II SA/Sz 539/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję. Wnioskami, które wpłynęły w dniu [...], M.B., E.A., R.B. oraz M.B. zwrócili się do Prezydenta Miasta S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej numerem działki [...], o powierzchni [...] m2, stanowiącej przedmiot własności Skarbu Państwa, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 4 ust. 1, 2, 3, 6, 7 i art. 5a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83), zwanej dalej "ustawą o przekształceniu", orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, przysługującego M.B. w udziale do [...] części zaś pozostałym wnioskodawcom w udziałach do 1/8 części, jednocześnie ustalając opłatę za przekształcenie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy spełnili wymogi wynikające z art. 1 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, w świetle którego z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...] użytkownikami wieczystymi nieruchomości oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi ww. osób. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronom w dniu [...]. Pismem z dnia [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej, działając na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", zaskarżył ww. ostateczną decyzję Prezydenta Miasta S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący wnosząc o uchylenie ww. decyzji zarzucił, że została ona wydana na podstawie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu, który to wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Prokurator przytoczył stan faktyczny sprawy podkreślając, że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na działalność produkcyjno-składową z dopuszczeniem usług. Na przedmiotowej działce posadowione są dwa budynki magazynowe. Dalej wyjaśnił, że z uwagi na wątpliwości co do konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę do obligatoryjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości komercyjnych w prawo własności Rady Miast: [...] zwróciły się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie ich zgodności z art. 2, art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. Na skutek rozpoznania powyższych wniosków wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt: K 29/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. W ocenie Prokuratora, w analizowanej sprawie w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw M.B., E.A., R.B. oraz M.B. nie posiadali uprawnienia do żądania przekształcenia przysługującego im prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w prawo własności, a działka objęta skargą nadal stanowi własność strony postępowania. W związku z powyższym zaistniała przesłanka do uchylenia przez sąd decyzji administracyjnej wydanej przez organ na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej rozpatrzenie zgodnie z wnioskiem Prokuratora, zaś M.B., E.A., R.B. oraz M.B. wnieśli o umorzenie postępowania sądowego względnie oddalenie skargi, podnosząc brak zgody uczestników na wniesienie skargi, brak przesłanki z art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz wywołanie decyzją nieodwracalnych skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83). Dnia 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wspomniane przepisy w zakresie, w jakim przyznają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 53 § 3 P.p.s.a. Prokurator, może wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. W niniejszej sprawie termin ten został dotrzymany. Legitymacja skargowa prokuratora oparta jest na przesłance ochrony obiektywnego porządku prawnego. Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W Kodeksie postępowania administracyjnego w art.145 § 1, art.145a i art.145b określone zostały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art.145a K.p.a.). Naruszenie prawa, o którym mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, podstawą wznowienia postępowania jest stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji. (por. wyrok WSA w Gliwicach I SA/Gl 279/13 z 30 czerwca 2014 r., II SA/Kr z 27 maja 2010 r. WSA w Krakowie). W ocenie sądu, dla uznania, iż w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania wystarczające jest stwierdzenie, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji. Nieistotne jest przy tym przez kogo skarga została wniesiona, kto mógłby występować z wnioskiem o wznowienie postępowania i w jakim terminie, należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, że uchylenie decyzji w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. powoduje nie wznowienie postępowania lecz ponowne rozpoznanie sprawy w trybie zwykłym. Odnosząc się do innych zarzutów podniesionych w odpowiedzi uczestników na skargę należy podkreślić szczególny tryb rozpoznawania niniejszej sprawy przez sąd i brak jakiegokolwiek podobieństwa do uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego umożliwiających prokuratorowi wniesienie sprzeciwu od wydanej decyzji i dlatego też, skład sądu orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądów zaprezentowanych w powołanych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Nie można także podzielić zarzutu, że zaskarżona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Do nieodwracalnych skutków prawnych można byłoby zaliczyć zbycie nieruchomości w formie aktu notarialnego na rzecz osób trzecich, chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( wyrok NSA sygn. akt I OSK 739/07). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta S. winien uzupełnić postępowanie dowodowe i rozstrzygnąć sprawę w oparciu o aktualny stan prawny, tj. z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13.