II SA/Sz 547/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. O. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś., Obszaru II postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej Z. O. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych). Pismem z dnia 2 maja 2022 r. Z. O. złożył skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. Obszaru II, w części dotyczącej jednostki planistycznej [...]". Skarżący zarzucając naruszenie art. 28 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 9 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wniósł o stwierdzenie nieważności ww. uchwały w zaskarżonej części. W uzasadnieniu skargi wskazano na nieprawidłowości występujące przy wyłożeniu projektu planu oraz niezgodność postanowień planu ze studium, które nie przewiduje możliwości zabudowy do 24 metrów, lecz tylko do maksymalnej wysokości 12 metrów. Nadmieniono, że inwestor w oparciu o ustalenia planu złożył już wniosek o wydanie pozwolenia na budowę apartamentowca o wysokości 24 metrów, a nadto planuje również wybudować stację benzyną, choć jest to obszar uzdrowiska. W kolejnych pismach z dnia 12 lipca 2022 r. oraz z dnia 31 stycznia 2023 r. Z. O. oświadczył, że mieszkańcy powinni być informowani o zamiarach samorządu, tymczasem nie mieli możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń co do planu oraz uczestniczenia w konsultacjach dotyczących ich miejsca zamieszkania. Sąd zarządzeniem z dnia 6 lutego 2023 r. wezwał Z. O. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi poprzez określenie naruszenia indywidualnego interesu prawnego spowodowanego zaskarżoną uchwałą, w tym wykazanie, że dysponuje tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości znajdujących się na terenie objętym uchwałą oraz, że uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawną prowadząc do ograniczenia lub pozbawienia przysługujących mu uprawnień bądź nałożenia na niego obowiązków. Odpowiadając na powyższe wezwanie Z. O. w piśmie z dnia 20 lutego 2023 r. podał, że w całej rozciągłości popiera swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił, że jego interes prawny jest tożsamy z interesem prawnym żony D. O., która jest właścicielem budynku jednorodzinnego zlokalizowanego od roku 1970 w odległości 80 metrów od terenu objętego zaskarżonym planem. Nadto wskazał, że uchwała ogranicza, a nawet pozbawia przysługujących mieszkańcom Osiedla [...] uprawnień. Podkreślił, że prawem jest życie na osiedlu, na którym mieszka od ponad pięćdziesięciu lat, w ciszy i spokoju. Z kolei organy gminy wraz z deweloperami dążą do wybudowania na terenie objętym planem hotelowców, które zakłócą ciszę i harmonię przyrody. Wycięto już połowę alei bukowej, zniszczono siedliska nietoperzy i bezcenne okazy przyrody. Do pisma załączył mapę obrazującą teren planu względem osiedla wraz z znaczeniem zieleni, która istnieje i tej, która została wycięta oraz naniesieniem nielegalnie posadowionej stacji benzynowej, podkreślając, że to to obszar uzdrowiska i Natury 2000. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim unormowaniem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40, dalej "u.s.g.") zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co skutkuje jej odrzuceniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi bowiem wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków. Zdaniem Sądu, okoliczności przytoczone przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do uznania, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że skarżący nie wykazał, aby dysponował jakimkolwiek prawem podmiotowym o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, które zostałoby naruszone kwestionowaną uchwałą. W szczególności z akt nie wynika, aby posiadał jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości, z którą związane jest wystąpienie ze skargą w trybie art. 101 u.s.g. Okoliczność, że żona skarżącego jest właścicielem budynku znajdującego się w odległości 80 metrów od terenu objętego planem, nie statuuje po stronie skarżącego legitymacji skargowej. Interes prawny musi być indywidualny (własny), a zatem nie być wywodzony z prawa przysługującego innemu podmiotowi. Skarżący nie składał skargi w imieniu żony, tylko własnym, stąd nie może powołać się na jej interes prawny jako właściciela nieruchomości. Również argumentacja wskazująca na negatywne skutki ustaleń planu dla terenu sąsiadującego Osiedla [...], na którym zamieszkuje skarżący, jak i jego mieszkańców, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym miejscu powtórzyć trzeba, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie zawiera instytucji skargi powszechnej, przysługującej każdemu mieszkańcowi danej gminy. Przepis ten reguluje bowiem prawo do wniesienia skargi tylko wtedy, gdy ustawowo chroniony interes danej osoby zostaje naruszony podjętym przez organ gminy aktem z zakresu administracji publicznej. Tymczasem skarżący nie przedstawił argumentów, które wskazywałyby, że postanowienia zaskarżonej uchwały (w związku z przewidywanymi negatywnymi skutkami jej realizacji) w sposób szczególny i wyłączny dotykać będą jego indywidualnej sfery prawnej. Podniesiona przez niego kwestia ochrony przyrody jak i przysługiwania mieszkańcom osiedla, w tym skarżącemu, prawa do życia w ciszy i spokoju świadczy o działaniu w interesie publicznym. Podobnie powołanie się na uniemożliwienie mieszkańcom osiedla ustosunkowania się do projektu planu i wpływu na akt prawny, wskazuje na występowanie w obronie interesu ogólnego, który nawet w przypadku przynależności do społeczności gminnej, nie może uzasadniać zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego. Również plany inwestora jak i realizowane zamierzenia inwestycyjne co do sposobu zagospodarowania terenu objętego planem pozostają bez znaczenia dla oceny legitymacji skargowej. Wszystkie te okoliczności wskazują co najwyżej na posiadanie przez skarżącego interesu faktycznego, z którym mamy do czynienia, gdy strona jest zainteresowana przyjętym aktem, ale tego zainteresowania nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Podkreślić także należy, że samo poczucie naruszenia subiektywnego interesu określonego podmiotu nie jest wystarczające do skutecznego zaskarżenia aktu prawa miejscowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. W tej sytuacji Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego od niej wpisu w kwocie 300 zł.