II SA/Sz 524/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-10-18
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu małoletniego może zostać wydana bez należytej reprezentacji tego małoletniego w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji gdy oboje rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania małoletniego zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, ponieważ małoletni nie był należycie reprezentowany. Rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, co skutkowało brakiem ich uprawnień do reprezentowania dziecka. Niewzięcie przez małoletniego udziału w postępowaniu stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co obligowało sąd administracyjny do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie małoletniego M. S. z pobytu stałego został złożony przez K. F. Prezydent Miasta S. odmówił wymeldowania, uznając, że małoletni nadal zamieszkuje w lokalu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie istotnych dowodów. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że małoletni nie był prawidłowo reprezentowany w postępowaniu, ponieważ jego rodzice zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. F. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz skarżącej K. F. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W wyniku przeprowadzonego postępowania na wniosek K. F (poprzednio S.) Prezydent Miasta S. , na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 ze zm.), decyzją
z dnia [...]r., nr [...], odmówił wymeldowania z pobytu stałego małoletniego M. S. z lokalu przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku postępowania ustalono bezspornie, że M.S. nie opuścił trwale lokalu przy ul. [...] w S. i obecnie w nim zamieszkuje. W lokalu tym znajdują się jego rzeczy osobiste, co potwierdziły oględziny lokalu przeprowadzone w dniu [...] r. jak i zeznania świadków. Małoletniego zastano w lokalu wraz rodzicami w trakcie kontroli meldunkowej.
K.F,. złożyła od tej decyzji odwołanie uznając ją za niesłuszną.
W efekcie rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym: kontroli meldunkowej przeprowadzonej w lokalu w dniu [...] r., zeznań rodziców dziecka M. S. i M. S. oraz K. F, Wojewoda uznał, że brak jest podstaw do wymeldowania małoletniego M. S. na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
K. F. , reprezentowana przez adwokata W.H, zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając jej:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
1) art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niezastosowanie i niewymeldowanie M. S. z lokalu przy ul. [...] w S., pomimo, iż zachodziły przesłanki do jego wymeldowania;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) zasady zaufania do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia, w którym wszelkie wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie zostały wyjaśnione;
2) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności niewyjaśnienia czy małoletni M.S. w dniu wydania decyzji odmawiającej wymeldowania go z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. [...] w S. rzeczywiście przebywał tam
z zamiarem stałego pobytu;
3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący wszelkich możliwych dowodów, które przyczyniłyby się do dokładnego wyjaśnienia sprawy
i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności istotnych dla właściwego rozpoznania niniejszej sprawy, tj. nieustalenia czy małoletni M. S. został umieszczony w rodzinie zastępczej;
4) art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na wniosek strony z dokumentu, tj. z postanowienia Sądu Rejonowego S -Prawobrzeże i Zachód w S. w sprawie o sygn. akt [...];
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej określanej jako "P.p.s.a." skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o rozważenie zastosowania art. 135 P.p.s.a i uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca wniosła również o dołączenie akt o sygn. [...] Sądu Rejonowego S-Prawobrzeże i Zachód w S. celem przeprowadzenia dowodów z dokumentów, a w szczególności przeprowadzenia dowodu z postanowienia kończącego postępowanie przed pierwszą instancją.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej wniósł o dołączenie do sprawy akt o sygn. [...] Sądu Rejonowego S. -Prawobrzeże
i Zachód w S. celem przeprowadzenia dowodów z dokumentów,
a w szczególności przeprowadzenia dowodu z postanowienia kończącego postępowanie dotyczącego pozbawienia władzy rodzicielskiej M. S
i M.S. nad małoletnim M. S.
Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., przeprowadzić dowód z postanowienia Sądu Rejonowego S – Prawobrzeże i Zachód w S z dnia [...]r., sygn. akt [...] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd przy rozpoznawaniu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, co oznacza, że kontroluje dany akt w pełnym zakresie pod kątem jego zgodności z prawem. W wyniku oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji Sąd stwierdził, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania skutkująca uwzględnieniem skargi i uchyleniem kwestionowanych skargą decyzji.
Przedmiotem sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącej z dnia [...]. było wymeldowanie z miejsca pobytu stałego w [...[ przy ul. [...] M. S, urodzonego [...] r.
W postępowaniu administracyjnym M. S. nie mógł działać osobiście. Małoletni w postępowaniu administracyjnym reprezentowany jest przez przedstawicieli ustawowych (art. 30 § 2 K.p.a.). Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682), przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską są rodzice. W przypadku, gdy żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską reprezentuje dziecko wyznaczony przez sąd opiekuńczy kurator (art. 99 ww. ustawy). Natomiast w sytuacji gdy dziecko nie pozostaje pod władzą rodzicielską, bowiem oboje rodzice zostali pozbawieniu tej władzy mocą prawomocnego orzeczenia sądu, dziecko reprezentować winien opiekun prawny.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. wynika, że rodzice M. S. – M. S. i M. S. zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej nad małoletnim M. S. Wraz z uprawomocnieniem się tego orzeczenia, które nastąpiło z dniem [...]r., M. S. i M. S. przestali być przedstawicielami ustawowymi M. S. Okoliczności tej nie uwzględnił organ I instancji, decyzję o wymeldowaniu M.S. z dnia [...]r. kierując do M.S i M.S. Również w postępowaniu przed Wojewodą [...] małoletni M.S. nie był należycie reprezentowany przez osobę do tego upoważnioną. Jest to równoznaczne z niebraniem przez małoletniego udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego wymeldowania.
W myśl art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowania, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takim przypadku sąd administracyjny zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. niezależnie od tego, czy i jaki wpływ dane naruszenie miało na treść kwestionowanej decyzji. Decyzja została bowiem wydana z naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (por. A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LEX 2013, teza 6 do art. 145, wyrok NSA z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1573/13).
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione wyżej spostrzeżenia i przeprowadzi postępowanie zapewniając M. S. udział w postępowaniu, w którym winien być reprezentowany przez umocowaną do tego osobę. Rozstrzygnięcie organu powinno opierać się na aktualnym w dniu orzekania stanie faktycznym sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania obejmujących koszty udziału w sprawie pełnomocnika skarżącej Sąd rozstrzygnął na mocy art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło