II SA/Sz 543/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 1 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu Decyzją z dnia 3 lutego 2023 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 16 stycznia 2023 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego z wniosku B. M. w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Odpis wskazanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został doręczony skarżącej dnia 10 lutego 2023 r. Pismem z dnia 5 maja 2023 r., złożonym do Sądu 8 maja 2023 r. B. M. wniosła skargę na powyższą decyzję oraz jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazała, że została wprowadzona w błąd co do możliwości zaskarżenia decyzji poprzez "mylne pismo urzędu z dnia 07 marca 2023r., które ominęło decyzję z dnia 03 lutego 2023 r.". Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w szczególności poprzez nadesłanie kserokopii pisma organu z dnia 7 marca 2023 r., na które powołuje się skarżąca w piśmie z dnia 5 maja 2023 r. oraz wskazanie daty, w której je otrzymała w terminie siedmiodniowym pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. Skarżąca podała, że data ustania przyczyny uchybienia jest datą wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Nadto podniosła brak swojej winy w tym uchybieniu, gdyż była informowana w ramach nieodpłatnych porad prawnych, że decyzje organu są nieważne. Odnosząc się do kwestii pisma organu z dnia 7 marca 2023 r. wyjaśniła, że takiego pisma nie było, a powołała się na nie przez pomyłkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 j.t., zwanej dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). W sprawie nie jest sporne, że skarżąca składając skargę w dniu 8 maja 2023 r. (data wpływu do Sądu) nie dochowała terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 3 lutego 2023 r., który wobec doręczenia jej rozstrzygnięcia w dniu 10 lutego 2023r. upłyną dnia 13 marca 2023r. Zauważyć jednak należy, że łącznie ze skargą, Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W świetle wyjaśnień Skarżącej zawartych w piśmie z dnia 30 sierpnia 2023 r. nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, w takiej sytuacji stosownie do stanowiska wyrażonego w piśmiennictwie i orzecznictwie, sąd zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie uchybienia terminowi na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (zob. B. Dauter, Komentarz do art. 88, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek (red.), Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2019 LEX online). Dokonując oceny kwestii winy w nieterminowym złożeniu skargi przyjąć należy, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu, przy czym uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, niemniej wymaga wiarygodnej argumentacji, przekonywującej, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda, uniemożliwiająca dotrzymanie terminu (por. post. NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Zdaniem Sądu, ogólnikowo wskazane we wniosku okoliczności związane z informacjami o "nieważności" rozstrzygnięć Organu uzyskanymi w ramach porad prawnych nie stanowią usprawiedliwienia dla przekroczenia ustawowego terminu do złożenia skargi. Zadaniem Sądu nie jest bowiem poszukiwanie uzasadnienia dla podniesionej przez skarżącą argumentacji. A jak zostało to podkreślone wcześniej to na stronie domagającej się przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jej winy w uchybieniu terminu, tymczasem skarżąca w złożonym wniosku z dnia 5 maja 2023 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. takich okoliczności nie wskazała. Wobec powyższego, w ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tej sytuacji należało orzec stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jak w postanowieniu.