II SA/Sz 537/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S., R. S., A. F., A. P., A. W., A. M., A. Z., D. J., D. S., E. P., G. K., I. S., J. Z., K. P., K. S., L. P., L. P., M. K., M. K., M. M., M. P., M. Z., N. B., P. S., P. G., R. P., R. Z., R. F., R. W., W. S. na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie informacji o środowisku postanawia: odrzucić skargę. S. S., R. S., A. F., A. P., A. W., A. M., A. Z., D. J., D. S., E. P., G. K., I. S., J. Z., K. P., K. S., L.. P., L. P., M. K., M. K., M. M., M. P. , M. Z., N. B. , P. S., P. G., R. P., R. Z., R. F., R. W., W. S. (dalej: "skarżący") pismem z dnia 20 marca 2023 r., uzupełnionym pismami z dnia 4 kwietnia 2023 r. i z dnia 25 kwietnia 2023 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], w przedmiocie informacji o środowisku. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma procesowego organ argumentował, że zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, aktu prawa miejscowego czy aktu nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego. Jak i nie stanowi również aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie dotyczy również bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało rozważyć dopuszczalność wniesienia skargi na pismo Prezydenta Miasta, w przedmiocie informacji o środowisku. Zakres kognicji sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Skarga wniesiona na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na które stosownie do art. 3 p.p.s.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zasady udostępniania informacji o środowisku zostały określone w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., dalej również jako: "ustawa"). Na gruncie tej ustawy podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji, jeżeli uzna ją za informację o środowisku, udostępnia tę informację przez zwykłą czynność materialnotechniczną (art. 14 ust. 1 ustawy) albo wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 20 ust. 1 ustawy). Z kolei jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu organu administracji, organ ten niezwłocznie - nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku - albo przekazuje wniosek organowi administracji, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja i powiadamia o tym wnioskodawcę (przepis art. 65 § 1 zdanie drugie Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio) albo zwraca wniosek wnioskodawcy, jeżeli nie można ustalić organu, o którym mowa w punkcie 1 (art. 19 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, winien w drodze pisemnej poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku. Z powyższego wynika, że tylko odmowa udostępnienia informacji, która stanowi informację o środowisku, przybiera formę aktu administracyjnego, jaką jest decyzja. Natomiast zarówno dla czynności materialnotechnicznej, polegającej na udostępnieniu żądanej informacji publicznej, przekazaniu wniosku organowi właściwemu, zwrocie wniosku, jak również poinformowaniu wnioskodawcy o tym, że jego żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji o środowisku, ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy. To z kolei prowadzi do wniosku, że pisma informujące, o dokonaniu jednej z wyżej wymienionych czynności materialnotechnicznych nie tylko nie stanowią decyzji administracyjnej, ale również nie należą do żadnej z kategorii aktów i czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a tym samym nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Jeżeli jednak wnioskodawcy stoją na stanowisku, że udzielona informacja o środowisku nie stanowi odpowiedzi na wniosek, gdyż podmiot, do którego został on skierowany jedynie pozornie udostępnił żądane na podstawie ustawy informacje, to mogą wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność tego podmiotu. Tym samym mogą oni zwalczać stanowisko wskazanego podmiotu nie w trybie skargi złożonej na pismo informacyjne, które nie jest objęte właściwością sądów administracyjnych, lecz wyłącznie w trybie skargi na bezczynność, o czym mówi art. 3 § 2 punkt 8 p.p.s.a. Tylko w takiej sytuacji sąd administracyjny ma prawo skontrolować prawidłowość działania organu i zasadność dokonanej przez niego kwalifikacji prawnej wniosku. Sąd wówczas oceni, czy żądana informacja stanowiła informację o środowisku, a w związku z tym rozstrzygnie, czy w sprawie zachodzi bezczynność w zakresie udostępnienia żądanej informacji. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.