II SA/Sz 50/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2018 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) zwaną dalej: "u.o.k.p.", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) zwaną dalej: "k.p.a.", Prezydent Miasta K. zatrzymał J. M. prawo jazdy kat. [...] nr [...], wydane w dniu 25 września 2003 r. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. wydał decyzję o skierowaniu strony na badania psychologiczne, w związku z kierowaniem pojazdem będąc w stanie po użyciu alkoholu (wyrok Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] z dnia [...] r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] r. W dniu 24 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, w związku z niepoddaniem się przez stronę badaniom psychologicznym w wyznaczonym terminie, zakończone w dniu [...] r. wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Podniosła zarzut dysponowania przez organ orzeczeniem psychologicznym, stwierdzającym brak istnienia u odwołującego się przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Argumentowała, że ww. fakt jest wystarczającym dowodem na okoliczność niecelowości skierowania na kolejne badania w tym zakresie. Zdaniem strony, trudno przyjąć, że w tak krótkim okresie nastąpiła zmiana osobowości kierowcy. Dalej strona podniosła, że przepisy u.o.k.p. nie wskazują na 30. dniowy termin do przeprowadzenia wymienionych badań, a tym samym i z tych względów decyzja organu I instancji podlega uchyleniu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.o.k.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Według Kolegium, decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.o.k.p. Organ zauważył, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest skierowanie strony na badania psychologiczne, lecz orzeczenie o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z niepoddaniem się badaniu psychologicznemu, na które strona została skierowana decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. W tej decyzji Kolegium wypowiedziało się na temat orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 14 kwietnia 2017 r., które zostało wydane z uwagi na skierowanie odwołującego się na przedmiotowe badania, w związku z przekroczeniem w ciągu 1 roku 24 punktów, otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ odwoławczy wskazał, że niniejsze postępowanie związane jest ze skierowaniem odwołującego się na badania psychologiczne z innego tytułu, tj. w związku z kierowaniem pojazdem będąc w stanie po użyciu alkoholu (zdarzenie z dnia [...] r., potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym). Zdaniem organu, powyższe ustalenia wskazują na oczywistą bezzasadność zarzutów zawartych w odwołaniu. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut niewskazania w kwestionowanej decyzji normy prawnej regulującej termin na przeprowadzenie badań psychologicznych. Norma taka usytuowana jest w art. 101 ust. 2 ustawy u.o.k.p., a dotyczy terminu (1 miesiąc) na poddanie się badaniu i przedstawienie staroście odpowiedniego orzeczenia (3 miesiące od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu). Organ odwoławczy zaznaczył, że ww. wyjaśnienia zawarł tylko z uwagi na zarzuty odwołania. Jak wyjaśnił organ, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.o.k.p., ma charakter obligatoryjny. Bezsprzecznie strona nie przedstawiła stosownego orzeczenia psychologicznego w wyznaczonym terminie, a tym samym organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. J. M., reprezentowany przez adwokata, w całości zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ww. decyzję organu II instancji z dnia [...] r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 4 lit a u.o.k.p., poprzez nałożenie na stronę obowiązku poddania się badaniom psychologicznym w ciągu 30 dni od odebrania decyzji pomimo tego, że obowiązek ten został już wykonany, a dokument badania jest w posiadaniu urzędu. Zdaniem skarżącego, analizując stan faktyczny sprawy, nie można zgodzić się z zaskarżoną decyzją. Do Wydziału Komunikacji złożone zostało już wcześniej stosowne badanie psychologiczne, sprawdzające istnienie lub brak istnienia przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Skarżący uważa, że badanie to jest nadal ważne. Nieprawdopodobne jest, aby w tak krótkim czasie doszło do zmian osobowości, które zaprzeczałoby wnioskom ostatniego badania. Dla stwierdzenia braku przeciwskazań jest już wykonane badanie. Cel ustawodawcy do wyeliminowania kierowców nieposiadających predyspozycji psychologicznych został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiot sprawy dotyczy decyzji w sprawie zatrzymania prawa jazdy, podjętej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) zwanej dalej: "u.o.k.p.", zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Zgodnie z brzmieniem art. 84 ust. 1 u.o.k.p., uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie psychologiczne o istnieniu lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem lub wykonywania odpowiednich czynności, o których mowa w art. 82 ust. 2 u.o.k.p. Stan faktyczny sprawy jest w niniejszej sprawie niesporny. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. X Wydział Wykonawczy z dnia [...] r., sygn. akt [...] orzeczono w stosunku do skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. [...], na okres 7 miesięcy, w związku z kierowaniem pojazdem będąc w stanie po użyciu alkoholu. W związku z otrzymaniem ww. wyroku., organ I instancji w dniu [...] r., na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a u.o.k.p., wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w terminie 30 dni od odebrania decyzji. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W tej prawomocnej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący poddał się badaniu psychologicznemu (orzeczenie z dnia 14 kwietnia 2017 r.), na które został skierowany w 2016 r., jednakże z innego tytułu, tj. w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów (otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego). Aktualnie wystąpiła inna przesłanka skutkująca skierowaniem strony na badania psychologiczne. Konieczne było przeprowadzenie tego badania z uwagi na kierowanie pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Rację ma Kolegium wskazując na charakter związany decyzji wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.o.k.p. Jedynym działaniem, które organ musi podjąć przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest sprawdzenie czy decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie czy psychologiczne była ostateczna i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom i przedstawienia orzeczenia obowiązek ten wykonał, czy też nie. Sąd uznał za prawidłowe wnioski wyprowadzone przez organ na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący ostateczną decyzją organu zobowiązany był poddać się badaniu psychologicznemu w zakresie transportu, skoro kierował pojazdem w po użyciu alkoholu (vide ww. wyrok sądowy i art. 99 ust. 1 pkt 3 u.o.k.p.). Badaniu temu skarżący nie poddał się. Niezasadny jest zarzut skargi, oparty na naruszeniu zaskarżoną decyzją art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a u.o.k.p. Zgodnie z tym przepisem, badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Sąd wyjaśnia, że ww. przepis nie znajdował zastosowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji. Zasadność poddania się przez skarżącego stosownemu badaniu została przesądzona w odrębnym postępowaniu, prowadzonym przez organ na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 u.o.k.p. To wówczas skarżący miał możliwość podnoszenia zarzutów co do braku przesłanek do nałożenia nań obowiązku przedstawienia orzeczenia o braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie może być uwzględniona argumentacja odnosząca się do przyczyn skierowania kierowcy na badanie lekarskie czy psychologiczne, gdyż te okoliczności badane są w odrębnym postępowaniu. Prawomocne zakończenie postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne, któremu skarżący nie poddał się, skutkować musiało działaniem organu, polegającym na wydaniu decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Sąd podkreśla, że ww. nie jest decyzją uznaniową, zależną od woli organu. Organ musiał kierować się w sprawie brzmieniem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.o.k.p. i miał obowiązek wydać decyzję zgodnie z dyspozycją tego przepisu. Uzasadnienie skargi wskazuje, że poprzez ww. zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a u.o.k.p., skarżący pragnął wykazać brak potrzeby poddania się ww. badaniu psychologicznemu, bowiem badaniu takiemu poddał się wcześniej i badanie to jest nadal ważne. Sąd nie podziela ww. przekonania skarżącego i wyjaśnia, że skarżący poddał się badaniu psychologicznemu w dniu 14 kwietnia 2017 r. w związku z przekroczeniem dopuszczalnej liczby punktów, nałożonych z powodu przekroczenia zasad ruchu drogowego. Aktualnie skarżący wymagał sprawdzenia możliwości bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym, jako kierowca, z innej przyczyny, tj. z powodu kierowania pojazdem po użyciu alkoholu. Należy podkreślić przy tym, że tego naruszenia skarżący dopuścił się w dniu 29 czerwca 2017 r., a więc po wydaniu orzeczenia psychologicznego z dnia 14 kwietnia 2017 r. Organ wydający decyzję na podstawie art. 102 § 1 pkt 3 lit. b u.o.k.p., nie ma podstaw czynić ustaleń, już przedsięwziętych w ramach zakończonego postępowania w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Sąd wskazuje, że podnoszone przez skarżącego twierdzenie, że nieprawdopodobnym jest, aby w tak krótkim czasie, od wydanego wcześniej badania, doszło do zmiany osobowości, dotyka wiedzy specjalistycznej w zakresie psychologii transportu. W tej mierze ani organ, ani tym bardziej sąd administracyjny nie mają prawa do samodzielnej oceny stanu zdrowia kierowcy. Natomiast w sytuacji ustalenia braku zgłoszenia się kierowcy na stosowne badania, organ ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Podsumowując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie, w wyniku którego ustalono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i dokonano prawidłowej ich oceny. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.