II SA/Sz 506/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie z Jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: przywrócić termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik K.S. w dniu [...] złożył skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 29 lipca 2015 r. Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, jednocześnie pouczając, że niewykonanie zobowiązania w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 26 października 2015 r. (dowód : zwrotne potwierdzenie odbioru k. 90 akt sprawy). Należny wpis od skargi kasacyjnej został uiszczony przez radcę prawnego przelewem na rachunek WSA w dniu 3 listopada 2015 r., co potwierdza wydruk komputerowy znajdujący się w aktach sprawy (k. 91). W dniu 5 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia ww. opłaty sądowej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu radca prawny podniósł, iż nieuiszczenie opłaty nie wynikało z jego zaniedbania, ale z sytuacji losowej, tj. choroby, która pojawiła się nagle, uniemożliwiając prawidłowe funkcjonowanie. Otóż w sobotę w godzinach wieczornych dnia [...] jego stan zdrowia uległ pogorszeniu do tego stopnia, że miał trudności z poruszaniem się po domu, zaś na pomoc bliskich mógł liczyć dopiero w dniu [...]. Lekarz rodzinny z uwagi na stwierdzenie ostrego zapalenia żołądkowo-jelitowego i odwodnienia, wystawił zwolnienie lekarskie z zaleceniem leżenia w okresie [...]. Dalej wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jedynymi poza małoletnią córką bliskimi osobami są rodzice zamieszkujący 18 km od jego miejsca zamieszkania. Rodzice w okresie Wszystkich Świętych wyjechali i do dnia [...] byli nieobecni. Po swoim powrocie zamówili wizytę lekarską, wykupili zalecone leki oraz dostarczyli z kancelarii terminarz i dokumenty. Jeszcze tego samego dnia opłacił skargę kasacyjną, ale z uwagi na chorobę nie dochował terminu. Podkreślił, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i nie zatrudnia pracowników, ani też nie ma współpracowników czy aplikantów, dlatego też nikt nie mógł wykonać czynności opłacenia skargi kasacyjnej za niego, natomiast odłożenie uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej do dnia [...] zostało spowodowane natłokiem obowiązków służbowych (w tym wyjazdem na rozprawę poza siedzibę kancelarii). Na potwierdzenie powyższych okoliczności, do wniosku załączono: zwolnienie lekarskie ZUS ZLA, zaświadczenie lekarskie nr [...], umowę użyczenia lokalu, dokumenty z Rejonowej Spółdzielni Mieszkaniowej (dotyczące lokalu mieszkalnego przy ul. [...]), wydruk ze strony internetowej (wskazujący, że kancelaria mieści się przy ul. [...]), bilety kolejowe, wydruk z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz odpis wyroku rozwodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przesłankami przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, które muszą wystąpić łącznie, są zatem: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi, dokonanie czynności procesowej, która nie została dokonana w terminie oraz złożenie przedmiotowego wniosku w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia. Niedopełnienie chociażby jednego z wyżej wymienionych wymagań skutkuje odmową przywrócenia terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana przez pryzmat wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GZ 562/13, lex nr 1437280). Z przytoczonych przez pełnomocnika skarżącego argumentów wynika, że przeszkodą, która uniemożliwiła mu dotrzymanie terminu uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej była choroba, z powodu której nie mógł podjąć obowiązków zawodowych. Niewątpliwie za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, lecz wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). W niniejszej sprawie termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, upływał z dniem 2 listopada 2015 r., zaś zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika w godzinach wieczornych w dniu 31 listopada 2015 r. nastąpiło nagłe pogorszenie się jego stanu zdrowia skutkujące ostrym zapaleniem żołądkowo-jelitowym i odwodnieniem organizmu. Jak wynika z załączonej do wniosku kserokopii zwolnienia lekarskiego wystawionego na druku ZUS ZLA pełnomocnik w okresie od dnia 2 listopada do dnia 4 listopada 2015 r. był niezdolny do pracy ze wskazaniem lekarskim, że chory powinien leżeć. Powyższa okoliczność przesądza, że choroba wystąpiła niespodziewanie oraz miała charakter obłożny i całkowicie wykluczający wykonywanie obowiązków zawodowych zwłaszcza, że cała dokumentacja i akta sprawy znajdowały się w kancelarii oddalonej od miejsca zamieszkania pełnomocnika. Również z zaświadczenia lekarskiego o nr [...] wynika, że na skutek choroby pełnomocnik nie mógł dokonać czynności procesowej w dniu 2 listopada 2015 r. Dokumenty załączone do wniosku potwierdzają zatem zarówno wystąpienie nagłej choroby jak i jej wpływ na niemożność działania i funkcjonowania. Istotny jest ponadto podkreślany przez pełnomocnika fakt, że na pomoc bliskich mógł liczyć dopiero od dnia 3 listopada 2015 r., zaś z uwagi na prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej i niezatrudnienie pracowników, nie było możliwości wyręczenia się w dokonaniu czynności opłacenia skargi kasacyjnej inną osobą. W ocenie Sądu, bez znaczenia dla rozpoznania niniejszego wniosku jest natomiast okoliczność, że pełnomocnik odłożył uiszczenie opłaty na ostatni dzień terminu. Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik w ramach określonego terminu nie miał obowiązku wcześniejszego uiszczenia wpisu sądowego w celu zabezpieczenia się przed wystąpieniem potencjalnych, niemożliwych do przewidzenia późniejszych okoliczności (choroby, braku możliwości skorzystania z pomocy bliskich), które mogłyby uniemożliwić dokonanie tej czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II GZ 13/14, lex nr 1420253). Mógł zatem rozłożyć w czasie podjęcie działania w celu dokonania czynności, w tym również czekać z uiszczeniem wpisu do ostatniego dnia biegnącego terminu, nie narażając się na zarzut zaniedbania czy nienależytej staranności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przekonują Sąd, że w czasie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie tej czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane działaniem pełnomocnika i było od niego całkowicie niezależne. W związku z tym należało uznać, że pełnomocnik we wniosku uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Sąd stwierdził ponadto, że również pozostałe przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.