II SA/Sz 538/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta w oparciu o przepis art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 7 ust. 1 i 1a w związku z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) odmówił przyznania M. P. dodatku mieszkaniowego. Organ wyjaśnił, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż [...] pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika natomiast, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe wnioskodawczyni wynosi [...] m2, a zatem powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu przekracza powierzchnię normatywną o więcej niż [...]. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywną powierzchnię powiększa się o [...]m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jednakże przepis ten znajduje zastosowanie, tylko w sytuacji gdy osoby te dzielą mieszkanie z innymi osobami. Natomiast, gdy osoba niepełnosprawna mieszka sama, ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju, wówczas sytuacja przewidziana w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy nie występuje. W oparciu o powyższe organ wywiódł, że wprawdzie skarżąca jest osobą niepełnosprawną uprawnioną do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale wobec pozostawania lokalu do jej wyłącznej dyspozycji, brak jest podstaw do powiększania powierzchni normatywnej o [...]m2. Od powyższej decyzji M.P. złożyła odwołanie, w którym wskazała, że nie zgadza się z interpretacją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dokonaną przez organ, ponadto zakwestionowała wysokość dochodu podając, że wynosi on [...] zł, a nie [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją wydaną w dniu [...], w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, że stosownie do treści art. 5 ust. 5 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza [...] Natomiast normatywna powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na 1 osobę wynosi [...] m2. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, powierzchnia pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez skarżącą, wynosi [...] m2, zaś cała powierzchnia tego lokalu wynosi[...] m2. Skoro zatem powierzchnia lokalu M.P. wynosi [...] m2 i przekracza dopuszczalną granicę powierzchni wynoszącą [...] m2, to dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje. Odnosząc się do argumentów skarżącej dotyczących dochodu, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z jego definicją zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w [...] r. W świetle przytoczonej definicji, zdaniem Kolegium dochód gospodarstwa domowego M.P. wyliczony został prawidłowo. W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca zarzuciła nieprawidłową interpretację przepisów oraz rażące pogwałcenie Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to zarówno przepisami prawa procesowego, jak i przepisami prawa materialnego. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego, sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm.). Zdaniem organów obu instancji, przepis art. 5 ust. 3 tej ustawy pozwala na powiększenie powierzchni mieszkalnej nie z tytułu samej niepełnosprawności osoby zamieszkującej w lokalu, ale wówczas, gdy osoba niepełnosprawna porusza się na wózku lub gdy niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jeżeli osoba niepełnosprawna ma zapewnione w lokalu mieszkalnym zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju (tj. w sytuacji gdy zamieszkuje sama), wówczas nie można mówić o sytuacji przewiedzianej w art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy. Zdaniem Sądu z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2317/12 podzielił co prawda dotychczasową wykładnię omawianego przepisu sprawdzającą się do tego, iż określenie "wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" będzie miał zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami lub przynajmniej chociaż z jedną osobą, jednakże zdaniem tego Sądu uprawnienie do otrzymania dodatku mieszkaniowego należy jak zawsze odnosić do konkretnej sytuacji faktycznej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W analizowanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skoro skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności i niezdolną do samodzielnej egzystencji, która wymaga stałej opieki opiekunów, zatem nie może prowadzić samodzielnego gospodarstwa domowego, jak to przyjęły organy w zaskarżonej decyzji. Wobec konieczności sprawowania nad skarżącym całodobowej opieki przez osoby trzecie Sąd ten uznał, że przesłanka określona w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dotycząca wymogu zamieszkiwania przez skarżącego w lokalu mieszkalnym wraz z innymi osobami jest spełniona. W przeciwnym wypadku sens istnienia uprawnienia do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego, które zostało przyznane osobom niepełnosprawnym byłby wątpliwy wobec możliwości stosowania sztywnej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy, jak dokonał tego organ w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu analogiczna sytuacja zachodzi także w niniejszej sprawie. M.P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z tego względu zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji fakt, że skarżąca mieszka sama nie może w sposób automatyczny pozbawić jej uprawnienia wynikającego z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z akt sprawy oraz z załączonych do skargi orzeczeń i zaświadczeń wynika w sposób bezsporny, że skarżąca z uwagi na znacznie ograniczoną zdolność do samodzielnej egzystencji wymaga stałej opieki osób trzecich. W tej sytuacji nie sposób mówić o samodzielnym prowadzeniu przez nią gospodarstwa domowego, jak przyjął to organ w zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi Sądu przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.