II SA/Sz 55/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011r. sprawy ze skargi J. R. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2010r. sygn. akt II SA/Sz 1300/09 ze skargi J. R. na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości pisma oddala skargę Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r., akt II SA/Sz 1300/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. R. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości pisma. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia [...] r. skarżący J. R. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100 zł. Powyższe wezwanie z powodu nieobecności skarżącego w dniu [...] r. złożono w urzędzie pocztowym na okres siedmiu dni, o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce listowej. W dniu [...] r. dokonano powtórnego awiza i ponownie złożono przesyłkę w urzędzie pocztowym na okres kolejnych siedmiu dni. Z uwagi na fakt, iż we wskazanym wyżej terminie przesyłka nie została podjęta Urząd Pocztowy w dniu [...] r. odesłał ją Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu . W związku z powyższym Sąd uznał, że doręczenie skarżącemu wezwania nastąpiło w trybie określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) w dniu [...] r. Tym samym siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu [...] r. Skarżący w zakreślonym terminie wpisu sądowego należnego od wniesionej skargi nie uiścił i dlatego Sąd na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. skargę J. R. odrzucił. Powyższe postanowienie Sądu doręczone zostało również w trybie art. 73 P.p.s.a. i uprawomocniło się z dniem [...] r. Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., J. R. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2010 r., II SA/Sz 1300/09. Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania J. R. wskazał, że sprawa z jego skargi odbyła się bez jego obecności. Skarżący podniósł nadto, że w okresie, w którym toczyło się postępowanie sądowe znajdował się w trudnej sytuacji życiowej i musiał opuścić swoje mieszkanie, położone przy ul. J. w. W dalszym ciągu mieszka u syna przy ul. C. w S. Za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektoratu Budowlanego skierował dokumenty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i od tego czasu "jak gdyby sprawa się urwała". Na rozprawie w dniu [...] r. J. R. oświadczył, że wszystkie wymogi spełnił i nie wie dlaczego Sąd odrzucił jego skargę. Z pisma Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. (karta [...] akt sądowych) dowiedział się, że może wnieść sprawę o wznowienie postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co też uczynił . Pismo – informację z NSA w Warszawie otrzymał w [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie rozważań należy podkreślić, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych. Jej wyjątkowość wyraża się tym, że przysługuje ona od ściśle określonych orzeczeń (prawomocnych, kończących postępowanie) i na ściśle określonych podstawach, co wedle poglądów doktryny, ma zapewnić racjonalną stabilność merytorycznego orzeczenia oraz autorytet sądu, który je wydał (zob. K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 49-50). Szczegółowe podstawy wznowienia postępowania zostały wskazane w przepisach art. 271-274 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem jedynie powołanie się na jedną z wyliczonych w ustawie przesłanek może skutkować wznowieniem zakończonego już postępowania. Skarżący jako podstawę skargi o wznowienie postępowania wskazał na swoją nieobecność przy rozpoznawaniu sprawy z jego skargi wniesionej w dniu [...] r. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie przekazania według właściwości pisma, a tym samym na pozbawienie go możliwości działania. Jest to jedna z przesłanek wymienionych w art. 271 P.p.s.a., który stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Skuteczność skargi o wznowienie postępowania uzależniona jest przy tym od zachowania ustawowego terminu, który zgodnie z przepisem art. 277 P.p.s.a. wynosi trzy miesiące. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, iż skarżący zachował termin do wniesienia skargi, bowiem o możliwości wniesienia skargi o wznowienie postępowania do wojewódzkiego sądu administracyjnego i o podstawach wznowienia dowiedział się z pisma - informacji otrzymanej z Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w [...]r., natomiast skarga o wznowienie postępowania została złożona do Sądu w dniu [...] r. Odnosząc się do uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania należy na wstępie wyjaśnić, że pozbawienie możności działania należy rozumieć jako pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa, np. przeprowadzenie rozprawy mimo nieprawidłowego powiadomienia strony o jej terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009 r.,s. 570). Pozbawienie strony możności działania będzie stanowiło przesłankę wznowienia postępowania, jeżeli zaistnieje związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa, a pozbawieniem strony możliwości działania. W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć kwestię, czy wezwanie Sądu z dnia [...] r. do uiszczenia wpisu sądowego, a następnie postanowienie Sądu z dnia [...] r., II SA/Sz 1300/09 o odrzuceniu skargi (orzeczenie kończące postępowanie w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...]) zostały prawidłowo doręczone skarżącemu i czy miało miejsce naruszenie przepisów prawa. Kwestię doręczeń pism w postępowaniu sądowym regulują przepisy art. 65 i następne ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 65 P.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Przepis art. 67 § 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, że jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście. Zgodnie z treścią art. 72 § 1 P.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było -administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Natomiast art. 73 P.p.s.a. przewiduje tryb tzw. doręczenia zastępczego, który znajduje zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a. W takim przypadku pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu wskazanego w zawiadomieniu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż doręczenie skarżącemu zarówno zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, jak i postanowienia z dnia [...] r. było zgodne z obowiązującymi przepisami. Z akt sprawy wynika, że powyższa korespondencja skierowana została na adres dla doręczeń wskazany przez skarżącego w skardze z dnia [...] r. Na ten sam adres kierowana była również korespondencja w postępowaniu przed organami administracji. J. R. wskazując Sądowi określony adres jako właściwy dla doręczeń powinien mieć świadomość, iż przesyłki będą kierowane na ten właśnie adres i konieczne będzie ich odbieranie. W przypadku długotrwałego pobytu poza miejscem zamieszkania skarżący mógł udzielić pełnomocnictwa innej osobie do odbierania jego korespondencji. Reasumując skuteczne doręczenie zastępcze nie jest okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że celem doręczenia zastępczego jest uniemożliwienie tamowania postępowania stronom, które nie odbierają korespondencji. W niniejszej sprawie gdyby skarżący zawiadomił Sąd, że w określonym czasie będzie przebywał poza miejscem zamieszkania, to w tym czasie nie można byłoby zastosować instytucji doręczenia zastępczego. Brak reakcji strony na wezwanie powoduje powstanie domniemania udziału osoby w czynności, przejawiające się w tym, że osoba ta nie powinna skutecznie podnosić braku swego uczestnictwa w tej czynności. Powody nieodebrania przesyłki przez skarżącego w stanie faktycznym sprawy nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a zatem brak jest podstaw do dalszych rozważań, czy naruszenie prawa prowadziło do pozbawienia strony możności działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 P.p.s.a. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.