczania dochodu, zaliczając do jego źródeł wszelkie pożytki, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyjątkiem tych, które ustawodawca wyliczył w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Okoliczność zatem, że określone przysporzenie nie podlega zaklasyfikowaniu do dochodu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na co w odniesieniu do kwot przekazywanych przez fundacje wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, nie oznacza, że nie będzie ono kwalifikowane do dochodu na podstawie art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Należy bowiem odróżnić wyłączenie określonych źródeł z podstaw opodatkowania od zaliczenia ich do dochodu obliczanego w kontekście kryterium dochodowego dla świadczeń z pomocy społecznej. Na potwierdzenie powyższego stanowiska zarówno w doktrynie prawa administracyjnego, jak też w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wyłączeniu od dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, podlegają wyłącznie świadczenia wyliczone w ust. 4 powołanego przepisu i wyliczenie to ma charakter zamknięty. Podnosi się jednocześnie, że wszelkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, należy uznać za dochód (por. I. Sierpowska, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, wyd. ABC 2009 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 700/06 dostępny na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w sprawie rozstrzygnięcia, czy zasiłek celowy na zakup lekarstw i rehabilitację syna M. Sz. wlicza się do dochodu rodziny skarżącej, należy wyjaśnić, że fundacje działające na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 ze zm.), w tym Fundacja Dzieciom "[...] ", chociaż w myśl art. 1 ww. ustawy mogą być ustanawiane wyłącznie dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, same w sobie nie są podmiotami publicznymi, lecz tworzone są na mocy czynności prawnej podmiotów prawa prywatnego. W związku z powyższym niezależnie od tego, jak określone zostaną w statucie cele realizowane przez daną fundację, jak też w jaki sposób zakreślone i nazwane zostaną metody i środki służące ich realizacji nie mogą one być utożsamiane z odpowiadającymi im nazwą instytucjami realizowanymi przez podmioty publiczne, z którymi przepisy prawa łączą określone uprawnienia. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 statutu Fundacji Dzieciom "[...] ", głównym celem Fundacji jest organizowanie i niesienie pomocy w ramach działalności pożytku publicznego, a jednym z celów wynikających z takiej działalności jest "pomoc społeczna umożliwiająca osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości". Natomiast w myśl art. 1 ustawy o pomocy społecznej, "pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby". Pomimo wykorzystania w statucie Fundacji w zakresie zakreślonych celów statutowych sformułowań tożsamych z zawartymi w ustawie o pomocy społecznej, nie można na tej podstawie przyjąć, że Fundacja realizuje pomoc społeczną państwa w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a wypłacane przez nią świadczenia odpowiadają tym, które stanowią prawnie określone formy realizowania pomocy społecznej, na podstawie powołanej ustawy. Dotyczy to również zasiłków celowych. Wypłacane przez Fundację Dzieciom "[...] " świadczenie na rzecz skarżącej nie stanowi zatem zasiłku celowego w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a tym samym nie podlega wyłączeniu od zaliczenia do dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Skład orzekający w niniejszej sprawie, nie zgadza się z twierdzeniem skarżącej, wyrażonym w oparciu o treść pisma Fundacji Dzieciom "[...] ", że dokonywana refundacja ponoszonych kosztów powinna być traktowana jako świadczenie w naturze, które zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie podlega wliczeniu do dochodu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, za świadczenia w naturze uznaje się nieodpłatne przekazanie rzeczy lub praw. Natomiast pomoc udzielana skarżącej przez Fundację Dzieciom "[...] " polega na refundacji poniesionych kosztów leczenia i rehabilitacji syna M. Sz., tj. skarżąca z własnych środków dokonuje opłat za leki i zajęcia rehabilitacyjne, natomiast Fundacja na podstawie przedłożonych faktur dokonuje zwrotu poniesionych kosztów. W świetle powyższych argumentów w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo uznało, że zaliczenie przez organ I instancji całej kwoty refundacji w wysokości [...] zł do dochodu rodziny skarżącej wyłącznie w [...] r. było nieprawidłowe. Powyższa kwota stanowiła jednorazową wpłatę z tytułu rozliczenia świadczeń okresowych, na podstawie przedłożonych przez skarżącą Fundacji rachunków za poszczególne miesiące. Zatem właściwie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Dlatego przy obliczaniu dochodu, jak słusznie wskazało Kolegium należało uwzględnić okres za jaki miała nastąpić refundacja i ustalić wysokość kwot przypadających na poszczególne miesiące. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, zwłaszcza dotyczących złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych, w ocenie Sądu, Kolegium faktycznie nie ustosunkowało się do powyższego, jednakże nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zatem skarga nie mogła odnieść skutku i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu pełnomocnika reprezentującego skarżącą, Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło