II SA/Sz 500/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2006 r. sprawy ze skargi J. .C. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów lokalu mieszkalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego J. C. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. Ch. pismem z dnia [...]r. zwrócił się do Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] , z wnioskiem o wyrażenie zgody na zwrot kosztów za wynajem kwatery. Dyrektor [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], decyzją z dnia [...] r., nr [...] stwierdził, że J. Ch. świadczenie to nie przysługuje. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. przydzielona została J. Ch. osobna kwatera stała położona w [...] , która przyjął on [...] r. Jednak w dniu [...] r. J. Ch. kwaterę tą przekazał do dyspozycji [...] . Skoro więc organ przydzielił stronie odpowiednią osobną kwaterę stałą, to tym samym wyeliminowana została jedna z niezbędnych przesłanek do uwzględnienie wniosku. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 66, poz. 433 z późn. zm.), świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego przysługuje tylko wówczas, gdy Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może przydzielić żołnierzowi zawodowemu odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną. W odwołaniu od tej decyzji J. Ch. podniósł, że zakażona decyzja została wydana z naruszeniem art. 49 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu winno mu być przyznane, bowiem stosownie do treści art. 49 ust. 2, przedłożył umowę najmu oraz w dniu [...] r. zwolnił zajmowaną kwaterę i przekazał ją do dyspozycji WAM [...] , spełniając zatem warunki przyznania świadczenia. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] , decyzja z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w całości podzielił argumentację przedstawioną przez Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] uznając, że w garnizonie [...] istniała możliwość przydzielenia odwołującemu się kwatery. Jedną z nich zajmował przez [...] dni, a w pozostałych przypadkach odmówił ich przyjęcia. Biorąc pod uwagę fakt, że świadczenie na najem przysługuje w sytuacji, gdy Agencja nie może przydzielić odpowiedniej kwatery, w przypadku J. Ch. brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia, ze względu na istniejące możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w garnizonie, w którym pełni służbę. J. Ch. złożył na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, podtrzymując zarzuty przedstawione w odwołaniu. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżący oświadczył, że w [...] r. złożył wniosek o wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej. Natomiast wniosek o przydzielenie kwatery stałej z dnia [...]r. złożył ze względu na sugestię organu Agencji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt SA/Sz 379/2001 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 11 stycznia 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy obu instancji rozpatrując wniosek skarżącego z dnia [...] r. o przydzielenie kwatery oraz o wypłatę świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu, z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., nie wyjaśniły i jednoznacznie nie ustaliły, czy skarżący domagał się wypłaty świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie najmu lokalu do czasu przydziału kolejnej kwatery, czy też do czasu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Rozpatrując ponownie wniosek J. Ch. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] , decyzją z dnia [...]r., nr [...] , w oparciu o art. 49 ust. 5 i art. 48 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odmówił wypłaty świadczenia umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu. Uzasadniając swe stanowisko wskazał m.in., że dnia [...]r. J. Ch. złożył wniosek o zwrot kosztów najmu i przestawił umowę na wynajęty lokal mieszkalny w [...] zawartą w dniu [...] r. na czas określony z mocą obowiązującą od dnia [...] r. do [...]r. W dniu [...]r., na mocy umowy z dnia [...] r., nr [...], został J. Ch. wypłacony ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. Ponadto, kwaterę przy ul.[...], przydzieloną przez wojskowy organ kwaterunkowy, znajdującą się obecnie w zasobach Gminy [...] .J. Ch. zdał do dyspozycji w dniu [...]r. Rozpatrując ponownie wniosek, wystąpiono do J.Ch. o dostarczenie zgody Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...]na dojazdy z miejsca zamieszkania, tj. z [...] do miejsca pełnienia służby w [...] w okresie od [...] r. do [...] r. J.Ch. zgody takiej nie przedłożył. W tym stanie rzeczy należało odmówić J.Ch. wypłaty świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego położonego w [...] za okres od [...]r. do [...]r. W złożonym od tej decyzji odwołaniu J. Ch. podniósł, że jako jedyny racjonalny motyw jej podjęcia wskazano nieprzedłożenie zgody Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] na dojazdy z [...] do miejsca pełnienia służy [...], który to obowiązek miał rzekomo wynikać z art. 48 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Uznając ten argument za pozbawiony postawy prawnej stwierdził, że nie domagał się on wypłaty zwrotu kosztów dojazdu, lecz świadczenia finansowego przewidzianego w art. 49 w/w ustawy. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że J. Ch. -[...] służby stałej został przeniesiony z miejscowości [...] do pełnienia służby w miejscowości [...]. W miejscowości [...], tj. miejscowości pobliskiej w stosunku do [...] miał zrealizowane swoje prawo do kwatery poprzez przydział kwatery przy ul. [...] . Przydzielona kwatera w [...] nie utraciła statusu kwatery w związku z przekazaniem jej do zasobu mieszkaniowego Gminy [...]. Nadto organ zauważył, że realizacja prawa do kwatery odwołującego się w [...] była realizowania pięciokrotnie. Ostatnią przydzieloną kwaterę położoną w [...] przy ul. [...] J. Ch. przyjął w dniu [...] r. a następnie zwolnił do dyspozycji OT WAM w [...] w dniu [...]r. Do czasu zaspokojenia prawa do kwatery, które nastąpiło w dniu [...]r. poprzez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, J. Ch. miał prawo otrzymać świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Odwołujący się nie wynajął jednak mieszkania w miejscowości pełnienia służby w [...] aby zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe do czasu zrealizowania prawa do kwatery, lecz podnajął lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej w [...], w której miał już zrealizowane prawo do kwatery poprzez przydział kwatery i tą kwaterę zajmował. Skoro świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego ma na celu zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych do czasu zrealizowania prawa do kwatery, to potrzeby mieszkaniowe J. Ch. nie były zaspokojone w [...] a w [...] . Jeżeli J. Ch. zamieszkiwał w wynajętym lokalu mieszkalnym w innej miejscowości niż miejsce pełnienia służby i musiał dojeżdżać do miejscowości w której stale pełnił służbę, tj. do [...] to stosownie do treści art. 48 ust. 1 zobowiązany był otrzymać zgodę dowódcy jednostki wojskowej na zamieszkanie w innej miejscowości. J. Ch. wniósł na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w [...] zarzucając jej niezgodność z prawem żądając jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego, spełnił on oba warunki do uzyskania świadczenia określone w art. 49 ust. 2 ustawy, tj. zawarł stosowną umowę najmu, którą przestawił Agencji, a nadto zwolnił dotychczas zajmowaną kwaterę. Co to terminu tej ostatniej czynności brak jest przeciwwskazań, aby określono ją na dzień [...] r. Powołanie się w decyzjach na brak zgody dowódcy jednostki wojskowej na zamieszkiwanie w innej miejscowości pomija, iż zgoda ta jest potrzebna jedynie przy rozpatrywaniu kwestii zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości pełnienia służby. Skarżący o zwrot owych kosztów nie wnosił i nie ma to żadnego wpływu na jego uprawnienie do świadczenia finansowego, umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 49 ustawy. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu II instancji, jakoby świadczenie na pokrycie kosztów najmu przysługiwałoby mu, gdyby wynajął lokal mieszkalny w [...], a nie w [...]. Teza ta nie znajduje bowiem uzasadnienia w przepisach prawa. Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...]r. oddalił skargę J. Ch. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...]z dnia [...] r. Nr [...]. J.Ch. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 49 ust. 1 pkt 1 lit.a i art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej, wyrażającą się w bezzasadnym przyjęciu, iż odmowa przyjęcia, bądź też zdanie przez żołnierza zawodowego w służbie stałej oczekującego na wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, zaproponowanej mu przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej osobnej kwatery stałej powoduje utratę przez niego uprawnienia do świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 604/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podnoszonych. W rozpatrywanej sprawie istotne dla jej rozstrzygnięcia jest rażące naruszenie prawa, które legło u podstaw uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 marca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Dyrektora [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] , która zapadła z rażącym naruszeniem zasady dwuinstancyjności. Nie ulega wątpliwości, iż Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie orzekając poprzednio wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt SA/Sz 379/2001 uchylił decyzję organu II instancji - Dyrektora [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...]r. nr [...]. W następstwie czego Dyrektor [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] winien rozpoznać sprawę ponownie. Jednakże z akt wynika, iż ponownie rozstrzygnął w sprawie Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] - organ I instancji decyzją z dnia [...]r., nr [...]. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji i w dniu [...]r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] wydał zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w sprawie orzekał ponownie organ I instancji pomimo, iż obrocie prawnym pozostawała jego poprzednia decyzja z dnia z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wniosku strony o wyrażenie zgody na zwrot kosztów za wynajem kwatery, zaś organ II instancji tego nie dostrzegł i rozpoznał odwołanie skarżącego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji związany jest wskazówkami, wynikającymi z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt SA/Sz 379/2001, co znalazło rekapitulację w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006 r. ,sygn. akt I OSK 604/05, że: "...po ustaleniu, iż strona domagała się wypłaty świadczenia za okres od [...]r. do [...]r., organ odwoławczy winien uwzględniając powyższą wykładnię przyznać ekwiwalent za okres od [...] r. (...) do [...]r. (...)". Nadto, rzeczą organu II instancji będzie rozpoznanie odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...]r., nr [...]. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 2 pkt 2 w zw. z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.